میراث رهبر شهید؛ احیای باور «ما میتوانیم» با تکیه بر قرآن
هادی موحدامین، با تشریح مهمترین ابعاد میراث قرآنی رهبر شهید گفت: بزرگترین یادگار ایشان، دمیدن روح خودباوری در ملتهای مسلمان و باور به این حقیقت بود که عزت، استقلال و پیشرفت تنها در سایه ایمان و عمل به قرآن محقق میشود.
رهبر شهید انقلاب اسلامی در طول سالهای زعامت خود، قرآن را نه صرفاً کتابی برای تلاوت، بلکه منشور زندگی، پیشرفت و عزت امت اسلامی میدانستند. تأکید مستمر بر انس روزانه با قرآن، تربیت حافظان، تقویت محافل قرآنی و پیوند دادن آموزههای وحی با مسائل روز جامعه، بخشی از رویکرد قرآنی ایشان بود.
هادی موحدامین، قاری بینالمللی کشورمان، در گفتوگو با ایکنا، به بیان مهمترین دغدغهها و مطالبات قرآنی رهبر شهید پرداخته که مشروح آن در ادامه آمده است.
ایکنا ـ از نگاه شما مهمترین دغدغه و مطالبه قرآنی رهبر شهید چه بود؟
مهمترین دغدغه و مطالبه قرآنی ایشان، تحقق وحدت، پیشرفت و استقلال همهجانبه کشورهای اسلامی در سایه عمل به قرآن بود. رهبر شهید همواره تلاش داشتند مسلمانان به هویت و ظرفیتهای خود بازگردند، خودباوری را بازیابند و با تمسک به قرآن و اتحاد میان امت اسلامی، از سلطه و فشار مستکبران رهایی پیدا کنند.
ایشان معتقد بودند اگر جوامع اسلامی آموزههای قرآن را مبنای عمل قرار دهند، عزت حقیقی اسلام در جهان نمایان خواهد شد و همین امر زمینه گسترش و معرفی صحیح اسلام را در سراسر دنیا فراهم میکند.
ایکنا ـ ایشان در دیدارهای قرآنی بیشتر بر چه موضوعاتی تأکید داشتند؟
یکی از موضوعاتی که همواره مورد توجه رهبر شهید بود، صیانت از جریان تلاوت قرآن در برابر هرگونه آسیب و انحراف بود. هرگاه احساس میکردند آسیبی ممکن است به فضای قرآنی وارد شود، با دقت و حساسیت تذکر میدادند.
از سوی دیگر، بر خودباوری جامعه قرآنی کشور تأکید ویژه داشتند و معتقد بودند قاریان ایرانی باید به تواناییهای خود ایمان داشته باشند و صرفاً به تقلید از سبکهای رایج اکتفا نکنند، بلکه با حفظ اصول فنی، به سمت خلاقیت و نوآوری حرکت کنند.
تأکید بر «تلاوت اثرگذار» نیز از دیگر محورهای مهم فرمایشات ایشان بود. از نگاه رهبر شهید، هدف از تلاوت تنها زیبایی صوت و لحن نبود، بلکه تلاوت باید بتواند پیام قرآن را در دل مخاطب بنشاند و او را متحول کند.
علاوه بر این، ایشان در دیدارهای قرآنی، مسائل روز جهان اسلام را نیز با استناد به آیات قرآن تحلیل و تبیین میکردند و راهکارهای قرآنی برای مواجهه با چالشهای جامعه اسلامی ارائه میدادند.
ایکنا ـ کدام توصیه رهبر شهید بیش از همه در ذهن شما ماندگار شده است؟
آنچه بیش از هر سخنی در ذهن من مانده، تأکید مکرر ایشان است که همه فعالیتهای قرآنی، از جمله حفظ، قرائت و زیباخوانی قرآن، مقدمه هستند؛ مقدمهای برای رسیدن به تدبر در آیات الهی و در نهایت عمل به دستورات قرآن.
ایشان همواره یادآور میشدند که هدف نهایی از فعالیتهای قرآنی، تربیت انسانی است که سبک زندگی خود را بر اساس هدایتهای قرآن تنظیم کند و از این مسیر به سعادت و کمال حقیقی برسد.
ایکنا ـ مهمترین اقدامات رهبر شهید برای تقویت فعالیتهای قرآنی چه بود؟
یکی از مهمترین اقدامات ایشان، تشویق به گسترش محافل تلاوت قرآن در سراسر کشور بود. رهبر شهید هم بر افزایش تعداد این محافل و هم بر ارتقای کیفیت آنها تأکید داشتند.
حتی درباره شیوه برگزاری جلسات قرآنی نیز رهنمودهای مشخصی ارائه میکردند و معتقد بودند جلساتی که محور اصلی آن تلاوت قرآن باشد و پیش از تلاوت نیز مفاهیم و پیام آیات برای حاضران تبیین شود، تأثیرگذاری بیشتری خواهد داشت.
