هنر؛ راوی عبور ملت ایران از دل بحران برای نسلهای آینده
یک تهیه کننده سینما با تأکید بر شرایط پیچیده امروز کشور، نقش هنرمندان را در «روشنگری» تعیینکننده دانست و گفت: هنر میتواند حافظه یک ملت را زنده نگه دارد؛ میتواند روایت کند که مردم در سختترین لحظات چگونه کنار هم ایستادند و اجازه ندادند ناامیدی بر زندگیشان سایه بیندازد. این روایتها باید ثبت شود تا نسلهای آینده بدانند ملت ایران چگونه از دل بحران عبور کرد.
محمدحسین فرحبخش، تهیهکننده سینما، در گفتوگو با ایکنا با اشاره به اینکه شرایط امروز کشور نوعی جنگ تمامعیار به ملت ایران تحمیل کرده و مردم همراه با نیروهای نظامی در حال خلق حماسه هستند، اظهار کرد: در نقطهای از تاریخ ایستادهایم که فشارها، تهدیدها و رفتارهای خصمانه علیه ملت ایران به اوج رسیده است. اگر به تاریخ نگاه کنیم، نمونههای بسیاری از ظلم و تجاوز میبینیم، اما امروز ملت ما با شکل تازهای از بیعدالتی و دشمنی روبهروست؛ فشاری که نه فقط بر مرزها، بلکه بر روح و روان مردم وارد شده است. به عنوان یک هنرمند، وظیفه دارم درباره این وضعیت سخن بگویم و سکوت نکنم.
وی ادامه داد: هنرمندان همیشه نقش پیشرو و مسئولانهای در جامعه داشتهاند. مردم در مقاطع مختلف، نگاهشان به هنرمندان بوده و از آنها انتظار روشنگری داشتهاند. امروز هم همین است. اگر در بزنگاههای اجتماعی و فرهنگی، برخی هنرمندان فعال بودهاند و درباره مسائل مختلف موضعگیری کردهاند، اکنون هم باید در برابر وضعیت فعلی آگاهیبخش باشند. جامعه از ما انتظار دارد صدای واقعیت باشیم، روشنگری کنیم، نسبت به بحرانها هشدار دهیم و مردم را در مسیر صحیح همراهی کنیم. سکوت در برابر این شرایط قابل قبول نیست و حتی میتواند باعث سوءتفاهم یا قضاوت نادرست از سوی مردم شود.
فرحبخش با اشاره به نقش رسانهها و برخی جریانهای بیرونی که با انتشار اخبار نادرست به فضای اجتماعی آسیب میرسانند، گفت: مردم باید نسبت به موج شایعات، خبرهای بدون سند و روایتهای نادرست هوشیار باشند. یکی از وظایف اصلی اهالی هنر در چنین شرایطی این است که در برابر فریب افکار عمومی بایستند و با صداقت، مردم را نسبت به واقعیتها آگاه کنند. بسیاری از اخبار منتشرشده در فضای مجازی یا رسانههای معارض، فضای جامعه را ملتهب میکند و این آسیبها را باید جدی گرفت. صحبت از زندگی مردم، امنیت جامعه و آرامش خانوادهها در میان است و هنرمندان نباید نسبت به این فضای بحرانی بیتفاوت باشند. حداقل انتظار از هنرمندان این است که در میان مردم حضور داشته باشند، دیده شوند، موضع شفاف داشته باشند و همراه مردم باشند. جنگ امروز فقط نظامی نیست؛ بخشی از آن جنگ روایتهاست و نقش هنرمندان در این میدان بسیار تعیین کننده است.
مقاومت امروز؛ الهام بخش تولیدات هنری فردا
وی در بخش دیگری از گفتوگو، درباره اینکه حماسه حضور مردم در میدانهای شهر و همچنین مقاومت نیروهای نظامی تا چه اندازه میتواند سوژه آثار آینده سینما و تلویزیون باشد، تصریح کرد: بدون تردید این اتفاقات ظرفیتهای بزرگی برای هنر تصویری ایجاد میکند. در این روزها شاهد رشادتها، فداکاریها و همبستگیهایی هستیم که نظیرش کمتر دیده شده است. اینها میتواند در آینده الهامبخش فیلمهای سینمایی و سریالهای ماندگار باشد. البته تنها ادوات جنگی یا توان نظامی ما الهامبخش نیست؛ مهمتر از همه، مردم هستند. مردمی که در کف خیابان ایستادگی کردند، پشت کشورشان ماندند و با حضورشان شرایط را تغییر دادند. اگر این همراهی نبود، شاید امروز سرنوشت کشور شکل دیگری داشت.
