گروه اجتماعی: رئيس مركز الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت با اشاره بر لزوم حضور عالمان و متفكران در تصميمسازیهای كشور برای دستيابی به پيشرفت تاكيد كرد: امروز گسستی بين متفكران و حوزههای تصميمگيری كشور داريم كه اگر پيوندی بين اين دو برقرار شود ما نتايج بهتری را در زمينه پيشرفت كسب خواهيم كرد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآنی(ايكنا)، صادق واعظزاده، رئيس مركز الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت در دومين كنفرانس الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت كه امروز 18 ارديبهشت در كتابخانه ملی برگزار شد، طی سخنانی به موضوع علم و پيشرفت اشاره كرد و گفت: در تاريخ انقلاب اسلامی زياد پيش نيامده كه نخبگان به امری بپردازند كه نياز مبرم جامعه باشد و نتيجه آن مستقيم در فضای زندگی مادی و معنوی مردم دخالت داشته باشد؛ حركت پيشرفت اسلامی چنين حركتی است كه مقام معظم رهبری بدان فرمان دادند و نخبگان نيز در آن مشاركت كردند.
وی افزود: از نظر استدلالی معلومات پركيفيت مقدمه تغيير و تحول به سمت بهبود اجتماع است. شاخصهای بينالمللی سطح آموزش و آموزش عالی را به عنوان يكی از شاخصهای پيشرفت و توسعه عنوان میكنند، اما در جامعه ما شايد برای اولين بار با وضعيت خاصی روبرو هستيم كه تا حدودی با سابقه تاريخی كشورهای صنعتی متفاوت است اگرچه در غرب حركت يك حركت فكری بود و بعد از رنسانس كسانی مثل دكارت و بيكن مسائل نظری را مطرح كردند، اما همزمان با آنها شاخه عمل نيز شروع شد كه بسياری از آنها مبتنی بر پيشرفتهای نظری نبود و غالبا بر اساس دستاوردهای تجربی ابداعاتی را ارائه میكردند.
| دكتر صادق واعظ زاده : |
| برای اولين بار در تاريخ معاصر دنيا با حيرت تمام با دستاوردهای علمی ايران مواجه می شود و البته قبل از انقلاب با فكر و فرهنگ مواجه بوديم اما انعكاس بسيار كمتری در دنيا داشت. اما امروز محصولات علمی ايران در مجامع علمی مطرح است. |
واعظ زاده با اشاره به فاصله توليد علم با توليد كالا و صنعت در برخی از كشورها به وضعيت ايران در اين زمينه پرداخت و گفت: شايد بتوان گفت كه برای اولين بار در تاريخ معاصر دنيا با حيرت تمام با دستاوردهای علمی ايران مواجه میشود و البته قبل از انقلاب با فكر و فرهنگ مواجه بوديم اما انعكاس بسيار كمتری در دنيا داشت. اما امروز محصولات علمی ايران در مجامع علمی مطرح است.
رئيس مركز الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت با اشاره به ديدگاه استاد مطهری در زمينه جايگاه علم در ايران گفت: شهيد مطهری يادآور میشود كه ايرانيان ذاتا علمجو بودند اما در نظام طبقاتی ساسانی اجازه شكوفايی اين استعداد ذاتی را نداشتند و با ورود اسلام و بر هم زدن اين نظام طبقاتی استعدادها شكوفا شد. انقلاب اسلامی تنها انقلابی است كه رهبری آن را يك عالمی كه در چند حوزه دانش داشت به عهده گرفت و با كمك علما هدايت جامعه را مديريت كرد.
واعظ زاده افزود: بخش علم و آموزش ما جدای از مباحث اقتصادی، پيشرفت داشته است. برخلاف برخی از كشورهای صنعتی در جامعه ما عدم تقارن علم و اقتصاد وجود دارد كه اين مسئله بسيار برجسته است. علت آن و راه حل آن نياز به نظريهپردازی دارد تا بتوانيم يك راه حل جديد بيابيم و در صورت موفقيت ما به سمت يك جامعه پيشرفته نزديك خواهيم شد. سئوالی كه پيش می آيد اين است كه چگونه جامعهای كه از نظر معنوی و فكری و علمی گامهای بلندی را برداشته است میتواند پيشرفت كلی جامعه را رقم بزند كه اين مسئله احتياج به نظريه پردازی مناسب دارد. ما اعتقاد داريم دانشمندان ما در ايران و سخت كوشی آنها مبتنی بر ديدگاه اسلام است اما آيا میشود همين را كه در مورد كار و تلاش و كسب روزی حلال در دين ما وجود دارد در حوزه پيشرفت به كار گرفت؟ و آيا با روش علمی میتوان به حوزههای ديگر اجتماع آن را تسری داد؟
رئيس مركز الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت در پايان با اشاره بر لزوم حضور عالمان و متفكران در تصميمسازیهای كشور برای دستيابی به پيشرفت تاكيد كرد: امروز يك گسستی بين متفكران و حوزههای تصميمگيری كشور داريم كه اگر پيوندی بين اين دو برقرار شود و در تصميمات اساسی كشور كه در مراجع قانونی اتخاذ میشود بر اساس ديدگاههايی باشد كه در دانشگاهها و حوزهها صورت میگيرد، ما نتايج بهتری را در زمينه پيشرفت كسب خواهيم كرد.
| دكتر رضا داوری اردكانی : |
| علم لازمه پيشرفت است و بی علم پيشرفت ميسر نمی شود، اما آيا پيشرفت علم يك امر ضروری و قهری بوده است كه ما در اين باره بحث نكرده ايم. پيشرفت هميشه بوده و همواره آنچه بالقوه بوده به فعليت رسيده است، اما اين پيشرفت، پيشرفت قوه به فعل نيست بلكه اين پيشرفت بی نهايت و غير قابل پيش بينی است |
در ادامه مراسم افتتاحيه اين كنفرانس رضا داوری اردكانی چهره ماندگار فلسفه و رئيس فرهنگستان علوم به موضوع اخلاق و پيشرفت اشاره كرد و گفت: تقريبا تا الان هيچ فكری در مورد علم پيشرفت و اخلاق پيشرفت صورت نگرفه است و شايد تاكنون احساس نياز نمیكرديم و يا نمی كنيم البته مقام معظم رهبری طی سخنانی اين بحث را موضوع عظيمی خواندند كه بايد بدان بپردازيم.
