مديران در سيره علوی به انتقادپذيری دعوت شده‌اند/ خودكامگی؛ بدترين ويژگی مدير

گروه اجتماعی: عضو هيئت علمی دانشگاه پيام نور با اشاره به تأكيدات امام علی(ع) مبنی بر انتقادپذير بودن مديران تصريح كرد: هيچ مديری از مشورت بی نياز نيست و بدترين ويژگی در مديريت خودكامگی است.

سيدمحمد ميردامادی، عضو هيئت علمی دانشگاه پيام نور، در بخش اول گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) با اشاره به بايسته‌های يك مدير اسلامی تصريح كرد: در نظام اسلامی پذيرش مسئوليت وظيفه و واجب كفايی محسوب می‌شود و هر كس صلاحيت دارد بايد خود را عرضه كند.
بخش اول مصاحبه را اينجا ببينيد!

اين مدرس نهج‌البلاغه در تشريح ديگر ويژگی‌های اجتماعی يك مدير در جامعه اسلامی اظهاركرد: از ويژگی‌های ضروری كارگزاران و مديران امانتداری است. امام علی‌(ع) در نامه‌‌ای به اشعث بن قيس می‌فرمايند: «همانا كاری كه به عهده توست، طعمه‌ای برايت نيست بلكه امانتی بر گردنت است». همچنين خطاب به عبدالله بن عباس كه متهم به اختلاس شد فرمودند: «تو با اين كار امانت را از بين بردی». اين امام همام در نامه 42 نهج‌البلاغه كارگزاری را به سبب حسن حكومت و امانتداری تجليل می‌كند.

وی مديران را در سيره علوی به دور از خود كامگی خواند و گفت: همان طور كه در كلام ائمه‌معصومين(ع) آمده است «بئس الاستعداد الاستبداد؛ بدترين ويژگی در مديريت خودكامگی است». همچنين امام علی(ع) می‌فرمايند: «مبادا بگويی من اكنون بر آنان مسلطم، از من فرمان دادن است و از آنان اطاعت كردن».

برای سرپرستی كارها كسانی را جستجو كن كه تجربه دارند

اين دكترای علوم قرآن و حديث با اشاره به اينكه امام علی(ع) خطاب به مالك فرمودند: «در امور كارگزارانت نيك بنگر و آنان را پس از آزمون به كار گمار و نه با سهل انگاری» يكی ديگر از مؤلفه‌های يك مدير در جامعه اسلامی را شايسته سالاری برشمرد و اظهاركرد: اين امام همام در جايی ديگر فرمودند: «برای سرپرستی كارها كسانی را جستجو كن كه تجربه دارند».

وی با تبيين اينكه در سخنان امام علی(ع) «خفض جناح» كه تواضع افراد بلند مرتبه در برابر اشخاص پايين‌تر از خود است بسيار ديده می‌شود، اظهار كرد: اميرالمومنين خطاب به مالك اشتر فرمودند: «بخشی از وقت خود را خاص كسانی كن كه به تو نياز دارند خود را برای كار آنان فارغ دار».

ميردامادی در ادامه تشريح خصوصيات اجتماعی يك مدير مسلمان به سعه صدر اشاره و عنوان كرد: امام علی(ع) خطاب به مالك اشتر فرمودند: «گره هر كينه‌ای را از دل مردمان بگشای. رشته هر انتقام و دشمنی را از خودت ببر». همچنين در جايی ديگر فرمودند كه «تحمل از اركان مديريت اسلامی است».

تحمل از اركان مديريت اسلامی است

وی به سخن گهربار ديگری از اميرالمومنين(ع) در نامه 53 كه فرمودند: «برخوردت با كارگزاران به گونه‌ای باشد كه جرأت داشته باشد عيوب تو را يادآور شوند» اشاره و بيان كرد: مدير بايد از خصوصيت انتقاد پذيری برخوردار باشد.

ميردامادی سازمان‌دهی را از خصوصيات اجتماعی يك مدير دانست و گفت: اولين گام در سازمان‌دهی، برنامه‌ريزی است در سخنان ائمه معصومين(ع) نيز آمده است كه هيچ عقل و درايتی همچون عاقبت‌انديشی نيست و يا اشاره شده است كه هر كاری كه مشكل‌تر است، برنامه‌ريزی برای آن واجب‌تر می‌شود.

اين مدرس نهج‌البلاغه دقت در گزينش كارگزاران و مشورت را نيز از ديگر مؤلفه‌های مهم ارزيابی و عنوان كرد: امام علی(ع) عاقل را از مشورت بی‌نياز نمی‌دانند و فرمودند: «شايسته است هر خردمندی رأی خردمندان ديگر را به رأی خود بيفزايد». همچنين نظارت نيز در اين بين از اهميت والايی برخورداراست چنان كه امير‌المؤمنان فرمودند: «و بر آنان ناظرانی بگمار كه تو را وفادار و راستگو باشند.»