هنر در خدمت پیام قرآن؛ توصیه مؤکد امام خامنهای به مهندسی تلاوت
محمد خواجوی گفت: رهبر شهید تأکید ویژهای نسبت به قرائت معنامحور قرآن داشتند که این علاوه بر نقشی است که در رشد و بالندگی مسلمانان و حکومتهای اسلامی دارد و قاری و مستمع را نسبت به اعجاز هنری قرآن متوجه میسازد.
قرائت معنامحور قرآن شاید همچنان مقولهای ناآشنا یا حداقل غریبی حتی برای قاریان قرآن باشد، این در حالی است که شخصیتهای قرآنمداری همچون شهید امام خامنهای در توصیههای خود در جمع قاریان قرآن و به ویژه در کرسیهای تلاوتی که در محضر ایشان برگزار میشد، نسبت به رعایت چنین شیوهای توصیه داشتند.
بیتردید قرائت معنامحور به غیر از درک و فهم بهتر معانی و استخراج مصادیق و اقتضائات آن، سویه دیگری نیز دارد و آن پرداختن به ظرایف باطنی و هنری واژگان و الفاظ قرآنی است؛ امری که در بیان رهبر شهید انقلاب پیرامون شرح و بسط و تفسیر آیات در پیشگاه قاریان و اهالی قرآن مشهود بود.
محمد خواجوی مدرس پیشکسوت قرآن در گفتوگو با خبرنگار ایکنا به این ویژگیهای شخصیت قرآنی آیتالله خامنهای اشاره دارد که در ادامه میخوانید:
ایکنا ـ چه ویژگیهای شاخصی در وجه قرآنی در رهبر شهید حضرت آیتالله العظمی خامنهای وجود داشت؟
یکی از ویژگیهای منحصر بفرد امام شهیدمان توجه به نقش چندبعدی قرآن بود و این امر برخلاف بسیاری از افراد است که معمولاً به کارایی قرآن تکبعدی نگاه میکنند. ایشان علاوه بر توصیه به فهم، تدبر و عمل به قرآن به نقش آن در رشد و بالندگی مسلمانان و حکومتهای اسلامی و نیز به نقش هنری قرآن بسیار توجه داشتند.
در این مورد به خصوص نقل قولی از ایشان است که قرآن یک اثر هنری فوق بشری است. پیرامون توجه به بُعد هنری قرآن همواره شاهد بودیم که ایشان توصیه جدی به خواندن قرآن با صوت و لحن و تجوید میکردند و نقش آن را بسیار مؤثر میشمردند و در کرسیهای تلاوت که با حضور ایشان برپا میشد، مکرر ویژگیهای هنری قرآن را متذکر میشدند و این امر موجب شد تا علاوه بر اجرایی شدن چنین توجه و دقتی در جامعه، شاهد نهادینه شدن آن در دستگاههای گوناگون ارتباط جمعی و از جمله رسانه ملی باشیم.
ایکنا ـ مطالبات قرآنی آیتالله خامنهای افقی روشن پیش روی جامعه قرآنی گذاشته است که در راستای حرکت در این مسیر روشن، مأموریتهایی در حال انجام است که برخی در نیمه راه هستند و البته تا رسیدن به نتیجه نیازمند کار جهادی دارند و نمونه بارز آن تربیت ۱۰ میلیون حافظ قرآن است؛ به نظر شما چه راهکاری برای رسیدن به نتایجی هدفمند در این راستا میتوان ارائه کرد؟
افق را امام شهید روشن مطرح کردند. اکنون نوبت جامعه قرآنی و آحاد مردم قرآنمحور و نهادهای مردمی و حاکمیتی است که راهبرد و سیاستگذاری و راهکارهای آنها در تداوم این مسیر با جدیت تهیه و پیگیری شود. در این راستا توازن فعالیتهای قرآنی را باید شاهد بود و به هر کدام از آنها در حد نیاز پرداخته شود.
فعالیتهای قرآنی به عنوان محور تربیت جامعه اسلامی باید متوازن و در عرض یکدیگر به پیش رود و ضمناً از این که محور برنامهها را ارائه اعداد آماری قرار دهیم پرهیز کرده و افق را پیش خود سازیم. در رسیدن به اهداف غایی که شهید آیتالله خامنهای در عرصه فعالیتهای قرآنی آن را ترسیم کردهاند باید تقسیم وظایف با در نظر گرفتن ظرفیت و توان همه دستگاهها و تشکلهای قرآنی مد نظر قرار گیرد و لذا در این راستا، علاوه بر پرداختن به مقوله حفظ قرآن در قالب کارهای جهادی و طرحهایی که به اجرا درمیآیند، باید باقی فعالیت و ساحتهای گوناگون قرآنی نیز مورد نظر بوده و به موازات آن به حرکت درآیند.
اگر مبنا براساس مطالبات رهبر شهید انقلاب، تربیت 10 میلیون حافظ است، باید این جریان را به شکل لایه لایه و مرحله به مرحله به پیش برد و از همان ابتدا دورخیز برای تربیت 10 میلیون حافظ کل قرآن نداشت و مثلاً تربیت 10 میلیون حافظ چند سوره از قرآن و پس از آن تربیت 10 میلیون حافظ یک جزء برنامهریزی شود و آرام آرام تا رسیدن به نقطه مطلوب، اقداماتی حمایتی و پوششی صورت گیرد.
ایکنا ـ تدبر در قرآن و برگزاری جلسات قرائت معنامحور از جمله اموری بود که امام شهید امت در گفتار و رفتار خود به آن تاکید داشتند. از این منظر در برگزاری جلسات قرآن و کرسیهای تلاوت باید به چه نکاتی توجه کرد؟
قرائت معنامحور باید از جامعه قرآنی کشور به ویژه قاریان و حافظان نضج یافته و بعد به سایر محافل عمومی انس با قرآن تسری یابد. به این منظور ابتدا باید زیرساختهای علمی و کاربردی فهم قرآن در محافل تخصصی قرآن تبیین و نهادینه شود تا بعد رفته رفته چنین الگویی در جهت اجرای قرائتهای معنامحور در بدنه جامعه رسوخ کند.
ایکنا ـ نقش جامعه قرآنی در امیدآفرینی و تزریق روحیه جهادی در میان مردم چیست و آیا تنها باید محدود به برگزاری جلسات قرآنی و راهاندازی پویشهای قرآنی شود؟
روحیه جهادی اساساً با عمل به قرآن و نهادینه شدن آن در فرد و جامعه به وجود میآید؛ هر چند که تحریک احساسات و ابزارهای حماسی میتواند در این امر کمک شایان توجهی داشته باشد. بهترین راه تربیت روح که روحیه جهادی نیز از آن نشأت میگیرد، عمل به قرآن است. عمل موجب بالندگی روح شده و آن زمان است که از افراد رفتار صحیح و جهادی بروز پیدا میکند که بر این اساس جامعه قرآنی باید به عنوان الگوی رفتار جهادی در جامعه پیشتاز باشد و افراد فعال قرآنی که معمولاً مردم از آنها تأثیر میگیرند، باید خود روحیه جهادی داشته و از توجه به مادیات و زخارف دنیا پرهیز کنند، چرا که ایشان براساس آیات مؤثرترین گروه در تحقق روحیه جهادی جامعهاند و در غیر این صورت پرداختن به روحیه جهادی در حد شعار باقی خواهند ماند.
انتهای پیام
