تاسوعا و درس بزرگ وفاداری

به گزارش ایکنا، تاسوعا در حافظه تاریخی شیعه، تنها یادآور رشادت‌های حضرت ابوالفضل العباس (ع) نیست؛ بلکه نماد روشن وفاداری، بصیرت و تشخیص درست مسیر حق از باطل است.

در روز‌هایی که سپاه دشمن تلاش می‌کرد با وعده‌های مختلف و ارائه امان‌نامه، یاران امام حسین (ع) را از مسیر خود منحرف کند، علمدار کربلا راه دیگری را برگزید؛ راهی که از وفاداری به امام زمان خویش می‌گذشت و با هیچ وعده و تضمینی قابل معامله نبود.

نهمین پیام کتاب «سکوی پرواز» با الهام از همین حقیقت عاشورایی، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های جبهه حق در طول تاریخ می‌پردازد؛ چالش سازش با دشمنی که بار‌ها عهدشکنی کرده است.

آیه محوری؛ فرمان قرآن در برابر سازش‌طلبی

این پیام بر آیه ۳۵ سوره محمد (ص) استوار است:

«فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَاللَّهُ مَعَکُمْ وَلَنْ یَتِرَکُمْ أَعْمَالَکُمْ»

«پس سست نشوید و به سازش دعوت نکنید، در حالی که شما برترید و خدا با شماست و هرگز از پاداش اعمالتان نخواهد کاست.»

این آیه خطاب به مؤمنانی است که در میدان نبرد حق و باطل قرار دارند و ممکن است در اثر فشار‌ها یا خستگی‌ها به سمت عقب‌نشینی سوق پیدا کنند.

قرآن کریم در چنین شرایطی به آنان یادآوری می‌کند که اگر در مسیر حق ایستاده‌اند و از موضع ضعف سخن نمی‌گویند، نباید برای جلب رضایت دشمن از آرمان‌های خود دست بکشند.

تاسوعا؛ شب بصیرت و رد امان‌نامه

واقعه تاسوعا یکی از روشن‌ترین مصادیق این آموزه قرآنی است. در آن روز، شمر برای حضرت عباس (ع) و برادرانش امان‌نامه آورد؛ پیشنهادی که در ظاهر می‌توانست جان آنان را حفظ کند و راهی برای نجات فردی باشد.

اما قمر بنی‌هاشم (ع) به خوبی می‌دانست که این امان‌نامه نه از سر خیرخواهی، بلکه تلاشی برای شکستن جبهه حق و تضعیف اراده یاران امام حسین (ع) است.از همین رو، با قاطعیت آن را رد کرد و وفاداری به امام خویش را بر هر مصلحت ظاهری ترجیح داد.

این انتخاب، تاسوعا را به نماد جاودانه بصیرت در برابر فریب دشمن تبدیل کرد.وقتی دشمن از میدان نبرد به میز مذاکره پناه می‌برد. مرور تاریخ نشان می‌دهد که جبهه باطل هرگاه در میدان رویارویی مستقیم با اراده مؤمنان ناکام مانده، تلاش کرده است از مسیر‌های دیگری به اهداف خود برسد.

گاهی این مسیر با تهدید و ارعاب همراه بوده و گاهی با وعده‌های جذاب، پیشنهاد‌های فریبنده و امان‌نامه‌های ظاهراً صلح‌جویانه.

کتاب «سکوی پرواز» بر این نکته تأکید دارد که شناخت این شیوه‌ها و تشخیص زمان استفاده دشمن از آنها، بخشی از بصیرت مورد نیاز جامعه مؤمن است.

قرآن و تجربه دشمنان عهدشکن

یکی از نکات مهم در این پیام، توجه به سابقه دشمنان در پایبندی به تعهدات است. قرآن کریم در آیات مختلف، نسبت به اعتماد بی‌محابا به دشمنان عهدشکن هشدار داده است.

در ادامه همین رویکرد، کتاب «سکوی پرواز» یادآور می‌شود که تجربه تاریخی نشان داده است بسیاری از قدرت‌های سلطه‌گر، در شرایط ضعف به دنبال مذاکره و توافق هستند، اما پس از بازیابی توان خود، مسیر گذشته را از سر می‌گیرند.از این منظر، بصیرت سیاسی و تاریخی می‌تواند مانع تکرار اشتباهات گذشته شود.

