قهرمانانی كه از جامعه دورند/ چهره كم‌رنگ نخبگان قرآنی در ذهن مردم

گروه فعاليت‌های قرآنی: بسياری از افرادی كه از بخش قهرمانان قرآنی بيست ‌و يكمين نمايشگاه بين‌المللی قرآن كريم بازديد می‌كنند، كمتر از 10 نفر از 60 نخبه قرآنی را كه در بخش معرفی شده، می‌شناسند.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، بيست‌ و يكمين نمايشگاه بين‌المللی قرآن كريم از 14 تيرماه به مدت يك ماه كار خود را با شعار «سبك زندگی قرآنی» آغاز كرد. از جمله ويژگی‌های نمايشگاه بيست‌ و يكم نسبت به سال گذشته، ايجاد بخش‌های جديد و متنوعی است كه توانسته روزانه اقشار مختلف مردم را برای بازديد به خود جلب كند.

بخش «قهرمانان قرآنی» از جمله اين بخش‌ها است كه در نقشه نمايشگاه هم‌چون استوانه‌ای در ميان ساير بخش‌ها خودنمايی می‌كند.

«اگر می خواهيم قرآن در خانه‌ها، بين بچه‌ها، بين بزرگ‌ترها، بين زن‌ها و مردها رواج پيدا كند، بايستی قهرمانان قرآنی را احترام كنيد»؛ اين جمله بخشی از بيانات رهبر معظم انقلاب است كه بر پيشانی بخش 126 بيست ‌و ‌يكمين نمايشگاه بين‌المللی قرآنی نقش بسته است؛ بخشی كه در ميان سه بخش دولت قرآنی، رسانه‌های ديجيتال و كتاب و نشر مكتوب نمايشگاه، از سوی معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برپا شده است. به نظر می‌رسد ايده برپايی اين بخش هم‌ راستا با شعار نمايشگاه بيست ‌و ‌يكم انتخاب شده و به دنبال ارائه سبك زندگی قرآنی و معرفی الگوهايی در اين زمينه به مخاطبانش باشد.

به گفته محسن خاكپور، مدير اين بخش، قهرمانان قرآنی كسانی هستند كه عمر خود را اختصاص به موضوع قرآن داده‌اند و توانسته‌اند در سه حوزه‌ تفسير، قرائت و حفظ قران كريم سرآمد باشند.

در بخش قهرمانان قرآنی 60 نفر از نخبگان و ستارگان قرآنی معرفی شده‌اند و از بازديدكنندگان خواسته شده، به محبوب‌ترين و برترين شخصيت قرآنی رأی بدهند. قرار است نفراتی كه در اين نظرسنجی در رتبه اول تا سوم قرار می‌گيرند، مدال طلا داده شود؛ اين مدال‌ها طی مراسمی كه در پايان نمايشگاه با حضور رئيس‌جمهور برگزار خواهد شد، بر سينه قهرمانان برتر قرآنی خواهد نشست.

اكثر اين افراد قاريان و حافظان برتر مسابقات بين‌المللی قرآن تهران، مالزی و عربستان هستند، اما در بين آنها افرادی نيز وجود دارند كه در موضوع تفسير قرآن و تربيت و آموزش قرآن‌آموزان يد طولايی دارند. حجت‌الاسلام قرائتی، استاد خدام‌حسينی و علی امينی از جمله اين افراد هستند.

افرادی كه از كنار اين بخش در حال عبور هستند، نظرشان به تصاوير افرادی جلب می‌شود كه گرداگرد فضای استوانه‌ای بخش قهرمانان قرآنی به نمايش گذاشته شده‌اند. ذيل هر تصوير نام و مقام‌های كسب شده در مسابقات قرآن و يا تخصص‌های افراد ذكر شده است.

برخی از مراجعه كنندگان كه با اهالی قرآن آشناتر هستند، به ديدن عكس‌ها بسنده می‌كنند و برخی ديگر نيز به مطالب نوشته شده ذيل عكس‌ها دقت می‌كنند تا بهتر و بيشتر قهرمانان قرآنی كشور را بشناسند.

افراد با سلايق مختلفی برای ثبت رأی به بخش قهرمانان قرآنی مراجعه می‌كنند تا محبوب‌ترين فرد را انتخاب كنند، اما بيشتر آنها به افرادی رأی می‌دهند كه در جامعه شناخته ‌‌شده‌تر هستند، اما دليل اينكه چرا عموم مردم تنها بخشی از آنها را می‌شناسند، دلايل متعددی دارد كه به گفته عده‌ای از بازديدكنندگان، فعاليت‌های رسانه‌ای اين افراد است.

فاطمه‌سادات ميرزاده‌حسينی بازديدكننده‌ای است تنها شش نفر از اين 60 نفر را می‌شناسد.

