انتقال از روایت یأسآفرین جنگ به نگرش فرصتآفرین
در هشتمین بخش از سلسله یادداشتهای تحلیل قرآنیِ تحولات اخیر به بررسی قواعد جنگ در قرآن و سنتهای الهی میپردازیم. آیات ناظر به جنگ احد تلاش دارد مسلمانان را از نگرش مقطعی به حوادث به نگاه فرایندی به سنتهای الهی منتقل کند تا از روایت یأسآفرین جنگ به رویکرد فرصتآفرین برساند.
به گزارش ایکنا، در پی تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکایی و شهادت رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، سلسله یادداشتهایی در تحلیل موقف کنونی براساس مبانی قرآن تقدیم مخاطبان شد. در این مجال یادداشت هشتم را میخوانیم:
آیات 137 سوره آل عمران به بعد ناظر به حوادث بعد از جنگ احد است. نبردی که در حدود 70 نفر شهید و 200 (در حدود یک سوم مسلمانان) مجروح شدند و در اکثر خانههای مدینه اثری از این جنگ وجود داشت. با این حال این آیات به دنبال تحلیل وقایع پس از جنگ احد نیست، تلاش دارد تا یک جهانبینی را القا کند.
ابتدا میفرماید: «قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ؛ پیش از شما، سنّتهایی وجود داشت؛ (و هر قوم، طبق اعمال و صفات خود، سرنوشتهایی داشتند که شما نیز، همانند آن را دارید). بروید روی زمین، ببینید سرانجام تکذیبکنندگان (آیات خدا) چه بود؟!». سپس تأکید میفرماید که این قرآن بیانگر واقعیات برای مردم و هدایت و موعظه برای پرهیزکاران است.
قرآن کریم میفرماید: «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ»؛ یعنی در انجام فرمانهایِ حق و در جهاد با دشمن سستی نکنید و از پیشامدها و حوادث و سختیهایی که به شما میرسد اندوهگین نشوید که اگر مؤمن باشید، برتر هستید. اگر مؤمن با علو ذاتی حضرت حق پیوند بخورد، قطعاً اعلی میشود؛ لذا حق ندارد مأیوس و سست شود.
البته در این جنگ و تمامی جنگها نگرانی، ناملایمات و سختی هست. لذا در ادامه میفرماید: «إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ» اگر در جنگ به شما آسیب و جراحتی رسید، به آن گروه را نیز آسیب و جراحتی مانند آن رسیده است. مثل دوندهای که میبیند که توان زیادی برای او نمانده ولی متوجه میشود که توان رقبایش هم کم شده و توانی که دارد برای پیروزی او کافی است.
اگر آنها رهبر معظم و فرماندهان و مردم را بمباران و شهید کردند، پایگاههای آمریکایی آسیبهای فراوانی دیدهاند و شهرهای رژیم قاتل صهیونی نیز تخریب شده و فرماندهان و سربازان بیشماری کشته شدند. این در حالی است که در داخل، انسجام اجتماعی، وحدت مردم، رهبر شجاع جدید، توان رزم، منابع انسان و ذخایر موشکی فراوانی وجود دارد. نگاه برشی و مقطعی از زمان انسان را مأیوس میکند یا حتی میتواند او را مغرور کند: «وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ؛ مبادا (شیطان شما را فریب دهد و) به کرم خدا مغرور سازد!».
مکانیزم اصلاحی در این آیه تلاش برای انتقال از نگاه مقطعی به نگاه فرایندی است. برای اینکه انسان بتواند سنت الهی را ببیند، باید سعه دید پیدا کند. نگاه روندی دیگر یأسآفرین نیست. سابقاً در دوران انقلاب سران مملکت را ترور کردند، 8 سال جنگ تحمیلی و تحریمها. از موقعیتی که محتاج سیم خاردار بودیم به بهترین پهپادهای جهان و موشکهای فراصوت رسیدیم.
در ادامه میفرماید: «وَتِلْكَ الْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ»؛ یعنی خداوند متعال، روزها و حوادث را در میان مردم میگرداند. دست به دست شدن روزهای خوشی و ناخوشی در میان مردم سنت الهی است. گاهی بین شیطان و ایمان در نظام داخلی و گاهی در نظام جهانی است و ممکن است چند قرن طول بکشد. گاهی سلطه نظامی است، گاهی سلطه اقتصادی است. گاهی سطله علمی و هینمه فکری است.
در مجموع نباید از نگاه روندی و سنتهای الهی غفلت کرد و باید به فکر فرصتسازی بود. گاهی انسان برای یک فرصت مدتها برنامهریزی میکند، ولی گاهی فراتر نظام داخلی یا نظم جهانی یک تحول را ایجاد میکند. مثل اندیشه بلند رهبر شهید انقلاب که شاهد تداوم نقشه ایشان در ابرقدرت شدن ایران و دور انداختن امریکا از منطقه هستیم.
محمد پارسائیان، عضو هیئت علمی جهاددانشگاهی
انتهای پیام
