«نسل زد» و هویت‌یابی در جهان دیجیتال + فیلم
زندگی «نسل زد» با فضای مجازی گره خورده و در حساس‌ترین مرحله هویت‌یابی قرار دارد؛ از این رو شناخت ویژگی‌های متمایز آنان و مدل صحیح مواجهه با ایشان، اصلی اساسی است.
شناخت نسل زد و چگونگی تعامل با آنها، از مهم‌ترین و ضروری‌ترین مباحث امروز در حوزه تربیت است. این نسل در بستری رشد کرده که فضای مجازی، رسانه و داده‌های متنوع، بخش جدایی‌ناپذیر زندگی او شده است؛ از این رو سبک ارتباطی و الگو‌های رفتاری نوجوانان با نسل‌های پیشین تفاوت‌های چشمگیری دارد. توجه به این تفاوت‌ها و اتخاذ شیوه‌های مناسب مواجهه، می‌تواند به بهبود تعامل، کاهش آسیب‌های احتمالی و هدایت صحیح این گروه سنی در فرایند هویت‌یابی کمک کند.
ایکنا در راستای رسالت آگاهی‌بخشی و به مناسبت هفته نوجوان، اقدام به تهیه سلسله درس‌گفتار‌هایی با موضوع «تکنیک‌های تعامل با نسل زد» کرده است. در نخستین درس‌گفتار این مجموعه، معصومه طباطبایی به بررسی «ویژگی‌های نسل زد و اصول تعامل با این گروه سنی» می‌پردازد و گام نخست را در مسیر شناخت دقیق‌تر و اصلاح تعامل با این نسل حساس و اثرگذار ارائه می‌کند.
نکته مهم و اساسی در درس‌گفتار نخست این است که بدانیم نسل زد اساساً چه نسلی است و چه گروه سنی را به‌عنوان نسل زد می‌شناسیم. در روانشناسی رشد، بازه زمانی خاصی برای نسل زد مشخص شده است. برخی از روانشناسان و افراد اثرگذار در فرایند تربیتی، بازه‌های زمانی مختلفی را از سن تقویمی تا سن رشدی مطرح کرده‌اند؛ اما آنچه مهم است، یک اصل اساسی در مواجهه با این نسل است، اینکه؛ باید بشناسیم این نسل چه ویژگی‌هایی دارد که آنها را از گروه‌های دیگر متمایز می‌کند.
اولین و مهم‌ترین مسئله این است که این نسل در زمانی رشد می‌کند که دسترسی به رسانه، اینترنت، شبکه‌های اجتماعی، داده‌ها و اطلاعات مختلف برایشان بسیار آسان است؛ به‌گونه‌ای که زندگی‌شان با فضای مجازی و فضای ارتباط جمعی گره خورده است. شاید ساده‌تر بخواهیم بگوییم، این نسل بیش از آنکه بخواهند تعامل فیزیکی و ارتباط چهره‌به‌چهره داشته باشد، ارتباط خود را از طریق فضای مجازی ترجیح می‌دهند؛ بسیاری از اطلاعاتی که دریافت می‌کنند و بسیاری از تعاملات و بازخوردهای فردی و گروهی خود را در فضای مجازی انجام می‌دهند.
لذا در تعامل با این افراد باید به نکته مهمی توجه داشته باشیم؛ افرادی که در این گروه سنی قرار می‌گیرند طبیعتاً در یک بازه سنی خاص محدود نمی‌شوند؛ یعنی نمی‌توانیم بگوییم افراد بین ۱۵ تا ۲۵ سال ضرورتاً این ویژگی‌ها را دارند. زیرا همان‌گونه که در روانشناسی شخصیت مطرح است، هویت و شخصیت افراد متأثر از گزاره‌های مختلفی است؛ از جمله محیط خانواده، وراثت و تربیتی که فرد از فضای مدرسه و فضای خانواده دریافت کرده است. پس مؤلفه‌های مختلفی در شکل‌گیری ویژگی‌های شخصیتی یک فرد اثر دارند. اما گروه سنی که ما آنها را نسل زد می‌دانیم، به اقتضای محیطی که با آن در ارتباط هستند و شرایطی که زندگی دیجیتال امروز، برای آنها ایجاد کرده است، مستثنا و جدا می‌شوند.
در این سلسله درس‌گفتارها بنا داریم مدل مواجهه با این افراد را ارائه کنیم. مهم‌ترین اصل این است که بدانیم چگونه عمل کنیم، رفتار آنها را چگونه پیش‌بینی کنیم و چه برخوردی داشته باشیم تا بتوانیم به‌جا و به‌موقع رفتار درستی داشته باشیم تا آسیب کمتری در این نسل یا در فرزندانمان ببینیم.
نکته مهم و پایانی اینکه توجه داشته باشیم اهمیت این دوره از آن جهت است که این گروه سنی نه در گروه سنی قرار دارند که برخی آموزه‌های تربیتی دوران کودکی را بخواهیم برای آنها اجرا کنیم و در فرایند تربیت دوران کودکی قرار گیرند و نه در بازه سنی بزرگسال قرار دارند؛ لذا دوره‌ای حساس و اثرگذاری است، از این حیث که این گروه سنی در حال هویت‌یابی هستند.
در درس‌گفتارهای بعدی به نکات مهم و اساسی در رابطه با تعامل با این نسل اشاره خواهیم کرد.
انتهای پیام
