حوزه و بایسته‌ها

برادران ما یک دسته‌ قوانین نقلیِ خشک را دنبال نمی‌کنیم؛ بلکه در پی نظریه‌ای برای زندگی هستیم. بنابراین، باید با زندگی ارتباط محکمی داشته باشیم و خودمان را از جهانی که در آن زندگی می‌کنیم، به کنج عزلت نکشانیم تا از این رهگذر محیط و جو فکری ناب برای ما روشن شود. [شهید سید محمدباقر صدر؛ کتاب حوزه و بایسته‌ها ، ص۴٣]

باید این دو اقدام را انجام دهیم: یک: وقتی به شخصی می‌گوییم که این زغال افروخته را بگیر و حتی اگر دستت سوخت باز هم آن را رها نکن، ... در کنار این به او بگوییم که این اسلام،‌ این زغال را در دست تو به نور و رفاه و خوشبختی بدل می‌سازد؛ نه بعد از مرگ؛ چون این انسان در عالم حس و جهان مادی زندگی کرده است... باید به جامعه نشان بدهیم که این قرآن آماده اجراست،‌ آماده است که مشکلات شما را در هرجا و در هر زمان حل کند و وارد زندگی شود.... اقدام دوم این است که ما به دیگر بخش‌های جامعه بپردازیم و با همراهی این مجاهدان تلاش کنیم که همه بخش‌های جامعه را به اجرای اسلام نزدیک کنیم.[شهید محمدباقر صدر؛ کتاب حوزه و بایسته‌ها ، ص۷۷-۷۹]

وجود مادی، واقعی و عینی اسلام در سه عرصه به ظهور می‌رسد؛ عرصه اول میدان احکام اسلامی مرتبط با فرد؛ عرصه دوم احکام اسلامی مرتبط با جامعه، یعنی مرتبط با مسلمانان؛ عرصه سوم عرصه اعتقاد اسلامی. …و اما صیانت از اسلام در عرصه اعتقاد به این معناست که به این عقیده وجود [خارجی] دهیم و اگر وجود دارد آن را تثبیت کنیم و پایدارش سازیم، به گونه‌ای که مانند واقعیتی خارجی در وجود انسان، پدیدار شود، همان‌طور که وجود نظری اسلام در قرآن و کتاب‌ها وجود دارد. [شهید سید محمدباقر صدر، کتاب حوزه و بایسته‌ها ص٨۴]

درحالى که رویکرد اول چشم و دلش را با هم به دنیا گشوده بود و رویکرد دوم، هم چشم و هم دلش را بر دنیا بسته بود، رویکرد سوم چشمش را به دنیا می‌گشاید و دلش را به دین و اهداف دین و مسئولیتی که آن اهداف تعیین می‌کند، معطوف می‌دارد. این رویکرد به هر دو نگرش گذشته اعتراض می‌کند: منطق، معیار و پایه عمل و رفتار رویکرد اول را نقد می‌کند و می‌گوید : […] این فقط برای متدینی معمولی است که می‌خواهد زیر پرچم [دین] زندگی کند، نه برای کسی که می‌خواهد پرچم دین را به دوش بکشد و امانت را ادا کند و مسئولیت‌های دین را انجام بدهد. [شهید محمدباقر صدر، کتاب حوزه و بایسته‌ها ، ص٢۴-٢۶]

سیدمحمدباقر صدر در کتاب « حوزه و بایسته‌ها » در پیامی از رشادت‌های مردم ایران تقدیر می‌کند و می‌نویسد: ملت بزرگ ایران اثبات کرده که همواره ملتی سرافراز و شجاع بوده و خواهد بود و می‌تواند در راه قضيه‌ای که به آن ايمان دارد و هدف و کرامتش را در آن می‌بیند فداکاری و مقاومت کند.