محبت ناشی از ايمان و عمل صالح، ناظر بر سازگاری آن‌ها با عقل و فطرت بشر است

گروه اجتماعی: با توجه به آيه 96 سوره مريم، انسان در سايه ايمان و عمل صالح، محبت و دوستی ديگران را به دست می‌آورد؛ در اين ميان محبوبيت ناشی از ايمان و عمل صالح برای فرد به جهت اين است كه كارهای چنين فردی با عقل و فطرت همه انسان‌ها سازگار است.

حجت‌الاسلام والمسلمين سيدحسن هاشمی‌جزی، مديرگروه اخلاق مركز ملی پاسخگويی به سؤالات دينی در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، درباره آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا؛ افرادى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏‌اند به زودى [خداى] رحمان براى آنان محبتى [در دلها] قرار مى‏‌دهد»(مريم/96) اظهار كرد: بر اساس اين آيه خدای رحمان افرادی را كه ايمان آورده و كارهای شايسته‌ انجام دهند، محبوب همه قرار می‌دهد، آيه ياد شده، آيه بسيار جذاب و جالبی است و نكات بسيار مهمی در آن نهفته شده است.

وی گفت: هدف و پيام اصلی آيه شريفه اين است كه انسان در سايه ايمان و عمل صالح، محبت و دوستی ديگران را به دست می‌آورد. اما قبل از آنكه انسان بتواند به محبت و دوستی ديگران دست پيدا كند، چند نكته را بايد مورد توجه قرار دهد؛ اول اينكه افرادی می‌توانند به اين مهم دست يابند كه ‌ايمان بياورند و كارهای شايسته انجام دهند. هميشه بايد اين را بدانيم كه در قرآن ايمان همراه با عمل صالح است؛ يعنی فردی به نتيجه ايمان خود دست پيدا می‌كند كه آن را قرين عمل سازد.

هاشمی‌جزی تصريح كرد: بنابراين كسی می‌تواند به محبت و دوستی مردم دست پيدا كند كه در سايه ايمان خود دست به عملی هم بزند؛ يعنی كارهای شايسته انجام بدهد. اينكه بسياری از آدم‌ها در دوران ما می‌گويند اصل اين است كه خدا را قبول داشته باشم، مهم نيست كه من نماز بخوانم يا نخوانم يا روزه بگيريم يا نگيريم و عبادت‌های ديگر را انجام بدهم، اصل اين است كه انسان دل صاف و پاكی داشته باشد. گرچه دل صاف و پاك داشتن شرط است ولی تمام مسئله نيست؛ «الذين آمنوا» يعنی خدا را قبول داشته باشند اما اين قبول داشتن چه نتيجه و سودی دارد؟ چه كاركردی دارد؟ در آيه، «وعملوا الصالحات» نيز بيان شده است؛ يعنی بايد آنچه را كه خداوند به‌عنوان كارهای شايسته ذكر كرده نيز انجام دهم.

مديرگروه اخلاق مركز ملی پاسخگويی به سؤالات دينی با بيان اينكه خداوند در سايه ايمان و عمل صالح است كه برای ما دوستی می‌آورد، ادامه داد: نكته‌ ديگری كه در اين آيه شريفه وجود دارد، ارتباط دوسويه بنده با خدای خود است. همانطور كه خداوند در آيه «فَاذْكُرُونِی أَذْكُرْكُمْ» (بقره/152) فرموده اگر مرا ياد كنيد من نيز شما را ياد می‌كنم، ارتباط خدا با بندگانش دوسويه است، يعنی انسان مدام در حال داد و ستد با خدای تعالی است؛ اگر شما ايمان و عمل صالح داشته باشيد و كارهای شايسته انجام دهيد، خداوند در مقابل برای شما دوستی و محبت قرار می‌دهد. بنابراين خداوند كارهای ما را بدون پاداش نمی‌گذارد.

وی خاطرنشان كرد: نكته ديگر كه از فعل «سيجعل» (بزودی قرار می‌دهد) در آيه دريافت می‌شود اين است كه خداوند پاداش هر كاری را به‌زودی عنايت می‌كند و كارها به تأخير نمی‌افتد. يعنی خداوند در پی ايمان و عمل صالح برای ما دوستی و محبت می‌آورد.

هاشمی‌جزی گفت: محبوب شدن واقعيتی است كه اگر كسی اخلاق و انصاف را رعايت كند، صداقت داشته باشد، آبرو و مال ديگران برای او محترم باشد، چنين فردی در هر جامعه‌ای كه زندگی كند، عزت و احترام پيدا می‌كند. بنابراين يك معنا آن است كه انسان نزد همگان محبوب می‌شود؛ به جهت اينكه كارهای او با عقل و فطرت همه انسان‌ها سازگار است.

مديرگروه اخلاق مركز ملی پاسخگويی به سؤالات دينی ادامه داد: معنای ديگر «سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا» می‌تواند درون گروهی باشد، يعنی مؤمنان وقتی اهل ايمان را پيدا می‌كنند، محبت زائدالوصفی نسبت به هم پيدا می‌كنند و مراد ديگر كه بسيار مهم است، اينكه محبت می‌تواند در جهان آخرت باشد و در حقيقت انسان در سايه محبتی كه دارد همنشين بهترين بندگان خدا در بهشت می‌شود.

وی با بيان اينكه محبوبيت يكی از نيازهای مهم انسان‌ است، افزود: محبوبيت و دوست داشته شدن نكته‌ای است كه همه انسان‌های خوب آن را دوست دارند؛ كما اينكه خداوند تبارك و تعالی از زبان بندگان خوب خود می‌فرمايد: «رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّیَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْیُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا؛ پروردگارا به ما از همسران و فرزندانمان آن ده كه مايه روشنى چشمان [ما] باشد و ما را پيشواى پرهيزگاران گردان»، (فرقان/74). بندگان خاص از خدا می‌خواهند كه ما، زن و فرزندان ما را نور چشم و محبوب قرار بده. بنابراين جزو دعاهای انسان‌های خوب اين است كه محبوبيت داشته باشند.

هاشمی‌جزی در پایان افزود: در روايات نيز آمده است چنان كه خداوند بنده‌ای را دوست بدارد، فرشتگان نيز او را دوست دارند؛ بنابراين دوستی محدود به زمينيان نمی‌شود و آسمانيان نيز انسان را به‌واسطه ايمان و عمل صالح او دوست خواهند داشت. اينها همه نتيجه و ثمره ايمان و عمل صالح است و در حقيقت يكی از ثمراتی كه ايمان و عمل صالح می‌تواند برای ما داشته باشد، محبوبيت است. ايمان ده‌ها و هزاران اثر مثبت می‌تواند برای ما داشته باشد كه اين آيه شريفه به يكی از آن‌ها اشاره می‌كند.