تدوین سیاستهای نو برای تشکلهای بانوان با تکیه بر منویات رهبر شهید
دبیر همایش بانوان قرآنپژوه با اشاره به نقش بیبدیل جامعه بانوان قرآنی در تحقق منویات شهید امام خامنهای به ویژه در زمینه حفظ، تدبر و پژوهش قرآنی گفت: رهبر شهید بر این باور بودند که بانوان فرهیخته باید در لایههای عمیقتر (تفسیر، تدبر قرآن و استخراج مفاهیم اجتماعی) وارد شوند. مطالبه ایشان این بود که بانوان متخصص بتوانند پاسخهای قرآنی برای مسائل مستحدثه (چالشهای جدید زندگی امروز) و مسائل اختصاصی حوزه زنان و خانواده بیابند.
بخش قابل توجهی از فعالان قرآنی اعم از قاریان، حافظان، اساتید و مربیان و همچنین مسئولان پویا در عرصه قرآنی، بانوان هستند. جریان تربیت حفاظ قرآنی که جامعه بانوان مربی، در مراکز و کانونهای قرآنی مشغول به پیش بردن آن هستند و همچنین حوزه تدبر، پژوهش و علوم قرآنی از جمله بخشهایی است که در صورت هدفمندی و ارائه سازوکارهای حمایتی میتواند بخشی از امور قرآنی را به درستی به پیش ببرد. برای جامه عمل پوشاندن به منویات و مطالبات قرآنی شهید امام خامنهای نباید این قشر از جامعه قرآنی را نادیده گرفت.
در پرداختن به این مهم، خبرنگار ایکنا با زکیه عبداللهیان؛ دبیر همایش بینالمللی بانوان قرآنپژوه که چند سالی است مدیریت برگزاری همایش تجلیل از بانوان محفلدار و جلسهدار قرآنی را نیز به عهده دارد، گفتوگویی ترتیب داده است که در ادامه میخوانیم:
ایکنا ـ مطالبات قرآنی رهبر شهید انقلاب وجوه گوناگون و اقشار مختلف جامعه را شامل میشد و به تعبیری افق روشنی را پیش روی جامعه قرآنی قرار داد. به نظر شما در حوزه فعالیت قرآنی بانوان، چه بخش از مطالبات ایشان را میتوان نصبالعین تداوم فعالیت بانوان در حوزههای گوناگون قرآنی قرار داد؟
میتوان چند محور را مورد توجه قرار داد که نخستین آن تربیت نسل قرآنی و نقش مؤثر مادران در آن است؛ یکی از جدیترین مطالبات ایشان، تبدیل خانهها به کرسیهای تلاوت و انس با قرآن بود. از منظر ایشان، بانوان به عنوان مدیران معنوی خانواده، اصلیترین نقش را در چشاندن حلاوت قرآن به فرزندان دارند.
محور دوم توسعه جلسات خانگی قرآن است که ایشان بارها بر احیای سنت جلسات خانگی قرآن تأکید داشتند. بانوان میتوانند با تکیه بر توان شبکهسازی اجتماعی خود، این جلسات را نه فقط برای تلاوت، بلکه به عنوان کانونهای «تدبر» و «تفسیر کاربردی» گسترش دهند تا معارف قرآن در متن محلات و خانوادهها جاری شود.
محور سوم نقش بانوان در راستای نهضت حفظ قرآن (تربیت ۱۰ میلیون حافظ) است که در این زمینه نقش بانوان هم به عنوان داوطلبان حفظ و هم به عنوان مربیان و مشوقان در جامعه و خانواده بسیار برجسته است. تمرکز بر حفظ و همچنین تدبر قرآن در میان دختران جوان و بانوان، از اولویتهای همیشگی رهبر شهید انقلاب بوده است.
در خصوص محور چهارم پرداختن به این موضوع باید به اهمیت ورود تخصصی بانوان به حوزههای تفسیر و پژوهش اشاره کرد؛ رهبر شهید بر این باور بودند که بانوان فرهیخته باید در لایههای عمیقتر قرآن (تفسیر، تدبر و استخراج مفاهیم اجتماعی) وارد شوند. مطالبه ایشان این بود که بانوان متخصص باید بتوانند پاسخهای قرآنی برای مسائل مستحدثه (چالشهای جدید زندگی امروز) و مسائل اختصاصی حوزه زنان و خانواده بیابند.
در یک کلام ایشان میفرمودند قرآن برای «عمل کردن» است. نصبالعین قرار دادن این مطلب یعنی فعالیتهای قرآنی بانوان باید به گونهای جهتدهی شود که خروجی آن در «اخلاق فردی»، «حجاب و عفاف»، «ایثار» و «صبر» تجلی یابد. مطالبه اصلی ایشان از جامعه قرآنی بانوان، «ساختن جامعهای مؤمن و مقاوم» از مجرای قرآن بود تا زن مسلمان بتواند الگوی «زن تراز قرآنی» به جهان باشد.
