معاملات تجاری مسلمان با غير مسلمان هم مبتنی بر فقه اسلامی است

گروه اقتصاد: در معاملات تجاری مبتنی بر فقه اسلامی، حتی اگر طرف معامله غير مسلمان هم باشد، عمل تجاری بايد براساس حق و شريعت اسلام باشد.

شهرام جنابی، عضو هيئت علمی دانشگاه رازی كرمانشاه، در گفت وگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) اظهار كرد: خط ‌و مشی بازار اسلامی از رفتار پيامبر اكرم(ص) در تجارت اقتباس می شود و مبنای رفتار و عمل بازاريان قرار می‌گيرد. در بازار اسلامی، مصرف كنندگان و فروشندگان، تجارت را با روش صحيح معامله، يك عمل عبادی می‌دانند و تاجر در بازار، در حال عبادت خدا و خدمت به خلق خداست.

استاد دانشگاه پيام نور تهران، با اشاره به اينكه بازار اسلامی يكی از نمادهای اسلاميت جامعه است، گفت: تمام كسانی كه در بازار كار می‌كنند، بايد به حقوق يكديگر احترام بگذارند، در معاملات تجاری بر اساس فقه اسلامی عمل كند، حتی اگر طرف معامله غير مسلمان باشد, يعنی بايد در عمل تجاری آنچه را كه حق و بر اساس شريعت است، اجرا كنند و با اين عمل انسانی و اسلامی از كيان مسلمين پاسداری كنند.

عضو هيئت علمی دانشگاه رازی كرمانشاه، با اشاره به اهميت بازار مسلمين در اسلام خاطرنشان كرد: احكامی هم چون حرام بودن ورود مسلحانه به مسجد و بازار نشان می‌دهد از نظر اسلام، بازار قداست فراوانی دارد، تا آنجا كه بازار با مسجد مقايسه شده است. پس اگر تاجران مسلمان در ورود به بازار مسلمين اجازه ندهند شيطان بر آن‌ها مسلط شود، ديگر از كلاهبرداری، گران‌فروشی و ... خبری نخواهد بود.

شهرام جنابی در مورد ضرورت مشاركت مسلمانان در امور جامعه اسلامی تأكيد كرد: بازار و امور كسب و كار هم يكی از امور جامعه است كه مسلمانان بايد در آن مشاركت فعال داشته باشند. توليد با كيفيت ارزاق مورد نياز مردم، با قيمت مناسب يكی از نمونه‌های مشاركت سالم در امور جامعه است كه در بازار اسلامی هر توليد كننده‌ای به تناسب شغل خود می‌تواند اين كار را انجام دهد.

استاد دانشگاه پيام نور تهران ادامه داد: اگر تاجر مسلمان حرام و حلال تجارت را بداند، می‌تواند آن را رعايت كرده و بازار را از انواع خطاها مبرا دارد و آنچه برخلاف اصول شريعت و مبانی اسلامی است، در بازار مسلمين جايی ندارد و به علاوه آنچه در اديان ديگر از آن به انسانيت نام می‌برند نيز بايد سرلوحه تجارت كاسب مسلمان باشد.

عضو هيئت علمی دانشگاه رازی كرمانشاه، ضمن اشاره به اينكه گران‌فروشی در اسلام ممنوع است، افزود: برای كسب سود هم اسلام حدی را قائل شده است. حكم عشر در باب بيع فقه، برای جلوگيری از گران‌فروشی وضع شده است، قيمت يك كالا پس از افزودن حداكثر يك دهم قيمت تمام شده، اجازه‌ی افزايش نرخ و بها را دارد.

وی در تعريف بازار اسلامی گفت: بازار اسلامی از سه بخش مجزا تشكيل می‌شود؛ بخش اول بازار اصلی اسلامی يا عمده اسلامی نام دارد كه در آن عمده جمعيت يك كشور يا آن منطقه پيرو اسلام هستند؛ مثل بازار كشورهای اسلامی كه اكثريت مردم مسلمان هستند و در آن بازارها اجناس حلال خريد و فروش می‌شوند.

اين مدرس دانشگاه بخش ديگر بازارهای اسلامی را بازارهای ثانويه‌ دانست و افزود: در آن‌ها بازاريان مسلمان در اقليت هستند؛ مثل اقليت چند صد ميليونی كه در كشور هندوستان زندگی می‌كنند؛ در بعضی از مناطق آن كشور مردم كاملاً پيرو دين اسلام هستند، پس بازار آن‌ها نيز اسلامی است. دسته‌ای ديگر بازارهای كوچكی كه افراد در آنجا هوادار اسلام هستند، ولی خودشان مسلمان نيستند، و اين بازارها روز به روز در حال تكامل هستند، در حالی كه مردم آيين ديگری دارند، اما از كالاهای اسلامی استفاده می‌كنند.

وی در پايان با اشاره به گوناگونی محصولات اسلامی گفت: تهيه محصولات به روش اسلامی، يا توليد آن‌ها در يك كشور اسلامی از شرايط لازم برای محصولات حلال بوده است، زيرا رعايت دستورات شريعت در ضمن توليد آن‌ها مد نظر قرار دارد، اما گاهی توليد محصولی توسط يك شركت اسلامی صورت می‌گيرد، در حالی كه شركت اصلی توليدكننده آن محصول اسلامی نيست؛ مثل شركت «كوكاكولای مكه» كه به «مكاكولا» مشهور است و برای بدست آوردن بازار فروش، اسم را تغيير و مجوز را به يك شركت مسلمان داده است و در عين حال مواد اوليه را خودش توليد می‌كند و به فروش می‌رساند.