گروه فضای مجازی: سايتهای همسريابی كه هر روزه بر تعداد آن افزوده میشود بر امری مقدس به نام ازدواج كه مورد سفارش قرآن و ائمه هدی(ع) است، تأكيد میكنند، اما پرسش اينجاست كه چگونه و از سوی چه نهادی بر اين سايتها نظارت میشود؟
با مروری برگذشته، متوجه خواهيم شد كه نوع زندگی انسانها ساده و بیآلايش بود، زندگی كه انسانها به دور از تجملات در آرامش و با اعتماد كامل روزگار را سپری میكردند. امروزه ديگر خبری از آرامش و اعتماد نيست نه آنكه هر دو اين مؤلفه در جامعه امروزی وجود ندارد، بلكه انسانهای اين زمانه خودشان با عملكردهای اشتباه و با فاصله از آموزههای قرآنی و اسلامی سعی كردهاند، روزگار پراسترس و اضطرابی را برای خود بسازند و غرق در زندگی مادی شدهاند.
اين عصر، هر دههاش متفاوت از دهه قبل خود است و سرعت تغييرات بسيار بالا و دور از پيشبينی است. عصری كه در همه عرصههايش شاهد تغييرات شگرفی هستيم. با ورود تكنولوژی و فناوریهای نوين، انسان امروزی نيز تبديل به انسان رباتيك شده است.
عشق و محبت هم از مقولاتی است كه در اين فرآيند دچار تغيير شد. انسانی كه درگذشته عشق و احساس را در وجود خود كاملاً احساس میكرد اما امروزه، عشق و احساسش هم مجازی شده است.
خداوند در چندين بخش از قرآن، اشارهای مستقيم به موضوع ازدواج دارد كه حتی در سوره نور، آيه 32 میفرمايد: «وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى مِنْكُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُمْ إِنْ یَكُونُوا فُقَراءَ یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ؛ مردان و زنان بى همسر خود را همسر دهيد و همچنين غلامان و كنيزان صالح را، اگر فقير و تنگدست باشند. خداوند از فضل خود آنان را بىنياز مىسازد خداوند گشايشدهنده و آگاه است».
در مقايسه با گذشته نه چندان دور، متوجه میشويم كه حتی فناوریهای نوين هم بر اين موضوع تأثيرگذار بوده است تا جايی كه شاهد راهاندازی و توسعه سايتهای همسريابی هستيم.
امروزه سايتهای همسريابی در فضای مجازی به سرعت ايجاد میشود در حالی كه شنيدهها حاكی از آن است كه هيچ كدام مجوزهای لازم را دريافت نكردهاند.
در گذشته ازدواجها به سبك سنتی و از طريق خانوادهها و بعضا به سفارش و توصيه امام جماعت مسجد محل و ريش سفيد محله انجام میشد. جدا از اين بحث كه شيوه قبلی همسرگزينی درست بود و يا شيوههای جديد؟ اما امروزه شاهديم كه جوانان خود با تدبير سطحی وارد عمل میشوند و برای آيندهشان تصميم میگيرند.
فرصتطلبانی كه پشت سايتهای همسريابی كمين كردهاند تا بسياری از اين جوانان سادهدل را جذب خود كرده و از آنها اخاذی كنند. اين نوع از سايتها در ظاهر با هدف ترويج فرهنگ ازدواج و تسهيل انتخاب همسر برای جوانان، به ويژه افرادی كه در سنين بالاتر هستند و يا قبلاً متاركه داشتهاند، ايجاد شدهاند. اما در واقعيت چه هدفی دارند؟ آيا به عمد يا ناخواسته به دنبال ترويج انتخابهای سطحی و به دور از تدبير و گسترش چنين شيوهای در جامعه نيستند؟
بسياری از اين سايتها، وابسته به هيچ نهاد و مؤسسه خاصی نبوده و به صورت مستقل از سوی گروهی نامشخص اداره میشوند. آمار بيش از 80 سايت غيرمجاز در حوزه ازدواج نگرانكننده است و بايد از سوی سياستگذاران تدابير لازم اخذ شود، تدابيری كه ديگر بيش از اين دچار ضرر و زيان نشويم.
اگر مروری بر صفحات حوادث روزنامهها داشته باشيم متوجه میشويم كه بخشی از اخبار و گزارشات صفحات حوادث به سوءاستفاده از سايتهای همسريابی اختصاص داده شده است. برخی از كاربران با ثبتنام در اين سايتها نيتهای پليدی دارند.
بسياری از اين سايتها، بخشی از محتوا را اختصاص به ازدواجهای ثبتشده خود دادهاند و مشخص نيست كه آيا اسامی ثبتشده واقعيت داشته باشد يا خير. برای مثال علی متولد 67 با سارا متولد 70، شروين متولد 60 با زهرا متولد 61 و ...
در حالی كه روز به روز شاهد توسعه چنين سايتهای بدون پشتوانه هستيم. مركز توسعه فناوری اطلاعات و رسانههای ديجيتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان يكی از مراكزی كه میتواند بر فعاليت چنين سايتهايی نظارت داشته باشد، اقدامی مؤثر نكرده است.
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات چنين نظارتی را در حوزه مسئوليت خود نمیداند و سازمان ملی جوانان كه با ادغام در وزارت ورزش و جوانان در حاشيه حركت میكند، اقدامی مؤثر نكرده است. پس چگونه میتوانيم انتظار داشته باشيم كه شاهد توقف و يا نظارت بر عملكرد سايتهای همسريابی باشيم؟
سايتهای همسريابی چه بخواهيم و چه نخواهيم مشغول فعاليت هستند و از اين طريق به نوعی بسياری از جوانانی كه از اعتماد بنفس كمی برخوردارند و شايد پشتوانهای در خانواده خود ندارند، جذب خود كردهاند. بنابراين متوليان امر و سياستگذاران بايد ناظر فعاليت چنين سايتهايی باشند.
يادداشتی از زينب رازدشت