قلمهایی که در میدان حقیقت خاموش شدند
جنگها تنها در خطوط درگیری و میدانهای نظامی رخ نمیدهند؛ بخش مهمی از آن در میدان روایت و آگاهی جریان دارد. در این عرصه، خبرنگاران با قلم و دوربین خود تلاش میکنند واقعیتها را ثبت کنند و اجازه ندهند حقیقت در میان روایتهای تحریفشده پنهان بماند. قرآن کریم نیز انسانها را از پنهان کردن حقیقت برحذر داشته و میفرماید: «وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ» (بقره/۴۲)؛ حق را با باطل درنیامیزید و حقیقت را در حالی که میدانید کتمان نکنید.
در روزهای اخیر، شهادت چند خبرنگار در حین انجام مأموریت خبری، بار دیگر نشان داد که مسیر روایت حقیقت تا چه اندازه دشوار و پرخطر است. آنان که برای ثبت واقعیتهای میدان در میان دود و آتش حضور داشتند، نه برای هیجان جنگ، بلکه برای آنکه جهان از آنچه رخ میدهد آگاه شود، در صحنه باقی ماندند؛ اما همین حضور صادقانه، آنان را در معرض خطر قرار داد.
خبرنگار در چنین میدانهایی تنها یک ناظر نیست؛ او شاهدی است که با تصویر و کلمه برای تاریخ شهادت میدهد. دوربین او رنج انسانها و واقعیتهای پنهانمانده را ثبت میکند و قلمش روایتگر حقیقتی میشود که بسیاری تلاش میکنند آن را نادیده بگیرند. از همین رو، گاه خاموش کردن صدای خبرنگار بهعنوان راهی برای خاموش کردن حقیقت تلقی میشود.
با این حال، تجربه تاریخ نشان داده است که حقیقت با خاموش شدن یک صدا از میان نمیرود. شهادت خبرنگاران، اگرچه ضایعهای بزرگ برای جامعه رسانهای است، اما در عین حال یادآور مسئولیت سنگین روایتگری در برابر افکار عمومی و تاریخ است. قرآن کریم در ستایش کسانی که بر عهد خود استوار میمانند میفرماید: «مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ...» (احزاب/۲۳)؛ در میان مؤمنان مردانی هستند که بر پیمانی که با خدا بستهاند صادقانه ایستادند.
خبرنگاری در میدانهای بحران، تنها یک حرفه نیست؛ تعهدی برای روشنگری و ثبت واقعیت است. کسانی که در چنین شرایطی به دل حوادث میروند، میدانند که فاصله میان «خبر» و «خطر» گاه بسیار اندک است. با این حال، آنان برای آنکه حقیقت پنهان نماند، در صحنه میمانند و روایت میکنند.
شهادت خبرنگارانی که در مسیر ثبت واقعیتها جان خود را از دست دادند، یادآور این حقیقت است که قلم و دوربین نیز میتوانند در میدان نبرد هدف قرار گیرند. اما حقیقت، حتی اگر برای لحظهای خاموش شود، راه خود را خواهد یافت. همانگونه که قرآن کریم میفرماید: «وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا» (اسراء/۸۱)؛ بگو حق آمد و باطل نابود شد؛ همانا باطل نابودشدنی است.
از همین رو، رسالت خبرنگاری همچنان ادامه دارد؛ رسالتی برای ثبت حقیقت، پاسداری از آگاهی و جلوگیری از فراموش شدن واقعیتهایی که در میدانهای بحران رقم میخورند. قلمها شاید خاموش شوند، اما روایت حقیقت هرگز متوقف نخواهد شد.
معظمه رنجبر
انتهای پیام