عزت؛ اصل بنیادین در منطق عاشورا

یکی از مهم‌ترین پیام‌های عاشورا، حفظ عزت انسانی و دینی است. امام حسین (ع) در برابر حکومت یزید، راه سازش و تسلیم را نپذیرفت؛ زیرا آن را ناسازگار با کرامت انسان مؤمن می‌دانست. شعار تاریخی «هیهات منا الذله» نیز ترجمان همین منطق است.

نهمین پیام محرم تلاش می‌کند این اصل را از سطح یک شعار تاریخی فراتر برده و آن را به یک قاعده اجتماعی و تمدنی تبدیل کند؛ قاعده‌ای که اجازه نمی‌دهد جامعه اسلامی در برابر فشارها، هویت و استقلال خود را معامله کند.

وفاداری؛ میراث حضرت عباس (ع)

در شب تاسوعا، نام حضرت عباس (ع) بیش از هر چیز با وفاداری گره خورده است. وفاداری او تنها به معنای همراهی عاطفی با امام حسین (ع) نبود؛ بلکه نوعی شناخت عمیق از حقیقت، تشخیص درست جبهه حق و ایستادگی آگاهانه در برابر انحراف بود. همین ویژگی باعث شد تا علمدار کربلا حتی در سخت‌ترین شرایط نیز از مسیر خود منحرف نشود.

این پیام، جامعه امروز را نیز به چنین وفاداری آگاهانه‌ای دعوت می‌کند؛ وفاداری به ارزش‌ها، آرمان‌ها و اصولی که هزینه‌های بسیاری برای حفظ آنها پرداخت شده است.

نقش جهاد تبیین در مقابله با سازش‌نمایی

یکی از محور‌های مهم این پیام، نقش جهاد تبیین در آشکار کردن واقعیت‌های میدان است. دشمنان معمولاً تلاش می‌کنند پیشنهاد‌های خود را در قالب صلح، آرامش و رفاه معرفی کنند، در حالی که اهداف پنهان دیگری را دنبال می‌کنند.

از این رو، روشنگری درباره تجربه‌های تاریخی، شناخت الگو‌های رفتاری دشمن و تبیین پیامد‌های سازش‌های نادرست، از مهم‌ترین وظایف فعالان فرهنگی و رسانه‌ای به شمار می‌رود.

عاشورا و انتخاب مسیر دشوار، اما ماندگار

در منطق عاشورا، همیشه آسان‌ترین راه، بهترین راه نیست. گاهی مسیر عزت، هزینه دارد؛ اما ثمره آن حفظ هویت، استقلال و کرامت یک ملت است.

یاران امام حسین (ع) در شب عاشورا می‌توانستند با پذیرش برخی پیشنهاد‌ها جان خود را حفظ کنند، اما آنان راه دشوارتر را برگزیدند؛ راهی که به جاودانگی انجامید.

این پیام نیز بر همین حقیقت تأکید می‌کند که آینده جوامع، بیش از آنکه به رفاه کوتاه‌مدت وابسته باشد، به حفظ اصول و ارزش‌های بنیادین وابسته است.

جمع‌بندی

نهمین پیام کتاب «سکوی پرواز» با محوریت آیه «فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ»، تاسوعا را مدرسه بصیرت و وفاداری معرفی می‌کند. این پیام یادآور می‌شود که دشمنان جبهه حق در طول تاریخ، پس از ناکامی در میدان رویارویی مستقیم، کوشیده‌اند با وعده‌ها، تطمیع‌ها و امان‌نامه‌های فریبنده، اراده مؤمنان را متزلزل کنند. اما تجربه حضرت عباس (ع) و یاران امام حسین (ع) نشان می‌دهد که حفظ عزت، وفاداری به حق و پرهیز از سازش ذلت‌بار، رمز ماندگاری و پیروزی حقیقی است؛ درسی که همچنان برای جوامع امروز الهام‌بخش و راهگشاست.