توكل؛ واگذاری معرفتی امور به خدا / باثباتترين شخصيت بشری بر پايه توكل محقق میشود
مدرس حوزه علميه قم با بيان اينكه صاحب معرفت به مقام لاحول و لا قوه الا باالله به مقام توكل میرسد، توكل را واگذار كردن معرفتی امور به خداوند دانست و گفت سنگينترين، عالیترين و باثباتترين شخصيت برای وجود انسان بر پايه توكل محقق میشود.
گروه اجتماعی: مدرس حوزه علميه قم با بيان اينكه صاحب معرفت به مقام لاحول و لا قوه الا باالله به مقام توكل میرسد، توكل را واگذار كردن معرفتی امور به خداوند دانست و گفت: سنگينترين، عالیترين و باثباتترين شخصيت برای وجود انسان بر پايه توكل محقق میشود.
حجتالاسلام والمسلمين سيدطاهر غفاری، مدرس حوزه علميه قم در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، در باب توكل و كاركردهای آن در زندگی امروزه گفت: در معارف دينی و معارف اهل بيت(ع) كه برگرفته از قرآن است، توكل يكی از شاخههای درخت ايمان است. شجره طيبه توحيد هنگامی كه در وجود انسان به شكل ايمان نمودار شد و شخص باورمند به توحيد با ايمان همراه شد، زندگی معنوی او با ايمان شكل میگيرد.
| مدرس حوزه علميه قم: |
| اگر بخواهيم ريشه توكل را از مبدأ باطنی خود جستوجو كنيم بايد از طريق ايمان به توحيد و حكومت حقه خداوند بر سراسر عالم شروع كنيم |
وی با بيان اينكه خداوند متعال بهواسطه دعوت رسل و اوليای الهی در پی اين بوده كه به حكمت و رحمانيت خود، انسان را در مقام حيات طيبه مشاهده كند و اوليای الهی نيز ما را به همين معنا دعوت كردهاند، افزود: يكی از مهمترين آثار و مقامات و مراتب ايمان عبارت از معنايی به نام توكل است. پس اگر بخواهيم ريشه توكل را از مبدأ باطنی خود جستوجو كنيم، بايد از طريق ايمان به توحيد و حكومت و حاكميت حقه خداوند بر سراسر عالم شروع كنيم.
اين مدرس حوزه علميه اضافه كرد: مادامی كه بروز اين ايمان با موانع و مشكلاتی روبهروست، آثار و بركات آن هم يا نيست يا آنقدر ضعيف است كه خود را نشان نمیدهد. چنانچه ايمان جايگاه خود را در قلب انسان پيدا كرد و شر شيطان از قلب انسان كوتاه شد، آثار و بركات ايمان در وجود فرد نمودار میشود.
صاحب معرفت به مقام لاحول و لا قوه الا باالله به مقام توكل میرسد
غفاری افزود: شخصی كه اين معنا را باور كرده كه حاكميت مختص حقتعالی است، از باور به توحيد ذات(لا اله الا الله) به مرحله توحيد در افعال(لا حول و لا قوه الا باالله) منتقل میشود. صاحب معرفت به مقام لاحول و لا قوه الا باالله، فاعل حقيقی را در عالم فقط خداوند متعال میداند، ديگران هر فاعليتی دارند همه به اذن وی و عنايات حق تعالی است.
مدرس حوزه علميه قم گفت: از اين باور و التفات كه همه كارها به دست خداوند متعال است و خداوند متعال خير محض و صاحب رحمت واسعه است، زمينه اعتماد به خداوند متعال فراهم میشود؛ ارادهای كه هيچگاه شكست برنمیدارد، هرگز برخلاف مصالح و حقيقت فطرت انسان رقم نمیزند، مادامی كه انسان رابطهاش را قطع نكرده باشد. اين اعتماد اثر طبيعی و روشن اين باور است كار در دست كسی است كه بايد دست او باشد و امور را چنان رقم خواهد زد كه به مصلحت من و ديگران باشد، پس هيچ نگرانی از باب نافذ بودن اراده خداوند در انسان و سراسر عالم در باطن شخص مؤمن وجود ندارد.