موضوع مهم دیگر، تشویق عمومی به حفظ قرآن بود که اوج آن در مطالبه راهبردی تربیت ۱۰ میلیون حافظ قرآن تجلی یافت؛ مطالبهای که ایشان در سال ۱۳۹۰ مطرح کردند و یکی از مهمترین برنامههای راهبردی نظام در حوزه قرآن به شمار میرود، هرچند هنوز تا تحقق کامل آن فاصله زیادی داریم.
رهبر شهید همچنین همواره مردم را به تلاوت روزانه قرآن دعوت میکردند و جمله معروف ایشان مبنی بر اینکه «اگر شده روزی یک صفحه قرآن بخوانید» هنوز در ذهن جامعه قرآنی ماندگار است.
بارها از نزدیک شاهد این سیره عملی بودهام؛ در برنامههایی که در دفتر رهبر شهید انقلاب برگزار میشد، ایشان در فاصله میان دو نماز، قرآن جیبی خود را بیرون میآوردند و به تلاوت قرآن میپرداختند. این رفتار، نشان میداد که توصیه ایشان به انس روزانه با قرآن، صرفاً یک سفارش زبانی نبود، بلکه در زندگی شخصی خود نیز به آن پایبند بودند.
ایکنا ـ به نظر شما کدام یک از برنامهها و مطالبات قرآنی رهبر شهید همچنان نیازمند پیگیری جدی است؟
مهمترین مطالبهای که هنوز بهطور کامل محقق نشده، طرح تربیت ۱۰ میلیون حافظ قرآن است. این طرح، صرفاً یک هدف آماری نبود، بلکه یک راهبرد فرهنگی و تمدنی به شمار میرفت که میتوانست آثار عمیقی در جامعه بر جای بگذارد.
در کنار آن، مطالبه مهم دیگر ایشان، تبدیل قرآن به بخشی از سبد روزانه زندگی مردم بود. رهبر شهید همواره تأکید داشتند که هر فرد، همانگونه که برای ادامه حیات جسمانی خود به آب و غذا نیاز دارد، باید هر روز نیز با قرآن مأنوس باشد؛ خواه با تلاوت، مطالعه ترجمه، تدبر در مفاهیم یا حفظ آیات.
تا زمانی که انسان نیاز واقعی خود به قرآن را احساس نکند، انس پایدار با این کتاب الهی شکل نخواهد گرفت. نباید قرآن را بهعنوان یک امر مستحب و حاشیهای تلقی کنیم؛ قرآن برای زندگی انسان همان جایگاهی را دارد که آب و غذا برای بقای جسم دارد. اگر جامعه به این باور برسد که کیفیت زندگی فردی و اجتماعی بدون هدایت قرآن ناقص است، خودبهخود به سوی آن حرکت خواهد کرد.
ایکنا ـ جامعه قرآنی کشور برای استمرار راه رهبر شهید چه مسئولیتی بر عهده دارد؟
جامعه قرآنی امروز دو مسئولیت مهم بر عهده دارد؛ نخست، تعمیق و گسترش فعالیتهای قرآنی و دوم، مطالبهگری از مسئولان برای حمایت عملی از این حوزه.
دولت، مجلس و سایر دستگاههای مسئول باید حمایت از فعالیتهای قرآنی را به یک سیاست ثابت و الزامآور تبدیل کنند. این حمایت میتواند در قالب قوانین، تخصیص اعتبارات، ایجاد مشوقهای آموزشی و دانشگاهی و همچنین رفع دغدغههای مالی مؤسسات و فعالان قرآنی تحقق یابد.
فعالان قرآنی نباید بخش عمده توان خود را صرف تأمین هزینههای جاری، اجاره مکان یا مسائل مالی کنند؛ این دغدغهها باید از دوش آنان برداشته شود تا بتوانند با تمرکز بیشتری به توسعه فرهنگ قرآن بپردازند.
البته نکته مهمتر این است که مفهوم «فعالیت قرآنی» را نباید صرفاً به برگزاری کلاس، محفل، مسابقه یا دورههای آموزشی محدود کنیم. از نگاه من، هر اقدامی که موجب شود قرآن در تصمیمگیریهای فردی، اجتماعی، مدیریتی و حتی عرصه حکمرانی نقشآفرین و محور باشد، یک فعالیت قرآنی محسوب میشود.
هدف نهایی فعالیتهای قرآنی باید این باشد که مردم به این باور برسند که برای ساختن زندگی خود، به هدایت قرآن نیاز دارند. وقتی این احساس نیاز در جامعه شکل بگیرد، دیگر دعوت به قرآن یک توصیه صرف نخواهد بود، بلکه مردم خود با اشتیاق به سوی آن خواهند رفت.
