فرهنگ را نمیتوان به شكل دستوری به مردم ابلاغ كرد/ ضرورت احيای اخلاق در كشور
كانديدای يازدهمين دوره انتخابات رياستجمهوری، در يرنامه دوربين يك در مورد ديدگاههای فرهنگی خود گفت بايد اخلاق را در جامعه احيا كنيم؛ فرهنگ چيزی نيست كه بشود دستوری به مردم اعلام كرد. در مسائل فرهنگی با مردم بايد تعامل كرد.
گروه سياسی: كانديدای يازدهمين دوره انتخابات رياستجمهوری، در يرنامه دوربين يك در مورد ديدگاههای فرهنگی خود گفت: بايد اخلاق را در جامعه احيا كنيم؛ فرهنگ چيزی نيست كه بشود دستوری به مردم اعلام كرد. در مسائل فرهنگی با مردم بايد تعامل كرد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، حجتالاسلام والمسلمين حسن روحانی از نامزدهای يازدهمين دوره انتخابات رياست جمهوری سهشنبهشب، 7 خرداماه، در برنامه «دوربين يك» به بيان نظرات خود درباره موضوعات مختلف كشور پرداخت.
متن كامل بيانات حسن روحانی به شرح ذيل است:
بسمالله الرحمن الرحيم
الحمد لله رب العالمين و صلی الله علی محمد و آله الطيبين
ملت بزرگوار ايران كسی كه اكنون در محضر شماست حسن روحانی متولد هزار و سيصد و بيست و هفت در سرخه از استان سمنان از يك خانواده مذهبی و انقلابی از يازده سالگی از طرف پدر موظف شدم كه با كار در دوره تابستان مخارج تحصيلم را تأمين كنم. با كشاورزی و قاليبافی، آن روز كمی برای من سخت بود، اما خيلی زود فهميدم كه روی پای خود ايستادن چقدر لذتبخش است. مادرم هميشه صبور و مهربان و فداكار مثل همه مادرها بود و آن روزی كه برادرم در زندان، من فراری، پدرم تحت تعقيب بود، او به تنهايی خانه و فرزندان را با صبوری اداره كرد. تحصيلات حوزویام در حوزه علميه قم به مدت ده سال بود. از اساتيد بزرگی در سطح همچون آيتالله سلطانی، آيتالله فاضل لنكرانی، شهيد دكتر بهشتی و شهيد مطهری بهرههای فراوان بردم و در درس خارج از اساتيد به نامی چون آيتالله سيدمحمد محقق داماد، آيتالله گلپايگانی و آيتالله حائری يزدی درسها و فن اجتهاد را از آنها آموختم و بر روان همه آنها درود میفرستم.
درس دانشگاهیام در رشته حقوق بود. دوره ليسانس را در دانشگاه تهران گذراندم و فوق ليسانس و دكترا در خارج از كشور. اما حقوق و درس حقوق برای من پيام مهمی داشت؛ نه از اين ديدگاه كه بسياری از سياستمداران بزرگ دنيا درس حقوق خواندند، بلكه از اين ديدگاه كه درس حقوق به من آموخت چگونه بايد از حقوق مردم و منافع ملی به خوبی دفاع كرد. اين درس حقوق بود كه به من آموخت فرق قطعنامه شورای حكام يا شورای امنيت با يك كاغذ معمولی چيست. آن كه حقوق را به خوبی نخوانده است شايد اين تفاوتها را به خوبی لمس نكند. نهضت اسلامی را از سال چهل و يك به راهبری امام و يارانش به جان خريدم و همواره به عنوان يك سرباز در نهضت اسلامی ايستادم. سخنرانیها، منبرهای پرشور و انقلابی، بازداشتها، تحت تعقيب قرار گرفتنها، ممنوعالمنبر شدنها چقدر زيبا بود؛ چه اين كه میفهميدم مسير دستيابی به استقلال كشور، مبارزه با استبداد، آزادگی و همچنين استقرار احكام اسلام در اين سرزمين است.
