بصيرت‌دهی جامعه قرآنی مستلزم دوری از ترديد و عبرت‌گيری از خودداوری‌هاست

گروه مؤسسات قرآنی مردم‌نهاد: جامعه قرآنی همواره بايد به عنوان مرجع فكری مردم با دوری از ترديد و غفلت و عبرت‌گيری از خودداوری‌ها در تاريخ اسلام در مسيری صحيح حركت كرده و جامعه را به سمت بصيرت‌دهی و هدايت پيش برد.

محمد انجم‌شعاع، مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآنی ـ مردمی كشور

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا)، محمد انجم‌شعاع، مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآنی ـ مردمی كشور در دومين نشست از سلسله نشست‌های «جامعه قرآنی، بصيرت؛ رسالت‌ها و آسيب‌ها» كه در خبرگزاری ايكنا برگزار شد، در بخش اول سخنان خود به نقش جامعه قرآنی در تحولات سياسی و اجتماعی كشور پرداخت و گفت: اگر جامعه قرآنی را محدود به قراء و حفاظ كرده و همچنين دامنه تعريف را در تعريف ديگری به قراء و حفاظی كه رتبه بين المللی دارند، محدودتر كنيم، بی ترديد با اين تعريف جامعه قرآنی محدودی حاصل خواهد شد كه در كشوری با جمعيت بيش از 70 ميليون نفر تعداد قابل توجهی را شامل نمی‌شود.

وی همچنين در ادامه با اشاره به دليل اينكه جامعه قرآنی در كنار يكديگر در تحولات سياسی و اجتماعی ديده نمی‌شوند، گفت: دليل اين موضوع اين است كه يك مجموعه واحدی كه برپا كننده پرچم باشد و راهكار لازم را به اين گروه ارائه دهد ايجاد نشده است.

انجم‌شعاع در پايان بخش اول ضمن اشاره به نقش حاملان قرآنی در روند تحولات سياسی تاريخ اسلام گفت: مردمی كه از صدر اسلام با قرآن انس داشته‌اند، ملاكشان اين بوده كه قرآن در موارد مختلف چه دستور داده است و بالاخره دو راهنما برای آنها وجود داشته كه يكی قرآن بوده كه تحريف نشده و بخش ديگر سنت و روايات ائمه(ع) بوده است.
برای ديدن بخش اول اين گزارش اينجا كليك كنيد!

وی در بخش دوم در ادامه سخنان خود تأكيد كرد: در موارد مختلف كه پيش می‌آمده است، از صحابه می‌پرسيدند كه اگر چنين چيزی در زمان پيامبر(ص) اتفاق می‌افتاد، پيامبر(ص) چه دستور می‌دادند يا قرآن در اين مورد چه فرموده است.

اين فعال قرآنی گفت: دليل اينكه قرآن از بدو خلقت داستان‌‌ها و قصه‌های مختلفی را بيان می‌‌كند، اين است كه ماهيت و چيستی وقايع و رخدادهای تاريخی در ادوار مختلف از يك سنخ است، اما مصاديق و نوع آنها با يكديگر فرق می‌كند.

وی در ادامه تصريح كرد: وقايع امروز و صدر اسلام از نوع چيستی و ماهيتی يكی است و فتنه، فتنه است، جامعه قرآنی كه فهم كافی از قرآن دارند، می‌توانند در اين زمينه به عنوان هدايتگری برای جامعه باشند كه پشتوانه الهی دارد.

انجم‌شعاع در ادامه با اشاره به اينكه مبلغ در تبليغ دين و آموزه‌های قرآنی زمانی می‌‌تواند اثرگذار باشد كه خود عامل به اين آموزه‌‌ها باشد، افزود: امام‌علی(ع) می‌فرمايد، «بصير كسی است كه بشنود و بينديشد، ببيند و تأمل كند و از عبرت‌ها پند گيرد»، به نظر می‌رسد در جهان امروز كه كودكان از كودكان 100 سال گذشته دارای شعور و درك بالاتری هستند مبلغ، قاری و ... تا زمانی كه عامل نباشد، نمی‌‌تواند به موفقيت برسد.