اين نوجوان 17 ساله می‌گويد: اين شش نفر كسانی هستند كه بيشتر در رسانه حضور داشته‌اند و مابقی حضورشان در رسانه‌ها كم‌تر است.

وی معتقد است هر چند رسانه نمی‌توان تنها عامل شناخت قهرمانان قرآنی باشد، اما اصلی‌ترين عامل در اين حوزه رسانه است كه در اين زمينه كم‌كاری كرده است.

ميرزاده‌حسينی در مورد ضرورت توجه و شناساندن قهرمانان قرآنی به جامعه می‌گويد: خيلی از افراد می‌خواهند به عرصه قرائت و حفظ قرآن وارد شوند؛ شناساندن روش‌هايی كه نخبگان عرصه قرائت و حفظ برای رسيدن به اين جايگاه داشته‌اند، می‌تواند مؤثر باشد.

مرادی ديگر بازديدكننده نيز تعداد كمی را می‌شناسد. وی كه 51 سال از عمرش گذشته است، تأكيد می‌كند: شخصيت‌های قرآنی بايد مردمی‌تر باشند تا جامعه با چهره آنها آشنا شوند.

وی می‌افزايد: اكثر اين 60 نفر كمتر در صدا و سيما حاضر می‌شوند و يا در جلسات قرآن كه برای عموم مردم برگزار می‌شود، كم‌تر حضور پيدا می‌كنند.

حيدری نيز نياز به وقت دارد تا تعداد چهره‌هايی را كه می‌شناسد را عنوان كند. وی نهايتاً 9 نفر را نام می‌برد، سپس می‌گويد: بعضی از اين افراد را از طريق رسانه و برخی را نيز از طريق حضور در جلسات مختلف قرآنی شناخته‌ام؛ البته برخی اوقات تنها به صوت و لحن قاری و حافظ توجه كرده‌ام و چهره و نام آنها را به ياد نمی‌آورم.

فاطمه بوجاغی، نوجوان 12 ساله‌ای است كه به تعداد سال‌های عمرش قهرمان قرآنی می‌شناسد؛ او نيز با پيگيری برنامه‌های قرآنی از طريق راديو و تلويزيون به اين شناخت رسيده است.

رضاييان نيز كه توانسته 15 نفر از بين 60 نفر را شناسايی كند، كمبود وقت را دليل عدم شناخت قهرمانان قرآنی عنوان می‌كند، وی می‌افزايد: كار ما به گونه‌ای است كه نمی‌توانيم در جلسات زيادی حضور پيدا كنيم، بنابر اين رسانه می‌تواند با معرفی آنها به مردم در شناخت آنها كمك كند.

رضاييان تصريح می‌كند: چهره‌های قرآنی هر چه بيشتر شناسانده شوند، تشويقی برای يادگيری قرائت و يا حفظ قران می‌شود.

خجسته، مخاطب 32 ساله‌ای است كه تنها نام حجت‌الاسلام قرائتی را ديده و به وی رأی داده است؛ وی می‌گويد: حجت‌الاسلام قرائتی سال‌ها است در رسانه حضور دارد و از همه محبوب‌تر است.

بر همين اساس آقای خجسته اين رقابت را نابرابر توصيف می‌كند و می‌افزايد: خدماتی كه آقای قرائتی در زمينه قرآن به جامعه كرده‌اند، هيچ يك از شخصيت‌های قرآنی نكرده است و می‌توان گفت حجت‌الاسلام قرائتی فراتر از همه اينها است.

البته سيدابراهيم ميرپوراسد همين نظر را در مورد كريم منصوری دارد؛ وی معتقد است، صوت زيبای قاری برجسته كشور حالت خاصی را به انسان القاء می‌كند؛ به خاطر همين چهره محبوب جامعه است.

وی در مورد حضور ساير افراد در رسانه می‌گويد: بيشتر اين افراد در رسانه معرفی نمی‌شوند و به آنها بها داده نمی‌شود.

ميرپوراسد می‌افزايد: همه قرائتی را می‌شناسند چون 30 سال است كه در رسانه فعاليت می‌كند؛ اين در حالی است كه كم‌تر كسی با كتاب‌های ايشان آشنا است.

وی ادامه می‌دهد: جواد فروغی و سيدمحمدحسين طباطبايی نيز در دوران كودكی رسانه‌ای بوده‌اند و به همين دليل مردم با آنها آشنا شده‌اند؛ در حالی‌ كه امروز كسی نمی‌داند آنها در چه حالی هستند و چه می‌كنند.

اين بازديدكننده از نمايشگاه قرآن تصريح می‌كند: مردم قهرمانان ورزشی و هنری را می‌شناسند، چرا كه در رسانه‌ها به خوبی به آنها پرداخته شده است.

اما در كنار اين افراد، بازديدكنندگانی نيز حضور دارند كه شناخت بيشتری از فعالان قرآنی دارند؛ يكی از اين افراد، شخصی است كه گويا در مسابقات قرآن ارتش‌های جهان اسلام دارای رتبه است و می‌گويد: تمام اين افراد را به جز نسل جديد می‌شناسد.