ایکنا ـ یکی از چشماندازهای قرآنی شهید امام خامنهای تربیت ۱۰ میلیون حافظ قرآنی بوده است. تا اینجا تعدادی چشمگیری از حافظان قرآن را قشر بانوان به خود اختصاص دادهاند و بسیاری از ایشان نیز در کسوت مربی و متربی در این عرصه مشغول به فعالیت هستند. آیا دبیرخانه بانوان قرآنپژوه یا همایش بانوان محفلدار، ساز و کاری را به منظور تشویق هر چه بیشتر بانوان در مسیر تعالی و ارتقای این مطالبه رهبری میتواند طراحی کند و آیا درصدد اجرای طرحی در این زمینه هست؟
برای ارتقای انگیزه و تعالی بانوان در مسیر تحقق مطالبه «۱۰ میلیون حافظ قرآن»، باید از مدلهای سنتی فراتر رفت و به سمت الگوهایی حرکت کرد که با سبک زندگی امروز، نقشهای خانوادگی و توانمندیهای اجتماعی بانوان همخوانی داشته باشد. در اینجا به چند طرح پیشنهادی برای تشویق و ارتقای فعالیت بانوان که پیشنهاد مؤسسه بانوان قرآنپژوه بوده است اشاره میکنم که عبارتند از:
- طرحهای «حفظ مشترک مادر و فرزندی» برای تبدیل خانه به کانون قرآنی
- احیای جلسات خانگی محلهمحور با رویکرد صمیمی و زنانه (کافه تدبر و حفظ)
- تمرکز بر «حفظ موضوعی» (آیاتی که به آرامش روان، تربیت فرزند و اخلاق در خانواده مربوط است) تا بانوان اثر قرآن را در زندگی روزمره لمس کنند.
ـ بهرهگیری از فناوری و رسانه و تولید اپلیکیشنهای بازیوار برای ایجاد رقابتهای جذاب و کوتاهمدت مجازی یا مثلاً راهاندازی پویشهای «روایت حفظ» برای معرفی الگوهای موفق (مثلاً بانوی خانهدار یا شاغلی که حافظ کل شده است).
ـ ارائه تسهیلات ویژه (آموزشی، رفاهی و استخدامی) برای بانوان حافظ و مربیان و استفاده از توانمندی حافظان به عنوان «مشاوران معنوی» در مراکز فرهنگی و اجتماعی برای انگیزه دادن هرچه بهتر.
اساساً با پرداختن به این موارد میتوان امیدوار بود که قرآن از کنج طاقچهها به متن روابط خانوادگی و مهارتهای زندگی بانوان وارد شده تا اشتیاق عمومی برای حفظ آن ایجاد شود.
ایکنا ـ شما به عنوان یک مسئول قرآنی در حوزه بانوان، به کدامیک از منویات رهبر شهید در امر ارائه راهکارهایی به منظور تعالی و پیشرفت فعالیتهای قرآنی اتکا داشته تا بر پایه آن به اتفاق همکاران سیاستهای جدید را در امر راهبری تشکلهای قرآنی بانوان اتخاذ کنید؟
برای اتخاذ سیاستهای نو و تحولآفرین در راهبری تشکلهای قرآنی بانوان، میتوان بر سه محور کلیدی از منظومه فکری و منویات رهبر شهید انقلاب تمرکز کرد که ظرفیت بالایی برای نوسازی ساختارها دارند و عبارتند از «تمرکز بر تدبر و استخراج مفاهیم کاربردی»، «مردمیسازی و احیای جلسات خانگی قرآن» و «پیوند قرآن با جهاد تبیین و مسائل روز».
اتکا و نگاه من به عنوان مسئول یکی از مؤسسات فعال قرآنی، تبدیل تشکلهای قرآنی از مراکز آموزشی صرف به مراکز راهبریِ سبک زندگی و پاسخگویی معنوی است چرا که این نگاه موجب میشود تشکلهای بانوان نه در حاشیه، بلکه در متن تحولات اجتماعی و فرهنگی جامعه قرار گیرند.
ایکنا ـ به هر حال بخشی از فعالیتهای بانوان قرآنی به شکل خودجوش و فردی در حال انجام است و با وجود شناسایی بخشی از محافل قرآنی بانوان از سوی شما و اعمال طرحهای حمایتی، بخشی از آنها نیز شخصی اداره میشوند. با توجه به اهمیت نقش بانوان در عرصه فعالیتهای قرآنی، از منظر پایش میدانی چه موانعی را مشاهده میکنید که با رفع آنها بتوان بیش از پیش شاهد توفیقات کمی و کیفی در این حوزه بود؟
پایشهای میدانی و تحلیل وضعیت فعالیتهای قرآنی بانوان نشان میدهد که با وجود اشتیاق بالا و آمار خیرهکننده شرکت زنان در کارهای قرآنی، موانعی وجود دارد که مانع از بهرهوری حداکثری (کمی و کیفی) میشود و بیشترین موانع، در ساختارهاست نه در ارادهها و لذا ظرفیت بالای بانوان در حوزه قرآن باید شکوفا شود. تحول در فعالیتهای قرآنی بانوان نه در تکرار روشهای قدیمی، بلکه در بازتعریف نقش آنها به عنوان پیشران سبک زندگی نهفته است. اگر ساختارها از حالت کلاسمحور به زندگیمحور تغییر یابند، ارادههای پولادین بانوان، خود مسیر پیشرفت کمی و کیفی را باز خواهند کرد.
انتهای پیام