انقلاب شكوهمند اسلامی پيروز شد و پس از آن همواره افتخار آن را دارم كه مسئوليتهايی را به عهده داشتم. هميشه نماينده مردم بودم، الان هم نماينده مردم هستم. مشروعيتی كه از رأی مردم به دست میآيد چقدر سرفرازی دارد. بيست سال با رأی مردم در مركز قانونگذاری كشور خدمت كردم. به عنوان رئيس كميسيون دفاع و رئيس كميسيون سياست خارجی انجام وظيفه نمودم. بعد هم در دو دوره نماينده مردم در مجلس خبرگان رهبری بودم و هماكنون نيز نماينده مردم استان تهران در مجلس خبرگان هستم. نمايندگی امام و رهبری هم برای من افتخار داشت. هر وقت خواستم با امام ملاقات كنم لطف امام شامل حال من بود و همان هفته يا هفته بعد توانستم او را زيارت كنم و در طول رهبری رهبر معظم انقلاب، هميشه نماينده ايشان بودم و هماكنون نيز نماينده ايشان در مهمترين نهاد سری كشور، يعنی شورای عالی امنيت ملی هستم. خوب می دانم نزديكی با رهبری، آشنايی طولانی و ارادت چهل و پنج ساله از سال هزار و سيصد و چهل و هفت تا امروز سرمايه بزرگی است برای من و آن كس كه بايد اداره كشور را به عهده گيرد اينگونه روابط نزديك میتواند برای حل معضلات كشور به او كمك كند.
در كنار مسئوليت نمايندگی مردم و رهبری، در دوران دفاع مقدس مسئوليتهای سنگينی را بر دوش داشتم. گرچه افتخار دفاع مقدس از آن شهيدان، جانبازان، آزادگان و خانواده آنهاست، اما من هم به عنوان يك سرباز سهمی داشتم. رئيس ستاد قرارگاه خاتمالانبياء آن روزگاری كه فرماندهی جنگ به عهده آيتالله هاشمی رفسنجانی بود، فرماندهی پدافند هوايی با حكم حضرت آيتالله خامنهای و همچنين رئيس ستاد پشتيبانی جنگ، در ستاد پدافند درسها آموختم، آموختم كه با تخصص و همكاری با متخصصين چگونه میتوان تحول بزرگی را در يك بخش پيچيده فنی به وجود آورد. ياد شهيد بابايی، شهيد ستاری گرامی باد كه بار سنگين پدافند بر دوش آنها بود. اين دنبال تخصص بودن و همكاری و تلاش بود كه ما را موفق كرد در عمليات والفجر هشت در سال هزار و سيصد و شصت و چهار قادر شديم هفتاد و سه فروند هواپيمای عراقی را سرنگون كنيم كه دنيا را به اعجاب و تعجب واداشت اما درس ديگری نيز به من آموخت. آسمان ايران، حراست از آسمان ايران كه نه تنها فضای جغرافيايی كه فضای فرهنگی ايران، فضای اقتصادی ايران و فضای اجتماعی ايران همواره نياز به حراست، مراقبت و مواظبت دارد و آنگاه كه تخصص و ابزار لازم فراهم شود، دشمن سركوب خواهد شد و ملت، آزاد و ملت در كنار رفاه و امنيت زندگی خواهد كرد.
دوران دفاع مقدس با پيروزی رزمندگان اسلام پايان يافت و من بلافاصله به مدت شانزده سال مسئوليت دبيری شورای عالی امنيت ملی را بر عهده گرفتم. دوران افتخارآميزی كه در هشت سال اول در كنار رياستجمهوری آيتالله هاشمی رفسنجانی تلاش كردم اولين دستاورد شورای عالی امنيت ملی در آن دوران بازپسگيری باقیمانده سرزمين اشغال شده توسط صداميان، آزادی همه اسرا و آزادگان و همچنين محكوميت عراق در شورای امنيت سازمان ملل به عنوان متجاوز بود. اين افتخار اول از آن اين شوراست، در آن مقطع حساس و سپس محكوميت صدام آنگاه كه به كويت تجاوز كرد قبل از كشورهای منطقه و بعد از آن، حمله ائتلاف در منطقه و اعلام موضعگيری بیطرفی فعال كه موجب حراست از منافع ملی و امنيت ملی شد و همگان را به تحسين موضعگيری ايران واداشت. در شورای عالی امنيت ملی در دوران هشت ساله بعد در دوره رياست جمهوری حجتالاسلام سيدمحمد خاتمی نيز اقدامات بسيار مهمی