وی افزود: علم لازمه پيشرفت است و بیعلم پيشرفت ميسر نمیشود، اما آيا پيشرفت علم يك امر ضروری و قهری بوده است كه ما در اين باره بحث نكردهايم. پيشرفت هميشه بوده و همواره آنچه بالقوه بوده به فعليت رسيده است، اما اين پيشرفت، پيشرفت قوه به فعل نيست بلكه اين پيشرفت بینهايت و غير قابل پيشبينی است و اميدواريم در نشستهايی كه در اين كنفرانس برگزار میشود به اين بپردازيم كه تحول علمی چگونه صورت گرفته است و كدام نظرها به عمل پيوسته است.
رئيس فرهنگستان علوم با تاكيد بر نسبت اخلاق و پيشرفت يادآور شد: آيا اخلاق هم به مانند علم پيشرفت كرده است؟ حقيقت دين پيشرفت نمیكند اما علم دين پيشرفت میكند حقيقت دين كه همان دين اسلام است در وجود نازنين پيامبر اسلام(ص) محقق شده است. يك تعادلی بين علم هنر و دين و به طور كلی معارف با اخلاق وجود دارد و اين تناسبات در تاريخ وجود دارد، يعنی نظام تاريخ در خود تعادل دارد. برخی از متفكران همچون ژان ژاك روسو معتقدند كه تمدن و تاريخ بشر را فاسد كرده است اما من به مانند روسو فكر نمیكنم و دلايل خود را دارم كه جای بحث آن در اينجا نيست. نامدارترين فيلسوف اروپا كانت است كه از ميان آثارش سه كتاب مهم يكی در مورد علم، يكی در مورد اخلاق و يكی در مورد ذوق و هنر دارد.
بنا بر اين گزارش حجتالاسلام علی اكبر رشاد، رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در ادامه كنفرانس طی سخنانی به مبانی فرهنگ الگوی پيشرفت پرداخت و گفت: ديدگاههای ما در فلسفه فرهنگ، مبانی فرهنگی الگوی مطلوب میشود.
| حجت الاسلام رشاد |
| اگر بناست كه فرهنگی را پديد آوريم بايد معيارهايی را داشته باشيم كه در نتيجه فرهنگ مطلوب را به دست آوريم. ما اگر فرهنگ مطلوب اسلامی را بشناسيم آن گاه جا دارد مهندسی فرهنگی كنيم و از اين بحران كه در آن به سر می بريم خارج شويم |
وی با طرح اين سئوال كه آيا میتوان در مورد حسن و قبح فرهنگها و معيارهای تشخيص آن سخن گفت؟ افزود: وقتی جوامع تحت عوامل و ابر ارزشهای متعددی شكل میگيرند و فرهنگ از سرچشمههای بیشماری به دست میآيد طبعا تفاوت در فرهنگها و عوامل سازنده هر جامعه است و يك نوع فرهنگ هر چند متعالی نمیتواند به كار همه فرهنگها آيد. سئوال اين است كه ما يك فرهنگ اسلامی داريم چگونه تشخيص دهيم اين مدل به درد ايران يا عراق و يا ... میخورد؟ مطمئنا همه فرهنگها به طور كلی از فطرت سرچشمه میگيرند اما در اسلام اين فطرت در ساخت فرهنگ بسيار قویتر است.
عضو شورای عالی مركز الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت در بخش ديگری از سخنان خود با اشاره به روششناسی فرهنگ مطلوب برای تدوين الگوی پيشرفت، چهار شيوه را در اين زمينه پيشنهاد كرد و گفت: اول شيوه سنجش با كاربست معيارهای ماهوی و مولفهای، دوم؛ شيوه سنجشی با كاربست معيارهای ساختاری و صوری، سوم؛ شيوه سنجش با كاربست معيارهای كاركردی و چهارم؛ شيوه فراگير و تفصيلی است. در اين شيوه اخير بايد به همه معيارهای برآمده از مجموعههای مولفهها و عناصر تعريف فرهنگ و همه محورهای اصلی فلسفه فرهنگ توجه داشت.
حجتالاسلام رشاد در پايان تاكيد كرد: اگر بناست كه فرهنگی را پديد آوريم بايد معيارهايی را داشته باشيم كه در نتيجه فرهنگ مطلوب را به دست آوريم. ما اگر فرهنگ مطلوب اسلامی را بشناسيم آن گاه جا دارد مهندسی فرهنگی كنيم و از اين بحران كه در آن به سر میبريم خارج شويم.
قابل ذكر است در ادامه كنفرانس اعضا و مدعوين شركت كننده در كنفرانس در نشستهای موضوعی شركت كردند.
بر اساس گزارش ايكنا اين كنفرانس دو روزه عصر فردا، 19 ارديبهشت ماه بكار خود پايان میدهد.