انجم‌شعاع بيان كرد: قراء و حافظان قرآن بايد توجه داشته باشند كه اگر بتوانند پس از هر تلاوت خود يك پيام را به شنوده انتقال دهند، اين حركت خود آغازی است برای ورود به قرآن و نياز است تا اين گروه باور كنند كه پرچمدارن و ميدان‌داران كارهای معنوی اين گروه هستند و قلم آنها محرك و شوقی برای حضور مردم در عرصه‌های مختلف جامعه است و لازمه اين كار عامل بودن و باور داشتن به اين اصل است.

هر فعال قرآنی، خود می‌تواند در عرصه تحولات سياسی و اجتماعی اثرگذار باشد

وی تصريح كرد: حتی با اين كه تشكل منسجم قرآنی وجود ندارد، امروزه بيانيه يكی از اساتيد برجسته قرآنی می‌تواند در مواقع خطر كارساز باشد و بايد اساتيد منزلت و شأن خود را باور كنند و بدانند قلم آنها می‌تواند محرك و مشوق برای مردم به منظور حضور در عرصه‌های خطر باشد، بنابراين عامل بودن و باور داشتن به اين نقش و اثر مهم است.

مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآنی ـ مردمی كشور عنوان كرد: در زمان پيامبر(ص) واژه جامعه قرآنی مطرح نبوده است و تعدادی كتاب وحی هميشه پيشگام و مرجع برای پاسخگويی به سؤالات مردم بوده‌اند و تا زمان خليفه سوم واژه قراء وجود نداشته ‌است و اين واژه در زمان عثمان شكل گرفت و در برخی تواريخ فقط اصحاب پيامبر(ص) تا 10 هزار صحابه ذكر شده‌اند و اين شامل آن جامعه قرآنی نمی‌شود و تعداد محدودی بودند كه كاتب وحی بوده‌اند.

مفسران و مبلغان نیز در تعریف جامعه قرآنی گنجانده می‌شوند

وی ضمن تعريفی از جامعه قرآنی گفت: وقتی می‌گوييم جامعه قرآنی، مفسران و مبلغان هم شامل می‌شوند و همينطور افرادی كه به تبليغ دين می‌پردازند، تعريف جامعه قرآنی مشخص است و شامل قاريان، حافظان، مفسران و مبلغان قرآن می‌شود.

انجم شعاع افزود: اگر در طول تاريخ در جمع مبلغان و واعظان به عنوان مثال شش نفر بودند كه مسيری غير از دين رفتند به اين معنا نيست كه بقيه مرجع مردم نيستند و طبيعی است كه مردم به دنبال گروه مرجع می‌گردند و در فتنه 88 نيز تعداد قليلی بودند كه مسيرشان از مسير صحيح جدا شد.

وی تصريح كرد: وقتی آيت‌الله العظمی جوادی آملی به عنوان مفسر قرآن كه عضو گروه‌های مرجع هستند اطلاعيه‌ای می‌دهند، برای مردم مرجع است و در همه كشورهای اسلامی گروه‌های مرجعشان گروه‌هايی هستند كه با قرآن مأنوسند و همچنان جوامع قرآنی جزء گروه مرجع هستند كه مردم و بخشی از جامعه از نظرات آنها استفاده می‌كنند.

تردید مهم‌ترین آفتی است که داعیه‌داران بصیرت را از مسیر منحرف می‌کند

انجم شعاع با اشاره به شاخصه‌‌های جامعه قرآنی با بصيرت و هدايتگر، اظهار كرد: در خصوص بصيرت، منظور فهم عمومی، آگاهی و علم موضوعی داشتن است و قالباً منظور بصيرتی است كه بتواند تمايز حق از باطل را تشخيص دهد و مهم اين است كه در جامعه‌ای كه می‌خواهد بصيرت يابد، بايد آگاهی‌ها از روی عمق باشد چون در حوادث تاريخ نشان داده كه ترديد بزرگترين آفتی است كه افرادی كه ادعای بصرت دارند را از ميدان بيرون می‌كند.

