تبليغات بازرگانی به عنوان شاخص فرهنگ ايرانی مغاير با فرهنگ غربی مطرح است

حميدرضا حسين، كارشناس رسانه و علوم ارتباطات در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) گفت: در مورد توليد و پخش پيام‌های بازرگانی از رسانه ملی بايد بگويم كه متأسفانه استراتژی و برنامه خاصی در اين زمينه وجود ندارد هر چند كه گاهی اوقات بنا به دلايلی از جمله نظارت و اعمال برخی تكاليف قانونی اقدامات مثبتی به انجام می‌رسد كه جای تقدير دارد.

وی گفت: متأسفانه مشاهده می‌شود كه رويكرد توليد و پخش پيام‌های بازرگانی از رسانه ملی اغلب سودآورانه و با اهداف درآمدزايی از سوی شركت‌ها و بنگاه‌های بازرگانی است كه اين مسئله رسالت رسانه ملی به عنوان يك نهاد فرهنگ‌ساز و بنا به فرمايش امام راحل، دانشگاه همگانی را زيرسؤال می‌برد.

نظارت و اعمال قانون بر محصولات تبلیغ شده تلویزیون کمرنگ است

حسين تصريح كرد: نكته جالب توجه در اين راستا برخوردن به مسائلی نوعاً غيرقانونی است و آن اينكه برخی محصولات تبليغ شده در تلويزيون صرفاً با اهداف تجاری و بدون تأييديه استاندارد، آن هم به دفعات از رسانه ملی پخش می‌شوند و هيچ نظارت و اعمال قانونی در اين زمينه صورت نمی‌گيرد كه نمونه بارز آن با توجه به اينكه به دليل غيراستاندارد بودن خوشبختانه از ادامه پخش تيزر آن ممانعت شد و لذا ذكر نام آن تبليغ به حساب نمی‌آيد، كرم حلزون بود.

معاون پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند ادامه داد: به نظر من تلويزيون بنا به آنچه در كلام امام(ره) به آن ذكر شد و همچنين تأكيدات رهبری انقلاب بايد فرهنگ‌سازی را در رأس برنامه‌های خود قرار دهد اما اينكه چرا اين مسئله را در اكثر موارد در عين توقعی كه از رسانه ملی می‌رود شاهد نيستيم به نظر من به دليل آن است كه رسانه و يا ابزاری جايگزين در كنار شبكه‌های ملی تلويزيونی به عنوان يك نهاد فرهنگساز برای اين كار وجود ندارد و در چنين شرايطی صدا و سيما به ناچار آن هم با الگوبرداری از نحوه تبليغات بازرگانی رسانه‌های غربی و شبكه‌های ماهواره‌ای مبادرت به اين كار می‌كند.

حسين تأكيد كرد: اين الگوبرداری گاه آنچنان مستقيم است كه محصولات را تنها با تغيير در نام آنها و با استفاده از همان المان‌های تصويری يعنی زن و مرد با قيافه‌های جذاب و با استفاده از چهره‌پردازی‌های سنگين و غليظ به تصوير می‌كشند و اين در حالی است كه مخاطب به جای اطلاع در مورد محصولی خاص و تهييج به منظور خريداری كردن آن در اغلب اوقات رسانه ملی را محكوم به انفعال كرده كه بدون بروز خلاقيت از سوی توليدكنندگان خود تنها به كپی‌برداری به دور شأن فرهنگ و اصالت‌های خانواده ايرانی مشغول است.

اين كارشناس رسانه در ادامه گفت: به نظر می‌رسد كه تلويزيون ايران به واسطه نشانه‌هايی همچون توليد و پخش پيام‌های بازرگانی كه در آن مطابق با عرف و شرعيات حاكم بر جامعه ايرانی تنها به تبليغ محصول و كالای تجاری می‌پردازد بايد وجوه افتراقی با رسانه غربی داشته باشد و اگر سعی و گرايش به الگوبرداری از رسانه‌های غربی در پرداختن به برنامه‌های جذابی همچون تيزرهای تبليغاتی وجود داشته باشد پس چه تفاوتی ميان رسانه ملی و رسانه‌های غربی می‌توان قائل شد.

وی در پايان گفت: به دليل مشخص نبودن حدود و مرزهای قابل تمييز بين پيام‌های بازرگانی پخش شده از رسانه ملی با آنچه كه از رسانه‌های غربی شاهد هستيم در اغلب موارد ديده می‌شود كه مخاطبانی كم‌اطلاع تفاوتی ميان رسانه ملی و ميهنی با رسانه نامأنوس غربی قائل نبوده و نتيجه آن كه ترجيح می‌دهند آن را به جای رسانه ملی به دليل ساير جذابيت‌های تكنيكی و بصری تماشا كنند و اين يعنی تزريق آرام و تدريجی فرهنگ مصرفی غربی در زندگی هر ايرانی و دور شدن آنها از سبك زندگی متمدانه خود.