ایکنا ـ اگر بخواهید میراث قرآنی رهبر شهید را در چند جمله توصیف کنید، چه خواهید گفت؟
بزرگترین میراث قرآنی رهبر شهید، ایجاد روحیه اعتماد به نفس و عزت در میان ملتهای مسلمان بود. ایشان این باور را در جامعه اسلامی تقویت کردند که اگر مسلمانان به قرآن ایمان واقعی داشته باشند و آموزههای آن را در زندگی خود به کار بگیرند، میتوانند بر مشکلات غلبه کرده و از سلطه مستکبران رهایی یابند.
آخرین توصیههای ایشان نیز مؤید همین نگاه بود؛ آنجا که با استناد به آیه ۱۳۹ سوره آلعمران، «وَلَا تَهِنُواْ وَلَا تَحزَنُواْ وَأَنتُمُ ٱلأَعلَوۡنَ إِن کُنتُم مُّؤۡمِنِینَ»، بر عزت، امید و برتری مؤمنان تأکید کردند.
این همان باوری است که امام خمینی(ره) در آغاز انقلاب اسلامی پایهگذاری کردند و رهبر شهید نیز آن را با تکیه بر معارف قرآن تداوم بخشیدند. ایشان به ملت ایران و دیگر ملتهای مسلمان آموختند که راه عزت و اقتدار، از ایمان و عمل به قرآن میگذرد.
ایکنا ـ بهترین راه برای ادای دین به خدمات قرآنی رهبر شهید را چه میدانید؟
بهترین راه ادای دین به خدمات قرآنی رهبر شهید، معرفی صحیح و کاربردی آموزههای قرآن، ترویج فرهنگ قرآنی و مهمتر از همه، عمل به دستورات این کتاب آسمانی است.
اگر بتوانیم قرآن را از یک متن صرفاً آیینی به کتاب راهنمای زندگی تبدیل کنیم و سبک زندگی قرآنی را در جامعه گسترش دهیم، در حقیقت در مسیر تحقق آرمانهای ایشان گام برداشتهایم.
ایکنا ـ توصیه شما به نسل جوان و حافظان قرآن برای آینده چیست؟
توصیه من به نسل جوان این است که دستکم یکبار قرآن را با نگاهی بیطرفانه و همراه با ترجمه مطالعه کنند. کسانی که قرآن را کلام الهی میدانند، اگر با دقت در مفاهیم آن تأمل کنند، خواهند دید که این کتاب برای همه ابعاد زندگی انسان پیام و راهکار دارد.
جوانان امروز، نسلی هوشمند، پرسشگر و حقیقتجو هستند. اگر فرصت پیدا کنند بدون واسطه با مفاهیم قرآن آشنا شوند، خودشان به عظمت و کارآمدی این کتاب الهی پی خواهند برد و نیازی به دعوتهای تکراری نخواهد بود.
ایکنا ـ توصیه شما به حافظان قرآن چیست؟
حافظان قرآن نباید تنها به حفظ و مرور محفوظات خود بسنده کنند. رسالت یک حافظ قرآن، تنها حفظ آیات نیست؛ بلکه باید زمینه آشنایی دیگران با قرآن را نیز فراهم کند.
همیشه این سخن حجتالاسلام والمسلمین محسن قرائتی در ذهنم مانده است که میگفت اگر هر فرد متدین بتواند سالانه تنها یک نفر دیگر را با مسجد و نماز آشنا کند، جامعه بهتدریج متحول خواهد شد. این نگاه درباره حفظ قرآن نیز صادق است.
اگر هر حافظ قرآن خود را متعهد بداند که در طول یک سال تنها یک نفر را وارد مسیر حفظ قرآن کند و تا رسیدن به نتیجه همراه او باشد، در مدت کوتاهی شاهد رشد چشمگیر جامعه حافظان خواهیم بود.
فرض کنید چند صد هزار حافظ قرآن در کشور وجود داشته باشد؛ اگر هر یک فقط یک نفر را به این مسیر هدایت کنند، این حرکت بهصورت تصاعدی گسترش مییابد و جامعه را به آرمان تربیت ۱۰ میلیون حافظ قرآن که از مطالبات راهبردی رهبر شهید بود، نزدیک میکند.
این مطالبه بسیار حکیمانه و آیندهنگرانه بود، اما متأسفانه آنگونه که باید مورد پیگیری قرار نگرفته است. تحقق این هدف میتواند کشور را در برابر بسیاری از آسیبهای فرهنگی، اجتماعی، فکری و اعتقادی بیمه کند و سرمایهای بزرگ برای آینده ایران اسلامی باشد.
ایکنا_ سخن پایانی.
تحقق جامعه قرآنی تنها با برگزاری محافل و مسابقات امکانپذیر نیست. زمانی میتوان به آرمان رهبر شهید نزدیک شد که قرآن در متن زندگی مردم، تصمیمگیریهای فردی و اجتماعی و نظام حکمرانی کشور حضور مؤثر داشته باشد. انس روزانه با قرآن، تربیت حافظان، تدبر در آیات و عمل به معارف الهی، چهار رکن اساسی تحقق جامعهای است که رهبر شهید در افق تمدن نوین اسلامی ترسیم کرده بود.
انتهای پیام