توكل يك واگذاری معرفتی است
غفاری ادامه داد: هميشه خداوند حاكم است، غفلتها، جهلها و حجابها زمينهساز اين معنا است كه انسان به خاطر فاعليت خود و جهل و ناتوانی كه در خود میبيند و معارضههايی كه از ناحيه موانع میبيند، هميشه خود را در معرض ضعف و شكست میبيند و نگران آن است كه به مقصدی كه در نظر داشته نرسد. خاصيت ايمان عبارت از اين است كه انسان را به اين التفات میرساند كه كار دستتان نيست، كار دست كسی است كه شكست در قدرت او وجود ندارد و هرگز از او جز خير اميدی نيست. با اين التفات كار را واگذار میكند؛ اين يك واگذار كردن معرفتی است، يعنی معرفت پيدا میكند بيهوده نگران بوده است پس با اين معرفت به شكل آگاهانه خود را در فاعليت حقتعالی، به جای خداوند متعال نمیبيند.
اين مدرس حوزه علميه با بيان اينكه اين معنا در آثار تربيتی نتايج پربار و خيركنندهای به بار میآورد، گفت: سنگينترين، عالیترين و باثباتترين شخصيت برای وجود انسان بر پايه توكل محقق میشود. انسانی كه الهی شده يعنی شئون رفتاری و ارادی او تسليم حقتعالی است و به اراده او راضی است.
وی اظهار كرد: چهطور ما میتوانيم به اين مقامات برسيم مادامی كه خودمان را برای زندگی 4 روزه دنيا وقف كرده باشيم و مادامی كه حس نكنيم اين دعوت انبياء را كه اين زندگی دنيا خيلی خيلی پايينتر از شأن حقيقی ما است كه خداوند متعال ما را برای آن خلق فرموده است. اگر اين معنا را درك كنيم و از انبيای الهی پذيرا باشيم كه باطن ما و قبلهگاه توجه حقيقی ما هرگز و هرگز نبايد اهداف دنيوی باشد، جز رضايت حقتعالی در باطن ما، نبايد مقصدی وجود داشته باشد، ما میتوانيم راه را برای رسيدن به اين معانی بلند در باطن خودمان هموار بدانيم.
| حجتالاسلام غفاری: |
| گرفتاری عموم بشريت در شرق و غرب عالم عبارت از اين است كه نسبت به دعوت انبياء هنوز آن لبيك حقيقی گفته نشده است |
غفاری گفت: همه گرفتاری و مصيبت عموم بشريت در شرق و غرب عالم؛ چه كشورهايی كه به ظاهر پيشرفتهاند و چه كشورهايی كه به حسب ظاهر، پيشرفته به آنها گفته نمیشود، هر چه هستند عبارت از اين است كه نسبت به دعوت انبياء هنوز آن لبيك حقيقی گفته نشده است. ما نيز چنين هستيم و لو اينكه مفتخريم به اينكه اسلام و تشيع و اين معنای حقيقی را پذيرفتيم؛ لكن پذيرفتن مراتب دارد، هنوز آن مرتبه حقيقی كه خداوند متعال از ايمان و درجه معرفت ما راضی باشد، نسبت به بسياری از ما حاصل نشده است.
مدرس حوزه علميه قم افزود: پس بياييم به آن معنای حقيقی كه خداوند عالم كه خالق ما است در وجود ما قرار داد، بازگشتی داشته باشيم. خداوند عالم دو كلمه را در قرآن كريم بهعنوان تضمينكننده سعادت ما ياد فرموده است؛ ايمان و عمل صالح. پيامبر اسلام(ص) نیز فرمودهاند مادامی كه ما از قرآن و اهل بيت(ع) جدا نشويم و معارف الهی را در كلاس درس حقيقی آنها فرا نگيريم، راه درست نخواهد شد و راه را به جايی نخواهيم برد.
وی ادامه داد: اگر نشستيم و گوش جان خود را به ندای معارف قرآن و اهل بيت(ع) از زبان عالمان ربانی و دينشناسان امين و قابل اعتماد سپرديم، انشاءالله اميد هست وسوسههای شيطانی باطن ما را ترك كنند. ايمان اگر بروز پيدا كرد، بهدنبال آن كمالات ايمان از قبيل مقام صبر و مقام رضا، مقام يقين و مرتبه توكل حتماً خود را نشان خواهد داد.
غفاری در پايان گفت: به اميد اينكه حقيقتاً قبل از اينكه اين فرصت عمر به پايان برسد، خاصّه كه ماه مبارك رمضان در پيش است و زمينه ضيافت الهی كه ضيافت معرفت است، مهياست، باطن خود را حقيقتاً به خدا بسپاريم و كسی كه چنين كند خداوند متعال او را از جام معرفت حقيقی سيراب میكند. اگر معرفت آمد، ايمان هست و ايمان كه آمد التفات به مقام كلمه شريفه «لا حول و لا قوه الا بالله» انشاءالله زمينهساز توكل خواهد بود.