وی در ادامه گفت: شاخص ديگر اين است كه جامعه قرآنی بايد از خودداوری‌های گذشته عبرت بگيرد و واژه ديگر كه در رابطه با بصيرت در قرآن می‌بينيم اين است كه قرآن در موارد متعددی می‌فرمايد، برای آنها كه می‌خواهند بصيرت پيدا كنند، اين حادثه عبرت است.

اين مسئول قرآنی بيان كرد: در صدر اسلام گروهی تشكيل شدند در كنار قراء كه قصه می‌گفتند، قصه‌هايی كه عبرت‌های تاريخی را برای مردم هويدا می‌كرد و تارخ نشان داده است، بسياری از آنها كه ادعای بصيرت داشته‌اند در حوادث روزگار لغزيده‌اند.

تأمل در احوال حاملان قرآن و نقش آنان در تحولات سیاسی نوعی عبرت‌آموزی از قرآن است

وی درباره اين كه آيا جامعه قرآنی به عنوان خواص جامعه می‌توانند در بصيرت‌بخشی به اجتماع خود نقش ايفا كنند، عنوان كرد: جوامع قرآنی نبايد ترديد داشته باشند، بايد همواره ذكر حق و دور شدن از غفلت‌ها را مورد توجه قرار دهند و اميد است جامعه بصيرت يابد تا دچار غفلت، ترديد و جهل نشود و بصيرت از نوع آگاهی پيدا كند.

انجم شعاع افزود: تاريخ اسلام نشان می‌دهد كه قراء همواره در عرصه فعاليت‌های اجتماعی و سياسی و نظامی پرچمدار بوده‌اند در صفين و جمل كاملاً خط و خطوطی كه ترسيم می‌شد، توسط قاريان و گروه مرجع ترسيم می‌شد، مثلاً در جريان حكميت در صدر اسلام وقتی گفتند ابوموسی اشعری را حكم قرار می‌دهيم، دليل آنها اين بود كه شيخ القراء است و كسانی كه بعد از حكميت اعتراض كردند، مردم عادی نبودند و پشت سر گروه مرجع قاريان بودند و همينطور در جنگ‌های مختلف مخصوصاً در جنگ‌هايی كه بعد از رحلت رسول(ص) صورت می‌گرفت، خلفا اسرار داشتند كه همراه يك لشكر نظامی حتماً يك قاری به عنوان گروه مرجع برای پاسخگويی به مسائل و مشكلات اعزام شود.

وی بيان كرد: همچنين در كربلا حبيب بن مظاهر كه جزء گروه قراء بود و ترديدی نيست كه اين ايجاد دسته‌های مختلف و احزاب متفاوت و جنگ‌های متفاوت و به دليل برداشت‌های متفاوت آنها از قرآن است.

مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآنی ـ مردمی كشور تصريح كرد: در طول تاريخ وقتی تفسير اجتماعی نوشته می‌شد به دنبال اين بودند كه مسير جديدی را در تاريخ كشور ايجاد كنند، مثل اخوان‌المسلمين در مصر براساس تفسيری كه محمد عبدك داشت مسير جديدی را ايجاد كردند و براساس برخی برداشت‌ها، طالبان شكل می‌گيرد كه يك جريان سياسی عادی نيست و جريانی است كه جهان اسلام را درگير كرده است.

وی در پايان خاطرنشان كرد: جوامع قرآنی همواره در طول تاريخ پرچم‌دار بوده‌اند، چه در جبهه‌هايی كه مردم را به ترديد می‌انداخته‌اند و چه در جبهه هايی كه مردم را زير پرچم ولايت قرار می‌دادند و اثر جدی در طول تاريخ داشته‌اند.