اين مرد 58 ساله كه نخواست نام خود را عنوان كند، گفت: فردی كه بايد در بين قهرمانان قرآنی قرار بگيرند، بايد حسن و خلق و روحيه قرآنی داشته باشند، تنها نبايد به داشتن عناوين در مسابقات قرآن اكتفا كرد؛ بنابراين به نظر می‌رسد می‌شد افرادی از اين ليست حذف و يا افرادی به آن اضافه شوند.

وی در مورد عنوان قهرمانان قرآنی نيز گفت: اين عنوان شايسته فعالان قرآنی است، اما بايد به حواشی نيز توجه شود، يعنی همان ‌طور كه به قهرمانان ساير عرصه‌ها توجه می‌شود، بايد به اين قهرمانان نيز توجه شود.

اين بازديدكننده از نمايشگاه قرآن افزود: بيشتر افرادی كه در اين بخش معرفی شده‌اند، هركدام در گوشه‌ای كشور و به دور از هياهو مشغول برگزاری جلسات قرآنی و تربيت جوانان هستند و كسی به آنها توجه نمی‌كند.

علی براتی، نوجوان 19 سال‌ای بود كه بيش از همه به تصوير استادش توجه داشت؛ وی كه چند سالی است در كلاس‌ها و جلسات قرآنی حضور پيدا كرده، تقريباً همه 60 نفر را می‌شناسد و معتقد است بهتر بود بخش قاريان و حافظان با يكديگر جدا می‌شود، چرا كه كم‌تر كسی حافظان را می‌شناسد و قاريان در جامعه‌ شناخته‌تر هستند.

وی همچنين تصريح كرد: اينها خود قهرمان‌پرور هستند و فراتر از قهرمان‌ها بايد به آنها توجه شود.

مقداد سليمانی بازديدكننده ديگری است كه اكثر قهرمانان قرآنی را می‌شناسد؛ وی در مورد دليل شناخت آنها گفت: دو عامل باعث شده كه نسبت به آنها شناخت داشته باشم؛ اول اينكه پيگير كارهای قرآنی هستم و تنها به راديو و تلويزون بسنده نكرده‌ام؛ همچنين در جلسات و برنامه‌های قرآنی حضور دارم و از نزديك با قرآنيان كشور آشنا می‌شوم.

وی گفت: ما اگر بخواهيم برای شناختن نخبگان و فعالان قرآنی تنها به رسانه‌ها اكتفا كنيم، نمی‌توانيم اين قهرمانان را بشناسيم.

سليمانی فعاليت‌های قرآنی را به يك رودخانه توصيف كرد و گفت: كسی كه وارد اين رودخانه شود، با جريان همراه خواهد شد و از اين طريق با فعالان قرآنی در زمينه‌های مختلف آشنا می‌شود.

وی در مورد ملاك‌های خود برای انتخاب برترين چهره قرآنی گفت: برخی افراد فعاليت‌های برجسته‌ای ورای آن چه در نسل ما اتفاق می‌افتد، انجام می‌دهند؛ هرچند همه اين افراد اقداماتی در حد توانشان در حوزه قرآن داشته‌اند، اما گاه نوآوری‌هايی از سوی برخی اتفاق می‌افتد كه در يك محدوده زمانی خلاصه نمی‌شود.

به نظر می‌رسد، بخش قهرمانان قرآنی در گام اول توانسته است نظر مخاطبان را به خود جلب كند، اما نقاط ضعفی دارد كه بايد با شناسايی و رفع آنها شكل كامل‌تری از اين بخش را در نمايشگاه بين‌المللی قرآن عرضه كند، اما فارغ از اين موضوع، ضرورت حضور قهرمانان قرآنی در ميان مردم است. بسياری از فعالان قرآنی از كم‌توجهی مسئولان به نخبگان قرآنی انتقاد می‌كنند، اما بايد گفت عدم حضور آنها در ميان مردم از طريق رسانه‌ها و يا حضور كم‌رنگ آنها در محافل و مراسم‌های قرآنی باعث می‌شود مردم شناخت كم‌تری نسبت به آنها داشته باشند و همين كم‌تر شناخته شدن آنها را به حاشيه می‌برد.

اگر توجه به قهرمانان ساير عرصه‌ها فصل و دوره خاصی ندارد و مسئولان به هر بهانه‌ای اين قهرمانان را برجسته می‌كنند، به دليل حضور آنها در ميان مردم از طرق مختلف است. هر چند رسانه‌های قرآنی و دينی اندك هستند، اما حضورشان متنوع است و توانسته‌اند مخاطبان بسياری را جذب كنند، اما بايد ديد حضور چهره‌های قرآنی در اين رسانه‌ها در چه حدی است.