Küveytli qarinin Qurandan alət kimi istifadə etməsi ilahi təlimlərin mahiyyəti ilə ziddiyyət təşkil edir
Küveytin məşhur qarisi və Böyük Məscidin imamı olan Əfasi son günlərdə “Təbbət yədəyn İran vəl‑li məə İran” adlı bir video yayımlayaraq İranla həmrəylik göstərən hər kəsə qarşı açıq mövqe sərgiləyib və öz həqiqi simasını nümayiş etdirib.
O, bu videoda “Təbbət yədə Əbi Ləhəb” ayəsini təhrif edərək “İranın və İxvanül‑Müsliminin əlləri qurusun” kimi şüarlar səsləndirib, halbuki nə Qəzzada Sionist rejimin cinayətlərinə, nə də Minabda günahsız qızların qətlə yetirilməsinə bircə işarə belə etməyib. Hətta bəzi ərəb ölkələrinin hakim rejimlərinin liderlərini tərifləyib.
Bu Küveytli qari, İslam dünyasında və sosial mediada qazandığı şöhrətdən sui‑istifadə edərək bəzi ərəb rejimlərinin əlində bir vasitəyə çevrilib. O, bundan əvvəl də Donald Trampa müraciət edərək “İranın başına cəhənnəm yağdırmasını” tələb etmişdi.
Bu mövzunu daha aydınlaşdırmaq üçün Beynəlxalq Quran Xəbər Agentliyi (İQNA) İraqın beynəlxalq qarisi və Həzrət Hüseyn və Həzrət Abbas (ə) hərəmlərinin müezzini Hac Osamə Kərbəlayi ilə müsahibə aparıb. Aşağıda həmin müsahibənin tam mətnini oxuya bilərsiniz:
İQNA — Əfasinin son mövqeləri “Quran oxuyan, lakin Quranın lənətlədiyi kəslərdən olan” barədə məşhur hədislə nə qədər uyğunluq təşkil edir?
Bir qari Qurani‑Kərimi Amerikanın‑Sionistlərin təcavüzünü haqq qazandıran siyasi diskursla eyniləşdirirsə və ya hegemonluğa qarşı mövqeyi ilə tanınan İslami bir qrupa hücum edirsə, bu, həmin hədisin çox təhlükəli bir nümunəsini ortaya qoyur.
Quran sadəcə oxunan sözlər toplusu deyil; o, əxlaqi bir layihə və mədəni bir mövqedir. Zülmə qarşı çıxmağı və məzlumun müdafiəsini əmr edən Quran, bölgə xalqlarına qarşı qətl, mühasirə və təcavüz törədənlərə əxlaqi örtük qazandıran diskursla heç vaxt uyğun ola bilməz. Əsl təhlükə Qurandan alət kimi istifadə edərək onun mahiyyətinə zidd bir mövqeyə xidmət etməkdir.
İQNA — Əfasinin mənfi düşüncələrinin İslam dünyasında ictimai rəyə təsiri nədir?
Məşari Raşid əl‑Əfasi sadəcə adi bir qari deyil; o, İslam dünyasında geniş auditoriyaya malik bir şəxsiyyətdir. Buna görə də onun sözləri şəxsi fikir səviyyəsini aşaraq daha geniş təsir yaradır.
Sələfi‑Vəhabi düşüncəsindən qaynaqlanan və tarixən Əhli‑Beyt (ə) məktəbinə qarşı düşmən mövqeyi ilə tanınan bu cür çıxışlar müsəlman cəmiyyətində parçalanma diskursunu yenidən istehsal edir.
Bəzi insanlar üçün belə çıxışlar təqvanı “müqavimət cəbhəsinə düşmənlik” və ya “Amerika‑Sionist layihəsinə qarşı çıxan hər kəsə nifrət” kimi təqdim edir. Bu isə çox təhlükəlidir. Çünki bəzən insanlar gözəl səsin cazibəsinə aldanaraq düşünürlər ki, gözəl səsi olan hər kəs Qurani düzgün anlayır. Halbuki insanın səsi gözəl ola bilər, amma düşüncə istiqaməti tamamilə azmış ola bilər.
İQNA — Qurani fəaliyyət göstərən qari, hafiz və maddahların bu sapmaya qarşı vəzifəsi nədir?
Birinci vəzifə budur ki, aydınlaşdırılsın: Quran təkcə gözəl tilavət deyil. Həqiqi qari o kəsdir ki, müsəlman cəmiyyətinin qarşısında duran məsələlərdə mövqeyini Qurani ayələrə əsasən müəyyən etsin.
