بانوان پرچمداران گفتمان مبارزه با ظلم در تاریخ تشیع هستند

منیژه شیرمحمدی یک فعال مذهبی و مدرس حوزه علمیه زنجان در گفت‌وگو با ایکنا از زنجان اظهار کرد: حضور بانوان در میدان‌های مختلف جهاد، فقط محدود به مقطع زمانی خاصی نیست، بلکه در تاریخ ایران و تشیع، همواره زنان نقشی درخشان ایفا کرده‌اند و در بسیاری از موارد، خودِ بانوان مشوق اصلی حضور مردان در میدان بوده‌اند.

وی با اشاره به تجربه‌های میدانی خود در فعالیت‌های فرهنگی و جهادی و حضور بانوان در میادین شهر افزود: در بسیاری از موارد، اگر از آقایان سؤال کنید که چه عاملی باعث شده در میدان حضور پیدا کنند، در رأس مشوقان، نام همسر و خانواده‌شان را می‌آورند. ما حرکت‌های بسیار زیبا، جهادی و مبتکرانه‌ای از بانوان در این زمینه دیده‌ایم که نشان می‌دهد زنان، فقط همراه نیستند، بلکه پیش‌برنده و الهام‌بخش حرکت‌های مردان نیز هستند.

این مدرس حوزه علمیه با رویکردی تحلیلی و تاریخی با اشاره به مناسبت‌های مرتبط با امام رضا (ع) تصریح کرد: بسیاری از ما فقط ماجرای شهادت امام رضا (ع) را شنیده‌ایم، اما از برکات و آثار سفر ایشان به خراسان غافل مانده‌ایم؛ در حالی‌که این سفر، با وجود آنکه با کراهت و اجبار و به دلایل سیاسی و اجتماعی صورت گرفت، برکات عظیمی برای جهان اسلام به همراه داشت.

شیرمحمدی با استناد به بیانات رهبر معظم انقلاب در رابطه با دو اثر مهم سفر امام رضا (ع) به خراسان گفت: اولین اثر، انتشار مکتب اهل‌بیت (ع) در گستره دنیای اسلام بود. بعد از واقعه عاشورا، به‌واسطه عظمت مصیبت و فشارهای سیاسی و امنیتی، شیعیان تا حدی در انزوا قرار گرفته بودند؛ هم از نظر روحی و معنوی دچار تزلزل شده بودند و هم از نظر معیشتی در تنگنا بودند. اما با سفر امام رضا (ع) به خراسان، شیعیان و حتی محبان اهل‌بیت، چه شیعه و چه غیرشیعه، دوباره روحیه گرفتند و این حضور، به گسترش و احیای مکتب اهل‌بیت (ع) کمک کرد.

وی دومین اثر مهم این سفر را احیای مسئله عاشورا و تعمیق فرهنگ عزاداری برای امام حسین (ع) دانست و ادامه داد: به‌ویژه پس از این سفر و روایاتی که از امام رضا (ع) نقل شد، مسئله عاشورا در افق دنیای اسلام برجسته‌تر شد. یکی از روایات معروفی که نقل می‌شود، این است که اگر قرار است برای مصیبتی گریه کنید، برای امام حسین (ع) گریه کنید؛ چرا که هیچ مصیبتی به عظمت مصیبت کربلا نمی‌رسد. این جهت‌دهی، هم به فرهنگ عزاداری معنا داد و هم ذهن‌ها را متوجه پرسش‌های عمیق‌تری کرد.

این فعال مذهبی اضافه کرد: در ادامه همین روایات، بر ثواب و جایگاه زیارت کربلا و زیارت اباعبدالله الحسین (ع) تأکید می‌شود و امروز حرکت عظیم پیاده‌روی اربعین حسینی، در واقع امتداد همان معارف و روایاتی است که ریشه‌اش به آن دوران و آن تأکیدات بازمی‌گردد. این موج، نتیجه همان بذرهایی است که در آن دوره کاشته شد.

