مردمی‌سازی فرهنگ عمومی به کمک مساجد

به گزارش ایکنا به نقل از روابط‌عمومی و اطلاع‌رسانی دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور، تفاهم‌نامه همکاری دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور و ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد کشور با تأکید بر مسجد‌محوری، محله‌محوری و مردمی‌سازی فعالیت‌های فرهنگی و با هدف بهره‌گیری از ظرفیت گسترده کانون‌های مساجد برای ارتقای فرهنگ عمومی، در ۱۴ ماده و دو تبصره و برای مدت سه سال به امضا رسید.

قادر آشنا، مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور، در این مراسم با اشاره به نقش و جایگاه مساجد در ارتقای فرهنگ عمومی گفت: مساجد در مسیر ارتقای فرهنگ عمومی کشور توفیقات و دستاوردهای ارزشمندی داشته‌اند و در همین راستا، ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد کشور نیز در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و در صف نخست فعالیت‌های فرهنگی قرار دارد.

وی با اشاره به ارتباط نزدیک میان ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد کشور و دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی گفت: در این دوره ارتباط تنگاتنگی میان دو مجموعه شکل گرفته است که باید این ارتباط را تقویت و از ظرفیت آن برای پیشبرد برنامه‌های فرهنگی استفاده کنیم.

آشنا با اشاره به تأکید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بر ارتباط دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی با معاونت‌های تخصصی وزارتخانه افزود: در همین چارچوب ارتباط نزدیکی با معاونت‌های تخصصی برقرار شده است؛ به‌گونه‌ای که سازمان سینمایی نیز در خصوص برخی موضوعات و رویکردهای اصلی شورای فرهنگ عمومی، اقداماتی را در حوزه تولید فیلم دنبال می‌کند.

دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور با بیان اینکه فعالیت کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد با اولویت‌های شورای فرهنگ عمومی همخوانی دارد، گفت: در موضوعاتی همچون سبک زندگی و خانواده می‌توان با استفاده از ظرفیت کانون‌های مساجد، فعالیت‌ها را به شکل مطلوبی پیش برد.

وی با اشاره به پیشرفت نقشه مهندسی فرهنگی کشور در استان‌ها اظهار کرد: نقشه مهندسی فرهنگی کشور اکنون در تقریباً تمامی استان‌ها مراحل پایانی خود را طی کرده و تنها در چهار استان هنوز رونمایی نشده است که این استان‌ها نیز در حال نهایی کردن مراحل کار هستند.

آشنا افزود: ستاد راهبری نقشه مهندسی فرهنگی موجب شده است فعالیت‌های استان‌ها حول پنج محور مشخص دنبال و رصد شود و کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد در استان‌ها می‌توانند فعالیت‌های مرتبط با موضوعات شورای فرهنگ عمومی را در چارچوب این اولویت‌ها دنبال کنند.

وی با تأکید بر ضرورت میدان دادن به جوانان در فعالیت‌های فرهنگی گفت: زمانی که کار را به دست جوانانی که در مسجد فعالیت می‌کنند بسپاریم، شاهد خواهیم بود که فعالیت‌ها به نحو مطلوب پیش خواهد رفت و جوانان باانگیزه می‌توانند آثار ارزشمندی خلق کنند.

آشنا با تأکید بر اینکه این تفاهم‌نامه نباید تنها در حد امضا باقی بماند، تصریح کرد: باید به سمت اجرای مفاد تفاهم‌نامه حرکت کنیم و گزارش‌های پیشرفت و پیگیری امور در جهت اجرای آن دنبال شود. همچنین اگر نقاط ضعفی وجود دارد، باید شناسایی و برطرف شود تا تفاهم‌نامه به شکل عملیاتی پیش برود.

وی با تأکید بر رویکرد مسجد‌محوری و محله‌محوری در سیاست‌های فرهنگی کشور گفت: این رویکرد که مورد تأکید رئیس‌جمهور نیز قرار دارد، از اولویت‌های دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی است و می‌تواند زمینه‌ساز حضور مؤثرتر مردم در عرصه فرهنگ و حل مسائل فرهنگی و اجتماعی در سطح محلات باشد.

دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور افزود: باید فعالیت‌های فرهنگی را مردمی کنیم و چه ظرفیتی بهتر از کانون‌های مساجد که حول محور مردم فعالیت می‌کنند. کانون‌های مساجد تا روستاها و نقاط دوردست مخاطب دارند و این ظرفیت برای دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی یک فرصت بی‌نظیر است که باید از آن بهره کافی گرفت.

آشنا در پایان بر ضرورت تشکیل یک کارگروه عملیاتی تأکید کرد و گفت: باید کارگروهی تشکیل شود که به شکل عملیاتی در اجرای مفاد تفاهم‌نامه قدم بردارد و روند تحقق اهداف مشترک دو مجموعه را پیگیری کند.

