ماه‌های قمری معيار قرآن در وقت‌شناسی است

گروه فعاليت‌های قرآنی: يكی از اساتيد حوزه علميه در نشست «قرآن و نجوم» كه امشب، 12 مرداد برگزار شد، تصريح كرد: خداوند در قرآن كريم، معيار وقت‌شناسی را ماه‌های قمری عنوان كرده است.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، نشست تخصصی «قرآن و نجوم» عصر امروز، دوازدهم مردادماه در سالن شماره دو نمايشگاه بين‌الملی قرآن، با حضور حجت‌الاسلام والمسلمين رمضانی، از اساتيد هيئت و نجوم حوزه علميه و توسط بخش حوزوی برگزار شد.

در ابتدای اين نشست حجت‌الاسلام رمضانی به تعريف دو واژه هيئت و نجوم پرداخت و گفت: علم نجوم در زمان حاضر با اصطلاح علم نجوم در سابق متفاوت است. در زمان سابق علمی بود به نام علم هيئت و در كنار آن نيز علم نجوم قرار داشت. در واقع نجوم غير از هيئت و هيئت نيز غير از نجوم بود.

وی در ادامه با اشاره به اينكه در حال حاضر اين دو مفهوم با يكديگر اختلاط و تداخلی پيدا كرده‌اند، افزود: در حال حاضر منظور از نجوم، علم هيئت سابق است. علم هيئت نيز يكی از شعبه‌های رياضی است كه از حركات و اوضاع كواكب و ستارگان و سيارات و از طلوع و غروب آنها سخن می‌گويد و تمام مباحث آن برهانی، دقيق و غيرقابل خطا است، مگر اينكه شخص محاسب خطايی انجام دهد.

اين استاد نجوم و هيئت حوزه‌های علميه كشور در ادامه در مورد علم نجوم نيز تصريح كرد: علم نجوم نيز عبارت از علمی است كه از احكام مترتب بر اوضاع ستاره‌ها و كواكب سخن بگويد. الان اصطلاح طالع‌بينی مقداری به علم نجوم در سابق نزديك است.

حجت‌الاسلام رمضانی با تأكيد بر اينكه در گذشته مشكلات، حوادث، سيل‌ها و زلزله‌ها را بر همين اساس و بر اين ديدگاه بيان و ارائه می‌كردند، اظهار كرد: اما علم هيئت متفاوت با اين قضيه است و از اصل سيارات و اوضاع سيارات سخن می‌گويد و چون بر برهان و دليل دقيق است، بنابراين قطعی است مگر اينكه مصاحبه‌گر اشتباه كند و لذا اين تفكيك بايد مورد توجه همه قرار بگيرد.

وی در ادامه با تأكيد بر اينكه در برخی كتب علم نجوم يك علم الهی معرفی شده است، افزود: قرآن نيز در مورد علم هيئت كه يك علم برهانی است نظر مساعدی دارد و در مورد علم نجوم هم كه به معنای طلع‌بينی است، اين نظر را دارد.

حجت‌الاسلام رمضانی گفت: در قرآن كريم آيات بسيار زيادی در مورد علم هيئت آمده است كه از جمله آن می‌توان به آيات 190 و 191 سوره مباركه آل عمران اشاره كرد. اين آيات از صدر تا آخر آن در مدح و ثنا و تعريف و تمجيد از افرادی است كه به اين نظام به عنوان يك نظام دقيق و حساب شده نگاه می‌كنند و اين يعنی افرادی كه از طريق علم هيئت پی به آفريدگار حكيم برده‌اند، در اين آيات مورد تشويق قرار گرفته‌اند.

اين استاد نجوم و هيئت حوزه‌های علميه كشور افزود: قياس‌الدين جمشيد كاشانی كه عدد «پی» را به عالم رياضيات معرفی كرد، در ابتدای رساله محيطيه خود می‌گويد «سپاس خدای را كه عالم است به نسبت بين محيط دايره و قطر دايره».

وی، آيه 33 سوره مباركه الرحمن را يكی ديگر از آياتی برشمرد كه در آن در مورد علم هيئت سخن به ميان آمده است، و در ادامه تصريح كرد: قرآن نزديك به 1400 سال قبل سخن از فتح آسمان‌ها و نفوذ در زمين سخن گفته است كه در آن زمان حتی به مخيله انسان نيز نمی‌رسيد و اين آيه می‌خواهد اين را بيان كند كه شما مستعد هستيد، مگر اينكه نيروی قاهر و قوی و مسلط به شما كمك كند.

حجت‌الاسلام رمضانی در بخش ديگری از اين نشست به بحث در مورد سال قمری و شمسی پرداخت و اظهار كرد: سال شمسی از گردش يك دور كامل زمين به دور خورشيد بر مبنای هيئت جديد به وجود می‌آيد و انسان با گذشت همين فصول است كه سال را احساس می‌كند. اما سال قمری بر اساس حركت ماه صورت می‌گيرد و اگر ماه 12 بار به دور زمين بچرخد يك سال قمری شكل می‌گيرد.

اين استاد حوزه‌های علميه كشور افزود: آنچه كه قرآن و روايات بر آن تأكيد می‌كند اين است كه توصيه بر حفظ سال‌های قمری است و گرچه مخالفت‌ با سال‌های ديگر ندارد، اما معيار خود را بر روی ماه‌های قمری قرار داده ‌است. و خداوند در يك آيه از آيات قرآن می‌فرمايد كه اگر مردم می‌خواهند وقت را بشناسند و زمان فرا رسيدن حج را متوجه شوند بايد به ماه‌های قمری توجه كنند.