انجام گرفت؛ از امضای تفاهمنامه امنيتی با عربستان و رابطه نزديك و گرم با اين همسايه و تا مسئله 11 سپتامبر و موضعگيری عاقلانه جمهوری اسلامی ايران در آن حادثه حساس و تا موضع ايران در اشغال افغانستان و عراق و حفظ سرزمين ايران كه همه، مقاطع بسيار حساس و مهم و تاريخساز برای ايران است و من افتخار دارم كه در اين اقدامات سهم بسزايی در تصميمسازی و تصميمگيری داشتم، مسئله مهم بعدی داستان توطئه آمريكا در مسئله پرونده هستهای در سال هزار و سيصد و هشتاد و دو بعد از اشغال عراق و بغداد بود كه با اين بهانه میخواست كشور را در مسير شورای امنيت، تحريم يا جنگ قرار دهد و در اين مقطع با اقدامات به جا، توطئه آمريكا و اسراييل به شكست منجر شد. پس از مذاكرات تهران با سه وزير اروپايی، مقام معظم رهبری اين كار را تدبير بدون عقبنشينی و شكست توطئه آمريكا و اسراييل اعلام فرمودند. در سخنرانی يازده، هشت هزار و سيصد و هشتاد و دو، ما توانستيم كشور را از شورای امنيت و جنگ و تحريم دور كنيم. صلحآميز بودن پرونده هستهای را در شورای حكام بعد از يك سال تلاش به اثبات برسانيم. فرصت لازم برای تكميل فناوری هستهای به وجود آورديم و فرصت لازم برای آنكه روابط با كشورها توسعه يابد پايان اين دوره به گونهای بود كه رهبری انقلاب از آن به عنوان مديريت پخته و عاقلانه ياد كردند در اينجا لازم میدانم كه بگويم همه موفقيتهای شورای عالی امنيت ملی در طول شانزده سال هدايتش، ارشادش و حمايتش از آن مقام معظم رهبری بود. حضور من در مجمع تشخيص مصلحت نظام در طول بيست و دو سال و تصويب سياستهای كلی در امور مهم، بهويژه چشمانداز بيست ساله، سياستهای كلی اصل چهل و چهار بر تجربه من در كليه مسائل مهم كشور افزود. همچنين حضور در مركز تحقيقات استراتژيك و تحقيق در زمينههای مختلف اقتصادی، اجتماعی، سياسی به گونهای است كه امروز رهتوشه سنگينی را برای اداره آينده كشور در اختيار دارم و بر او میبالم و افتخار میكنم.
ملت عزيز ايران! ما امروز گرچه با مشكلات مهم اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سياست خارجی مواجه هستيم؛ گرچه رشد اقتصادی ما در سالی كه گذشت منفی بود، به جای اينكه هشت درصد باشد و پيشبينی اين است كه در سال جاری نيز منفی باشد، گرچه سرمايهگذاری كه قرار بود هشت و هفت دهم درصد باشد به يك و دو دهم درصد رسيد، گرچه بيكاری از يازده به دوازده و دو درصد افزايش يافت، گرچه تورم از ده و سه دهم به سی، مميز پنج متأسفانه ارتقاء يافت، گرچه بد اخلاقیها در جامعه ما اوج گرفت، گرچه قيمت دارو بيش از چهل درصد افزايش پيدا كرد، گرچه شكاف در جامعه بيشتر و بيشتر شد، اما ما در ايران با عظمت و بزرگی زندگی میكنيم كه دارای منابع بسيار غنی، غنی فيزيكی و مادی و دارای نيروی انسانی ارزشمند فعال هست. كشوری كه در حساسترين نقطه جهان قرار گرفته است، كشوری كه دارای ژئوپلتيك و ژئواستراتژيك ويژه خود در منطقه است. شاهراه شمال به جنوب است، دومين منبع گاز جهان و نفت جهان است، اما چرا مردم ما در مشكلات معيشتی باشند. مشكل كجاست؟ مشكل از مديريت آغاز میشود؛ مشكل از تصميمات فردی شروع میشود؛ مشكل از عدم مشورت آغاز میشود. مگر يك نفر يا چند نفر يا يك جمع كوچك قادرند كشور بزرگی مثل ايران در اين شرايط توطئه جهانی كشور را اداره كنند. ما نياز به همگان داريم؛ ما نياز به بهترينها داريم؛ ما نياز به مشورت دانشگاه و كارشناسان داريم؛ مگر می توان بهره بانكی را با يك نشست و برخاست يك رقمی كرد، يا دو رقمی كرد؟ مگر اقتصاد دستوری هم در دنيای امروز معنا و مفهومی دارد؟ و مگر میتوان در يك شعار در يك برنامه تلويزيونی اعلام كرد كه نرخ دلار بايد به هفتصد تومان تقليل پيدا كند و بعد از چند ماه دلار به چند برابر قيمت افزايش يابد. مشكل كجاست؟ مشكل عدم مشورت، مشكل خودشيفتگی، مشكل عدم استفاده از ابزار علمی برای اداره كشور، مشكل بیثباتیهاست. چقدر مديران در حال تغيير و تحول در اين هفت هشت سال بودند؟ مهمترين وزارتخانه استراتژيك و اقتصادی و مهم ما، نفت، چهار بار مدير ارشد و وزيرش جابجا و تعويض شد. مهمترين وزارتخانه سياسی، يعنی وزارت كشور چهار بار وزيرش تغيير كرد. بانك مركزی سهبار مسئولش تغيير كرد و نگويم از دستگاههايی كه پنج بار و شش بار مسئولينش عوض شدند. ای كاش اين بیثباتی در مديريت بود كه در سياست نيز اين بیثباتی را ما شاهد بوديم. باور میكنند مردم عزيز و وفادار ما كه از هشت آبان نود و يك تا هشت آذر نود و يك در مدت يكماه سیوهفت بخشنامه و دستورالعمل متفاوت در مسائل اقتصادی صادر شد. باور میكنند كه در طول پنجماه، شصت بخشنامه راجع به مسائل ارزی و پولی صادر شد. اين بیثباتی چگونه به مردم اطمينان خواهد داد، آرامش خواهد داد؟ مردم مديريت، مديريت كارآمد، مردم ثبات، مردم آرامش، قدرت آينده و آيندهنگری را میخواهند؛ در كنار اين مشكلات قانونگريزیها حتی عدم ابلاغ مصوبات مجلس شورای اسلامی كه در بسياری از موارد رئيس مجلس مجبور به ابلاغ آنها شد؛ در حالیكه اساس در كشور بايد قانون باشد. اطاعت از قانون، مقررات، شفافيت و اين میتواند اعتماد لازم را در يك جامعه به وجود آورد. بداخلاقیها، اضافهكردن شكافها و فاصلهها، كنار گذاشتن يك جناح، ایكاش كه به جز يك قبيله كنار گذاشتن همه، كارشناسان، منزوی كردن، آيا ما كشور بزرگی مثل ايران در شرايط حساسی كه امروز قرار داريم، بدون حضور همگان و استفاده از همگان قادريم از مشكلات عبور كنيم؟ در دولت من استفاده از تمام شايستگان انجام خواهد شد. در دولت تدبير و اميد همواره از متخصصين و صاحبنظران استفاده خواهد شد. شورای پول و اعتبار به قدرت خود برمیگردد. سازمان برنامه و بودجه و مديريت برمیگردد. بانك مركزی به استقلال خود میرسد. شورای اقتصاد كه ظاهراً اخيراً بعد از پنجسال تازه يك جلسهای را تشكيل داده است، به قدرت قبلی برمیگردد.
میخواهم بگويم مردم عزيز و بزرگوار! بايد اداره كشور، اداره علمی باشد. بايد حكمرانی، حكمرانی شايسته باشد. بايد استفاده از نخبگان انجام شود. بايد با شفافيت با مردم حرف زد. بايد مشكلات را با مردم در ميان گذاشت. بايد آمارها دقيق باشد تا ما بتوانيم از پيچ تاريخی كه مقام معظم رهبری فرمودند به خوبی عبور كنيم و بتوانيم حماسه سياسی و اقتصادی را بيافرينيم. اگر امروز مشكلات اقتصادی داريم، اگر امروز گرانی وجود دارد، بيكاری وجود دارد، اگر امروز فساد اداری وجود دارد، اگر امروز ضربه بر اخلاق و فرهنگ در جامعه ما مشاهده میشود و اگر امروز روابط ما با جهان با مشكلات فراوان توأم هست، همه و همه به خاطر اين هست كه يك دولت كارآمد و يك مديريت درست و تدبير صحيح در كار انجام نگرفته است. هيچ كشوری در دنيای امروز توسعه نخواهد يافت بدون ارتباط فعال و سازنده با جهان، با انزوا، رشد و پيشرفت امكانناپذير است. جدايی جهان، كشيدن ديوار دور كشور امكانناپذير است. ما بايد با تعامل سازنده بتوانيم كشور را از مشكلات نجات دهيم.