شیرمحمدی بخش مهم‌تری از این روند را مرتبط با هویت سیاسی و اجتماعی شیعه دانست و تشریح کرد: وقتی این پرسش در ذهن مردم شکل می‌گیرد که امام حسین (ع) برای چه به شهادت رسید، اگر انسان صادقانه دنبال حقیقت و عدالت باشد، به این پاسخ می‌رسد که ایشان برای مقابله با ظلم، بی‌عدالتی و انحراف از مسیر حق قیام کردند. همین پرسش و پاسخ، باعث شکل‌گیری این فهم شد که شیعه، پرچمدار مبارزه با ظلم است.

شیرمحمدی با تأکید بر نقش تاریخی زنان در پیشبرد نهضت‌های اسلامی، گفت: بر اساس معارف اهل‌بیت (ع)، به‌ویژه با تأکیدات امام رضا (ع) درباره احیای یاد و پیام عاشورا، این باور در جهان اسلام نهادینه شد که شیعه پرچمدار مبارزه با ظلم است و امروز نیز بانوان در صف نخست این گفتمان حضور دارند.  

وی ادامه داد: امروز هم ما افتخار می‌کنیم که شیعه هستیم و الگوی ما امیرالمؤمنین (ع) و اهل‌بیت (ع) هستند. این هویت، مسئولیت‌آور است؛ یعنی اگر می‌گوییم شیعه، پرچمدار مبارزه با ظلم است، باید در میدان عمل هم استمرار این مسیر را نشان دهیم. اینجا نقش بانوان دوباره برجسته می‌شود؛ چون هم در انتقال این معارف به نسل‌های بعد و هم در تشویق و پشتیبانی از حرکت‌های عدالت‌خواهانه، نقش کلیدی دارند.

این مدرس حوزه با اشاره به ضرورت وحدت در جهان اسلام ابراز کرد: از دل واقعه عاشورا و آموزه‌های اهل‌بیت (ع)، یکی از درس‌های روشن، ضرورت وحدت زیر پرچم دین واحد است. بارها توسط بزرگان و شهدا بر مفهوم اتحاد مقدس تأکید شده است. همان‌طور که در خانواده، با وجود اختلاف‌نظرها، اجازه داده نمی‌شود اصل خانواده از هم بپاشد، در جامعه اسلامی هم باید اختلاف‌سلیقه‌ها را مدیریت کرد تا به تفرقه و ازهم‌گسیختگی منجر نشود.

شیرمحمدی با تأکید بر تجربه‌های اخیر ملت ایران و امت اسلامی ادامه داد: ملت ایران در این سال‌ها نشان داد که با وجود اختلاف دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی، در بزنگاه‌ها پای نظام، مردم و کشور خود ایستاده و اجازه نداده است دشمنان از شکاف‌ها سوءاستفاده کنند. این تجربه، الگویی برای امت اسلامی است.

وی با اشاره به همبستگی ملت‌های منطقه گفت: امروز می‌بینیم ملت‌هایی مانند عراق، یمن و لبنان، بدون آنکه الزاماً ما از آن‌ها درخواستی داشته باشیم، خود را در کنار ایران و در جبهه مقاومت تعریف کرده‌اند و احساس وظیفه می‌کنند. این هم‌افزایی، اگر به سطحی برسد که همه کشورهای اسلامی زیر پرچم وحدت علیه ظلم و ظالم بایستند، تحقق‌بخش همان افق تمدنی خواهد بود که ما آن را مقدمه ظهور می‌دانیم.

این فعال مذهبی خاطرنشان کرد: به امید خدا، با تقویت این وحدت و با جرئت و جسارتی که ملت‌های مسلمان از معارف عاشورا و مکتب اهل‌بیت (ع) می‌گیرند، هم به وظیفه دینی خود در مبارزه با ظلم عمل کنند و هم زمینه‌ساز ظهور حضرت حجت (عج) باشند.