ظرفیت مساجد در ارتقای فرهنگ عمومی 

حجت‌الاسلام علی ملانوری، رئیس ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد کشور، نیز در این مراسم با تأکید بر اهمیت نسبت مسجد و فرهنگ عمومی گفت: جایگاه مسجد در حوزه فرهنگ عمومی بسیار مهم است و باید از ظرفیت این نهاد برای حل مسائل فرهنگی و اجتماعی جامعه استفاده کرد.

وی با اشاره به نقش مساجد در پیروزی انقلاب اسلامی اظهار کرد: مساجد در پیروزی انقلاب اسلامی و اداره امور انقلاب نقشی کلیدی داشتند و پس از انقلاب نیز با وجود شکل‌گیری مراکز تخصصی، نقش مسجد در حل مشکلات مردم از اهمیت خود کم نکرده است.

حجت‌الاسلام ملانوری با بیان اینکه باید مساجد را به‌عنوان قرارگاه‌های فرهنگی و اجتماعی مورد توجه قرار داد، افزود: اگر بتوانیم ظرفیت‌های مختلف مسجد را فعال کنیم، این نهاد می‌تواند در حل مسائل فرهنگی و اجتماعی جامعه نقش مؤثری ایفا کند.

رئیس ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد کشور با اشاره به نقش این ستاد در حوزه رسانه مسجد گفت: ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد کشور به‌صورت پیوسته با شورای فرهنگ عمومی در ارتباط بوده و در اسناد شورای فرهنگ عمومی نیز نقش مساجد مورد توجه قرار گرفته است.

وی با اشاره به نقش مساجد در ارتقای فرهنگ دینداری نوجوانان و جوانان ادامه داد: در مناسبت‌های مختلف دینی، اقشار مختلف جامعه در مساجد گرد هم می‌آیند و باید از این ظرفیت برای حل مسائل کلان کشور و تقویت انسجام اسلامی و انسجام اجتماعی به شکل مطلوب استفاده کنیم.

حجت‌الاسلام ملانوری با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور بر مسجد‌محوری تصریح کرد: باور ما این است که مساجد باید نقش جدی و شایسته‌ای در ارتقای فرهنگ عمومی جامعه داشته باشند؛ به‌ویژه در حوزه کارکردهای اجتماعی که می‌تواند آثار و برکات فراوانی به همراه داشته باشد.

وی در پایان با اشاره به ظرفیت شبکه کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد گفت: در سراسر کشور ۲۸ هزار و ۳۰۰ کانون فعالیت دارند و این شبکه بیش از دو میلیون عضو دارد. این ظرفیت گسترده می‌تواند در تحقق برنامه‌های فرهنگی و اجرای نقشه‌های مهندسی فرهنگی کشور یاری‌رسان باشد.

بر اساس این تفاهم‌نامه، طراحی، تدوین و ابلاغ سازوکار استفاده از ظرفیت‌های متنوع کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد در سراسر کشور، با همفکری دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی، در چهار موضوع و برنامه راهبردی مصوب شورای فرهنگ عمومی دنبال خواهد شد.

این چهار محور شامل ارتقای سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی، ارتقای دینداری با اولویت نوجوانان، فرهنگ شهروندی و مدیریت فرهنگی دفاع ملی است.

همچنین کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد در تولیدات فرهنگی و هنری، بسته‌های فرهنگی و هنری مکتوب و نرم‌افزاری، سرود و موسیقی، نمایش و فیلم کوتاه و سایر تولیدات خود، توجه ویژه‌ای به پنج مسئله اولویت‌دار هر استان متناسب با ظرفیت‌های نقشه مهندسی فرهنگی کشور خواهند داشت.

هماهنگی فعالیت‌های فرهنگی، هنری، رسانه‌ای و تبلیغی در جهت ارتقای فرهنگ عمومی، گسترش فرهنگ صرفه‌جویی و اصلاح الگوی مصرف و تدوین و اجرای راه‌کارهای تشویقی و حمایت مادی و معنوی از کانون‌هایی که آثار مرتبط با مضامین فرهنگ عمومی تولید می‌کنند نیز در این تفاهم‌نامه پیش‌بینی شده است.

از جمله این مضامین می‌توان به فرهنگ مهدویت، انقلاب اسلامی، ایثار، مقاومت، جهاد و شهادت، تحکیم سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، اصلاح الگوی مصرف، فرهنگ کار و تلاش، فرهنگ پهلوانی، وحدت و امنیت ملی اشاره کرد.

همچنین دو طرف نسبت به طراحی بسته‌های پیشنهادی مشترک با دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی و با همفکری سازمان‌های وابسته و معاونت‌های تخصصی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به‌منظور اجرایی کردن ظرفیت تبصره یک ماده ۷۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت در زمینه نحوه کمیت و کیفیت ارائه خدمات عمومی و هماهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به مردم در سطح محلات از طریق مساجد، همکاری خواهند کرد.

یادآوری می‌شود، این تفاهم‌نامه در ۱۴ ماده و دو تبصره و برای مدت سه سال به امضا رسید.