با گرانی به راحتی میتوان مقابله كرد؛ با بيكاری نيز میتوان مقابله كرد. من يك نكته بسيار ساده بگويم؛ ما سه ميليون و سيصد هزار بيكار داريم و اگر در سال ده ميليون توريسم وارد كشور شود سيزده مميز شش ميليارد درآمد ارزی و چهار ميليون اشتغال درست میشود؛ يعنی با يك حركت صحيح در يك مسئله اقتصادی و اجتماعی ما میتوانيم بيكاری را حل كنيم. ما با رونق اقتصادی میتوانيم بر بيكاری فائق شويم. بيكاری كه امروز تنها مشكل اقتصادی نيست كه مشكل اجتماعی و خانوادگی و معضل فرهنگی و دهها معضل ديگر به همراه دارد. مشكل بيكاری كه باعث شده است از هر پنج ازدواج يكی به طلاق منجر شود. با رونق اقتصادی اين كار به راحتی امكانپذير است؛ كارخانههای كشور بين بيست درصد تا حداكثر چهل درصد از ظرفيت فعال است. ما بايد همه مراكز توليدی را به فعاليت كامل صد درصد برسانيم و اين كار امكانپذير است. در برنامه مدون من علاوه بر برنامه برای حل مشكلات اقتصادی، اجتماعی، سياست داخلی، سياست خارجی و امور فرهنگی، برنامه كوتاهمدت يك ماهه و صد روزه وجود دارد. ما میتوانيم در يك زمان كوتاه تحول اقتصادی در كشور به وجود آوريم و در آن تحول اقتصادی بتوانيم با ايجاد يك دوره تنفس به كارخانهها و مراكز توليدی كه امروز مشكل دارند؛ مشكلات آنها را در آن مدت كوتاه حل و فصل كنيم. ما با يك تفاهم بين بانك مركزی و بانكهای كارگشا قادر هستيم آن همه اجناسی كه در گمركات ما انبار شده است به سرعت به بازار برگردانيم. همه اينها در يك برنامه كوتاهمدت امكانپذير است. ما میتوانيم روابط خارجيمان را با دنيا به صورت مناسبی برگردانيم؛ روابط خارجی، آرزو نيست كه كسی دنبال آرزو باشد. روابط خارجی شناخت جهان است، ديدن واقعيتهاست، ترسيم برنامههاست، هزينه فايده كردن است، قدم به قدم گام را جلو گذاشتن است و به هدف دست يافتن است.
ما كشور قدرتمندی هستيم؛ ايران ابرقدرت منطقه است. ايران كشور حساس منطقه است، با ميليونها دل و نگاه مسلمانی كه به موفقيت اين كشور چشم دوختهاند. مقداری تدبير، مقداری برنامه، مقداری دقت لازم است تا ما بتوانيم حتی معضلات اقتصادی كه در سايه تحريم به وجود آمده است آنها را نيز قدم به قدم در مسير حل و فصل نهايی قرار دهيم. اين كار امكانپذير است. ما بايد اقتصاد كشور را از شرايط فعلی نجات دهيم. ما بايد اخلاق را در جامعه احيا كنيم. فرهنگ چيزی نيست كه بشود دستوری به مردم اعلام كرد. در مسائل فرهنگی با مردم بايد تعامل كرد.
گرچه مشكلات، امروز در كشور ما زياد است، اما توانمندی ملت ما، حضور نخبگان و مديران لايق كشور ما قادر است اين مشكلات را با يك برنامه خوب به حل و فصل نهايی برسانيم. بايد نخبگان و دانشگاه و مراكز توليد و مراكز تصميمگيری را به هم متصل سازيم؛ بايد از مشورت بخش خصوصی برای حل و فصل مسائل اقتصادی استفاده و بهرهبرداری كنيم؛ همه كار با تدبير امكانپذير است و اين تدبير ما را به ساحل اميد خواهد رساند. دولت تدبير و اميد قادر است معضلات كشور را با كمك مردم، با اراده مردم، با حمايت مردم و با سرمايه ملی به حل و فصل برساند.
والسلام عليكم و رحمه الله و بركاته.