تهیه کننده فیلم سینمایی «آواز قو» ادامه داد: باور دارم در آینده نزدیک، با همراهی مردم و تلاش مدافعان کشور، این وضعیت به نفع ایران پایان مییابد. آنوقت ما مجموعهای بزرگ از سوژهها خواهیم داشت؛ سوژههایی درباره ایستادگی مردم، درباره فشارهایی که تحمل کردند، درباره دشواریهایی که پشت سر گذاشتند و درباره لحظاتی که میتواند ستون یک اثر دراماتیک قدرتمند باشد. این روایتها باید ثبت شود تا نسلهای آینده بدانند ملت ایران چگونه از دل بحران عبور کرد.
فرحبخش در پاسخ به این پرسش که پیام وی به سیاستمدارانی که امروز با رویکردهای خصمانه علیه ایران عمل میکنند چیست، گفت: پیام من به عنوان یک سینماگر روشن است؛ هیچ ملتی با فشار و تهدید از مسیر خود برنمیگردد. تاریخ نشان داده است که سرنوشت کسانی که بر مردم ظلم کردند، پایدار نبوده است. آینده از آنِ ملت ایران است و روزهای روشنتری در پیش خواهیم داشت. امیدوارم سال پیشرو برای مردم ما سال آرامش، سلامت و گشایش باشد. دعا میکنم که آینده نزدیک، سالی باشد که همه ما طعم امنیت، وحدت و امید را بیشتر از همیشه احساس کنیم. یقین دارم ملت ایران سالهای درخشانی پیش رو دارد.
مردم باید نسبت به موج شایعات، خبرهای بدون سند و روایتهای نادرست هوشیار باشند
کارگردان فیلم سینمایی «مستانه» در ادامه این گفتوگو با اشاره به نقش حافظه تاریخی ملتها تأکید کرد: یکی از بزرگترین وظایف هنر، ثبت و روایت لحظات سرنوشتساز تاریخ است. مردمی که امروز زیر بار فشارها ایستادگی میکنند، باید مطمئن باشند که تلاش و رنجشان فراموش نمیشود. هنر میتواند حافظه یک ملت را زنده نگه دارد؛ میتواند روایت کند که مردم در سختترین لحظات چگونه کنار هم ایستادند و اجازه ندادند ناامیدی بر زندگیشان سایه بیندازد. سینما اگر درست عمل کند، میتواند روایتگر روح جمعی یک ملت باشد و حماسههای امروز را برای نسلهای بعد معنا کند.
وی با تأکید بر مسئولیت اجتماعی اهالی فرهنگ اضافه کرد: در شرایطی که جامعه با حجم عظیمی از اطلاعات و تحلیلهای متناقض مواجه است، هنرمندان میتوانند نقش «پل ارتباطی» را ایفا کنند؛ پلی میان واقعیت و مردم. یک فیلم، یک سریال یا حتی یک گفتوگوی کوتاه هنرمند میتواند بر روحیه جامعه تأثیر بگذارد، امید ایجاد کند و نگاهها را از دل بحران به سمت مسیرهای روشنتر هدایت کند. باید این قدرت را جدی بگیریم. هنر فقط روایتگر جنگ یا بحران نیست؛ هنر میتواند در دل تاریکی، چراغی برای مردم روشن کند.
فرحبخش در پایان درباره اهمیت طبقه جوان جامعه و تأثیر هنر بر نگاه آنها گفت: امروز نسل جوان بیش از هر زمان دیگری در معرض موجهای خبری گوناگون قرار دارد و طبعاً حساسیت بیشتری هم نسبت به آینده دارد. اگر ما هنرمندان بتوانیم واقعیت را با زبان درست، صادقانه و دور از اغراق برای این نسل بیان کنیم، نه تنها به افزایش آگاهی کمک کردهایم، بلکه به شکلگیری امید نیز کمک کردهایم. سینما و تلویزیون میتوانند نقش بسیار مهمی در افزایش درک، همدلی و انسجام اجتماعی داشته باشند. آینده از آنِ همین نسل است و ما باید با روایتهای مسئولانه، نگاه آنها را نسبت به آینده کشور تقویت کنیم.
انتهای پیام
