ميزان استفاده از اراده و اختيار، پيروز درگيری‌های نفسانی انسان را مشخص می‎كند

حجت‌الاسلام مهرانفر، كارشناس مسائل دينی

حجت‏‌الاسلام عليرضا مهرانفر، مدرس حوزه و دانشگاه‌‏های زنجان در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بين‏‎المللی قرآن(ايكنا) شعبه زنجان، درخصوص آيه 30 سوره مباركه بقره كه در آن آمده است: «وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّی جَاعِلٌ فِی الأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُواْ أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن یُفْسِدُ فِيهَا وَیَسْفِكُ الدِّمَاء وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّی أَعْلَمُ مَا لاَ تَعْلَمُونَ»، عنوان كرد: خداوند سبحان در اين آيه با به كار بردن لفظ «خليفه»، خبر از گماشتن جانشينی می‎دهد كه در بيشتر تفاسير از آن به جانشين خداوند بر روی زمين تعبير می‎شود.

وی افزود: احتمال دارد منظور از زمين در اين آيه عالم ماده باشد، در عالم ماده انسان اختيار دارد و می‏‌تواند انتخاب بين خوبی و بدی داشته باشد. در اين عالم ماده، رفتارهای متفاوتی رخ می‎دهد و اين رفتارها هستند كه سرنوشت را مقدر می‎سازند.

اين كارشناس مسائل مذهبی درخصوص سؤال فرشتگان از خداوند كه می‎پرسند: «آيا موجودی می‎آفرينی كه در زمين فساد و خونريزی كند؟»، ابراز كرد: فساد و خونريزی دلايل مختلفی دارد، به دليل اين‌كه به انسان اختيار داده شده است و زمين يا همان عالم ماده محلی است كه هر رفتاری امكان بروز دارد، فرشتگان احتمال رفتارهای نادرست را می‎دهند و چنين سؤالی از خداوند متعال می‌پرسند.

پيروزی خوبی يا بدی است كه آينده انسان را روشن يا تاريك می‎سازد

اين مدرس حوزه و دانشگاه‎ اظهار كرد: همواره به دليل تلاش در تفكر و انتخاب، درگيری‎هايی در وجود انسان آفريده می‌شود و اين درگيری‌های نفسانی در نهايت به پيروزی يك طرف، خوبی يا بدی، می‎انجامد و پيروزی خوبی يا بدی است كه آينده انسان را روشن يا تاريك می‎سازد.

وی در بخش ديگری از صحبت‏‌های خود، در خصوص افرادی كه دچار مرگ تقريبی شده‎اند، گفت: همان گونه كه نور در يك منشور پخش شده و در مسير نهايی رنگ‌های واقعی خود را نمايان می‎سازد، خواب‎ها و تصورات مرگ تقريبی نيز بايد تفسير شوند تا تشريح درستی از مسائل اتفاق افتاده داشته باشیم و گفته‎های كسانی كه مرگ تقريبی داشته‎اند ممكن است درست يا نادرست باشد.

وی در پايان با بيان اين‌كه ديدگاه‌های مختلفی در خصوص مرگ تقريبی وجود دارد، خاطرنشان كرد: افراد بسياری از جمله مسلمانان و غيرمسلمانان دچار اين حالت شده‎اند و با توجه به اين‌كه اتفاقات رخ داده به‌درستی در ذهن آنان حك شده باشد يا نه، ممكن است تعريف درست يا نادرستی از ديده‎های خود داشته باشند اما در بسياری موارد، مسائل عنوان شده از طريق آنان مطابق با آيات قرآن و وعده‎های الهی است.