«العلم سلطان»؛ جانمایه حکمرانی علمی در مکتب قائد شهید امت
علیباقر طاهرینیا، دبیر ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی، در یادداشتی به مناسبت اربعین قائد شهید امت، به تبیین مکتب حکمرانی علمی ایشان پرداخته است. این نوشتار واکاوی سیره حکیمانهای است که با ابتنا بر راهبرد «العلم سلطان»، پیشرفتهای فناورانه، نهادسازیهای راهبردی و دیپلماسی علمی را به ستونهای اقتدار و تمدنسازی ایران اسلامی مبدل ساخت. مشروح این یادداشت به شرح ذیل است:
منظومه فکری و سیره عملی امام شهید امت و زعامت قریب به چهار دهه ایشان کنز ثمین و گنج گرانبهایی است که با گذر زمان، کشف و عیان ظرائف و دقایق آن بیشتر رخ خواهد نمود و آیندگان بیشتر به زوایا و منزلت والای آن واقف خواهند شد.
پیشرفتهای شگرف علمی و فناورانه جمهوری اسلامی ایران در دهه های اخیر به گونهای است که همگان به آن اذعان دارند و به تعبیر معروف الفضل ما شهدت به الاعدا قرار گرفتن در زمره کشورهای پیشرو در عرصه سلامت و دانش پزشکی، سلولهای بنیادی، نانو فناوری و صنایع دفاعی و امنیتی تنها بخشی از دستاوردهای حوزه علم و فناوری کشور در دوره زعامت قائد شهید تنها بخشی از ان چیزی که همگان به ان اعتراف دارند.
روایت مورد علاقه رهبری
جامعه علمی کشور و آحاد مردم شریف ما مکرر توضیح و تبیین این کلام گهربار مولای متقیان را از ایشان شنیده و نصب پرده نوشته آنرا در حسینیه امام دیدهاند. العلم سلطان من وجده صال به و من فقده صیل علیه . تمام راهبرد حکمرانی علم و فناوری کشور در همین گزاره پر مغز و کلام گهربار بیان شده است. در حالی که دیگران علم را ابزار قدرت دانستهاند و برخی هم اینچنین بیان کردهاند که Knowledge is power قریب به پانزده قرن قبل امیر مؤمنان(علیه السلام) نه علم را ابزار قدرت که آنرا عین سلطنت و اقتدار و قدرت توصیف نمودهاند که باید بدستش آورد و آنگاه صاحب صولت و سلطه شد و آنکه علم بدست نیاورد و یا آن را از دست بدهد مغلوب و مقهور خواهد شد و این روایت پر حلاوت کلام پربسامد سخنان حکیمانهام شهید سعید بود.
گفتمانسازی
جریان علم و فناوری باید دارای گفتمان روشن، غالب و مسلط باشد تا از تداوم و تسلط به تأثیر و توسعه بیانجامد. بدون وجود گفتمان مسلط چیزی جز بارقه بی قرار و جرقه بی اثر شکل نخواهد گرفت. گفتمان جنبش نرم افزاری و تولید علم، طرح و تأکید بر اقتصاد دانش بنیان و مقاومتی، جهش و خیزش علمی، هدفگیری رتبه نخست منطقه تنها بخشی از شواهد راهبرد گفتمانسازی ایشان بود که در گذر زمان در جامعه نهادینه و نهایتا پرثمر شد.
مراودات علمی و دیپلماسی عالمان
ماهیت جهانشمولی علم و نیاز جامعه علمی به کنشگری در محافل علمی ملی و بین المللی منوط به مراودات تسهیل یافته دانشمندان و محققان در میانه مجامع علمی است و به گواهی دست اندرکاران سیاستگذاری علم و فناوری آنگاه که بروکراسی های غیر ضرور موانعی بر سر راه این مراودات علمی ایجاد کرده بود این امام شهید امت بود که تدوین سند تعاملات بینالمللی و تسهیل مراودات علمی و صیانت از سرمایههای نخبگانی کشور را مطالبه کرد و بابت تأخیر و تعلل مسئولین وقت تذکر و توبیخ کردند و نهایتا به تأسیس سازمان تعاملات علمی بینالمللی منجر شد.
نهادسازی علمی
حوزه علم و فناوری هر چند به زیر ساخت و تجهیزات و سیاست نیاز وارد لکن تربیت و نگهداشت نیروی انسانی نخبه عنصر پیش برنده قطار علم و فناوری است و آنگاه که برای حمایت و همراهی نخبگان علمی کشور ضرورت اقتضا کرد بنیاد ملی نخبگان را برای تحقق این مأموریت تأسیس نمودند ضمن اینکه از طریق نهادهای وابسته از جمله شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأسیس جهاد دانشگاهی و نهادهای حمایت از دانش پژوهان جوان خلأ وجود سازمان متولی در این حوزه را تدبیر مینمودند و حسب ضرورت نهادسازی مأموریتگرا و چابک انجام شد.
ادیب و تاریخ دان کتاب دوست
شخصیت ممتاز سیاسی و علمی و فقهی قائد شهید امت با ذوق ادبی سرشار و کتاب دوستی و تاریخ دانی به تکوّن شخصیتی جامع الاطراف منجر شده بود که برای اثبات فضل هر انسانی، تنها برخورداری از یکی از آن فضایل کفایت میکرد تا چه رسد به اینکه جامع جميع آن فضایل باشد. خوانش نقادانه تاریخ معاصر ایران و جهان در کنار رمانهای معروف دنیا و آثار فاخر ملی در کنار ذوق سلیم ادبی و مهارت سخنوری و خطابه تنها بخشی از فهرست بلند کمالات علمی ایشان بود.
به این ترتیب امعان نظر و توجه و تمرکز آن شهید سعید بر علم و فناوری برآمده از باور عمیق و طبع دانش دوست و حکمرانی حکمی ایشان بود نه یک شگرد برآمده از سیاست برههای و توصیه اخلاقی. درود خداوند و اولیا بر روح بلند آن قائد شهید و زعیم عالیقدر امت.
انتهای پیام
