قرآن، پايدارترين شكل مديريت را ارائه كرد/ تطبيق و تدبير؛ دو شيوه مديريت نبی اسلام(ص)

گروه اجتماعی: قائم مقام دانشكده اصول‌الدين دزفول با بيان اينكه پايدارترين و محكم‌ترين شكل مديريت توسط قرآن ارائه شده است، اظهار كرد: جنبه تطبيقی به اجرای اوامر و نواهی خدای متعال و جنبه تدبیری به اداره امور جامعه و امت اسلامی در چارچوب شريعت اسلام باز می‌گردد.

حجت‌الاسلام والمسلمين عليرضا حسين‌پور، قائم مقام دانشكده اصول‌الدين دزفول در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، با بيان اينكه به نظر می‌رسد مديريت اسلامی بر مبنای ارزش‌های الهی اسلام، زمينه تعالی انسان را فراهم می‌آورد، اظهار كرد: اين امر چه در سطح جامعه (مديريت و رهبری در جامعه اسلامی) و چه در سطح سازمان (مديريت و رهبری سازمانی) مصداق دارد، در عين حال ذكر اين نكته نيز ضروری است كه اين امر مغايرتی با به‌ كارگيری اصولی كه از نظر صاحب‌نظران غربی مورد استفاده قرار گرفته، ندارد.

وی با تأکید بر اينكه مديريت، دانش و هنری است كه انسان و منابع انسانی را جهت رسيدن به يك هدف خاص از طريق برنامه‌ريزی، سازماندهی و كنترل و نظارت ياری می‌كند، اظهار كرد: الگوی تدوين مديريت از ابتدای خلقت حضرت آدم(ع) شکل گرفته است و همه چهره‌های مثبت و منفی جهان به نوعی مديريت كرده‌اند اما قرآن كريم، محكم‌ترين و پايدارترين شكل هدايت را به‌عنوان مهم‌ترين بخش مديريت ارائه می‌كند.

حسين‌پور ادامه داد: مبانی مديريت شامل سازماندهی، برنامه‌ريزی، نظارت و هدايت است و مديريت منابع انسانی به مسائلی از قبيل گزينش ارزيابی و حقوق و دستمزد و خدمات می‌پردازد. مديريت رفتار سازمانی چگونگی رفتارهای اعضای يك سازمان و ريشه‌های آن را با استفاده از علم روانشناسی مورد بررسی قرار می‌دهد و مديريت فرهنگ سازمانی با رويكردی جامعه‌شناسانه از فضای حاكم بر سازمان بحث می‌كند.

قائم مقام دانشكده اصول‌الدين دزفول تصريح كرد: قرآن كريم برای هر چهار نوع مديريت ذكر شده نمونه‌هايی را ذكر كرده است و با توجه به اينكه قوی‌ترين مدير خداوند است كه جهانی را با نظم، رو به رشد، با انگيزه و معنوی خلق و اداره می‌كند، بهترين الگوی مديريت است.

وی با اشاره به سيره مديريتی حضرت پيغمبر اسلام(ص) عنوان كرد: سیره مدیریتی آن حضرت در دو جنبه كاملاً مجزا و متفاوت قابل بررسی و الگوبرداری است؛ جنبه تطبيقی كه موظف و مكلف بوده اوامر و نواهی خدای متعال را بی‌كم و كاست ابلاغ کند و خود نيز با دقت و تعهد تمام بر اقامه حدودالله وفادار باشد.

حسين‌پور به بعد ديگر شيوه مديريت حضرت محمد(ص) اشاره و تصريح كرد: جنبه تدبیری مديريت ايشان بعد مهم ديگر است كه به تناسب شرايط و مقتضيات و براساس مبانی علمی، عقلی و منطقی و با ملاحظه مصالح كلی جامعه و امت اسلامی در چارچوب شريعت اسلام به تنظيم و ساماندهی امور جامعه می‌پردازند.

قائم مقام دانشكده اصول‌الدين دزفول ادامه داد: در همه وظايف اساسی مديريت كه در فرايند عقلايی آن وجود دارد، در سيره مديريتی پيامبر اعظم(ص) نكات ارزشمندی وجود دارد؛ سيره پيامبر گرامی اسلام(ص) منشأ الهی و ربانی داشت و از هر نوع شائبه نفسانی و تمنيات و اغراض غیرصحیح مبرا بوده است.

وی ادامه داد: مديريت ايشان ساده، بی‌پيرايه و كاملاً كاربردی و عملياتی و از هر نوع تشريفات زائد و ظاهری و غیر ضروری به دور بوده است. نوع محل كار، منزل، معاشرت با زيردستان و دوستان و خانواده، نوع لباس، غذا، شيوه فرماندهی و مديريت پيامبر(ص) هيچ نوع تكلف و شائبه‌ای نداشت.

حسين‌پور عنوان كرد: روش‌های مديريتی و زندگی نبی مكرم اسلام(ص) صادقانه و تـوأم با اخلاص، خيرخواهی و دورانديشی بود. روش و منش آن حضرت منطقی، عقلايی، عالمانه، صالحانه و مدبرانه بـود و مهم‌تر از همه موجب عسر و حرج، ضرر و زیان و تكلف زیردستان و مأموران خود نـمی‌شد و در هر شرايطی گفتار و كردارشان بر پايه عدل و انصاف قرار داشت.