Qurani icma susa bilməz; xüsusilə də bir qarinin məşhurluğu təcavüzü haqq qazandırmaq və ya ümmətin müstəqilliyi uğrunda böyük bədəllər ödəyən qüvvələrə hücum üçün vasitəyə çevriləndə.
Bundan əlavə, gözəl tilavəti əqidəvi və əxlaqi şüurla birləşdirən nümunələr təqdim edilməlidir ki, dinləyici yalnız səsin cazibəsinə qapılıb məzmundan uzaq düşməsin. Bu gün Qurani maarifi qorumaq böyük məsuliyyətdir. Çünki tanınmış bir şəxsin sapması adi insanların siyasi sapmasından qat‑qat daha dağıdıcı təsir göstərə bilər.
Bir qari İslam dünyasında geniş tanınmışlığından və populyarlığından istifadə edib müsəlman cəmiyyətinin əsas məsələlərinə qarşı qərəzli siyasi diskursu təbliğ edirsə, təbii olaraq media qurumları onun mediada iştirakının mahiyyətini yenidən dəyərləndirməlidirlər. Çünki Qurani media yalnız səslərin yayımlandığı platforma deyil; o, ictimai şüurun istiqamətləndirilməsinə görə də məsuliyyət daşıyır. Bu məsələ şəxsi deyil, əxlaqi və mədəni bir öhdəlikdir.
Dinləyici anlamalıdır ki, gözəl səsə sahib olmaq insanı məsuliyyətdən azad etmir; xüsusilə də həmin şəxs məzlumlara hücum edən və ya zalımlara qarşı susan bir diskursun parçasına çevriləndə. Onlayn fəaliyyət göstərən Qurani şəxslərin vəzifəsi bu ziddiyyəti emosional reaksiyalarla deyil, şüurlu və sakit şəkildə ifşa etməkdir.
İQNA — Niyə Məşari əl‑Əfasi kimi gözəl səsi ilə tanınan biri belə mövqelər tutur?
Gözəl səsə sahib olmaq heç də dərin baxış və ya balanslı mövqe demək deyil. İdeoloji və siyasi keçmişlər insanın seçimlərini və düşüncələrini formalaşdırır. Bir şəxs elə bir düşüncə mühitinin təsiri altındadırsa ki, müqavimət oxunu işğalçılardan daha böyük düşmən kimi görür, təbii olaraq İranı hədəf alan və Amerika‑Sionist layihəsi ilə üzləşməkdən qaçan rejimlərlə uyğunlaşan ritorikaya meyl edəcək.
Bu səbəbdən görürük ki, onların mövqeləri müqavimət cəbhəsinə qarşı sərtdir; halbuki Qəzzada, Yəməndə, İraqda və İranda baş verən qətllər, mühasirələr və dağıntılar qarşısında ya çox zəifdirlər, ya da açıq şəkildə susurlar.
İQNA — Bu Küveytli qarinin fikirləri İraq xalqı və Qurani fəallar arasında necə qarşılanır?
İraqda, xüsusilə də Əhli‑Beyt (ə) məktəbinə yaxın olan ayıq Qurani çevrələrdə bu mövqelərin yeni olmadığı, əksinə, tanınmış bir ideoloji xəttin davamı olduğu yaxşı bilinir. Buna görə də bir çox qari və Quran fəalı bu çıxışlara sadəcə siyasi fikir kimi deyil, müqavimət oxunu “əsas düşmən” kimi görən ideoloji yönümün təzahürü kimi baxır.
Terrorizmlə mübarizədə ağır bədəl ödəyən və bölgəni qorumaq üçün verilən fədakarlıqları yaxından yaşayan İraq cəmiyyəti, bölgəni parçalamaq və hegemonluq layihələrini irəli aparmaq istəyən qüvvələrə qarşı dirənənlərə hücum edən ritorikanı asanlıqla qəbul edə bilməz.
İQNA — Saf Qurani bilikdən bəhrələnmək və sapmanın qarşısını almaq üçün nə etməliyik?
Əsas məsələ budur ki, Quranla münasibətimizi təkcə gözəl səs üzərində deyil, düşüncə, dərk və öhdəlik üzərində yenidən qurmalıyıq. Ümmətə elə qari lazımdır ki, Quranı oxumazdan əvvəl onu yaşasın və ayələri əməl meyarına çevirsin, yalnız təsirli səsə malik olmasın.
Biz elə nəsillər yetişdirməliyik ki, Quranın tilavəti ilə ədaləti, hifzi ilə basireti, səs gözəlliyi ilə əxlaqi kamilliyi birləşdirməyi bacarsınlar. Çünki ən təhlükəli sapma odur ki, Quranın səsi ucaldılır, amma insanın mahiyyəti Qurani davranışdan boş olur.
4348463
