حساسيت ويكیپديا به انتشارات مقالات اسلامی قابل بررسی است
مجری طرح تصويرپردازی دانشنامه آزاد اينترنتی ويكیپديا از جهان اسلام گفت ويكیپديا نگاه جانبدارانه به جهان اسلام ندارد اما به هرحال نسبت به مقالههای اسلامی حساس است كه بايد اين موضوع ريشهيابی شود تا راههای كاهش حساسيت را بيابيم.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نشست تصويرپردازی دانشنامه آزاد اينترنتی ويكیپديا از جهان اسلام و ارائه راهكارهای عملی جايگزين آن، عصر امروز سهشنبه، دوازدهم شهريورماه، با حضور مجتبی تويسركانی، مجری اين طرح در پژوهشكده فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد.
تويسركانی با اشاره به اهداف پژوهش اظهار كرد: كشف چهره ترسيمشده از اسلام و مسلمانان در مقالات در پروژه ويكیپديای فارسی و انگليسی و دلايل آن، تعيين شيوههای ثبت اين تصاوير در ويكیپديای فارسی و نقش گروههای مختلف كاربردی در آن و بررسی ماهيت اهداف و انگيزههای ويكیپديا و منابع مالی آن از جمله اهداف اين پژوهش به شمار میرود.
وی روش اين پژوهش را تحليل محتوای كيفی و نظام مقولهای قياسی دانست و افزود: 100 مدخل يا مقاله از ويكیپديای فارسی و 100 مدخل از ويكیپديای انگليسی كه به طور مستقيم و غير مستقيم به موضوعات مختلف در نظر گرفته شده در نظام مقولهای قياسی مرتبط میباشند، انتخاب و تحليل شدهاند.
مجری اين طرح تصويرپردازی دانشنامه آزاد اينترنتی ويكیپديا تصريح كرد: صفحات بحث مقالات و نظرخواهیها در 30 مورد رصد شده و پژوهشگر نيز بعضا با انجام برخی ويرايشها و ورود سيستم به مباحث اقدام به ثبت ديدگاهها و تعاملات ميان ويراستاران و نهايتا تحليل و ارزيابی آن كرده است.
وی بيان كرد: ويكیپديا تا تيرماه 92، دارای 286 گونه زبان ملل دنيا و نزديك به 30 ميليون مقاله(مدخل) است. زبانهای مختلف به صورت مستقل از هم كار میكنند. همچنين ويكیپديای فارسی از آذر 92 آغاز به كار كرده كه زبانهای فارسی، تاجيكی، كردی، كرمانجی، كردی سوزنی، پشتو، زازاكی، گيلكی، مازندرانی و آسی نيز وجود دارد.
تويسركانی اظهار كرد: علیرغم مشكلات و نگرانیهايی كه درباره كيفيت اطلاعات اين دانشنامه و بیطرفی شامل آن وجود دارد، ويكیپديا باز هم يكی از پرطرفدار منابع برخط اطلاعات است؛ به طوری كه در تيرماه 92 ويكیپديا پس از سايتهای فيسبوك، گوگل، يوتيوب، ياهو و بيدو، ششمين پايگاه اطلاعاتی اينترنتی در جهان از نظر تعداد مراجعين است. همچنين در ايران، ويكیپديا سيزدهمين سايت پربازديدكننده به شمار میرود.
وی بيان كرد: در سالهای اخير تعداد ويراستاران ويكیپديا رو به كاهش است اما به هرحال ويكیپديا سير صعودی را طی میكند. ويكیپديا زير مجموعه بنياد غيرانتفاعی همچون ويكی مدياست. همچنين از 10 سال پيش ويكیپديا همايشی با نام ويكی ماديا برگزار میكند كه آخرين دوره آن در هنگكنگ برگزار شد.
مجری اين طرح تصويرپردازی دانشنامه آزاد اينترنتی ويكیپديا تصريح كرد: كاربران ويكیپديا حتی توانايی ويرايش صفحات مربوط به سياستها و رهنمودهای ويكیپديا را نيز داشته و از اين طريق میتواند بر رشد اين دانشنامه مؤثر واقع شود.اكثر اين صفحات تنها نيمه محافظت شده هستند.
وی افزود: مهمترين سياستهای محتوايی ويكیپديا شامل ديدگاه بیطرف، تحقيق دست اول ممنوع، اثباتپذير و سياست حفاظت از صفحهها است.
تويسركانی اظهار كرد: در شيوهنامه ويكیپديای انگلسيی تنها مربوط به اسلام است به اين معنی كه نبايد از القاب و عناوين خاص استفاده كرد. برای مثال بايد جنگ تحميلی را جايگزين كلمه دفاع مقدس كرد يا معنای تروريسيم را ستيزهجويانه فرض میكند. همچنين در شيوهنامه فارسی اينطور نيست.
وی بيان كرد: اگر كاربران ويكیپديا فعاليتهای مؤثری از خود نشان دهند و مشاركت فعالی در امور جاری اين دانشنامه داشته باشند، كسب امتيازات مديريت چندان مشكل نيست.
مجری اين طرح تصويرپردازی دانشنامه آزاد اينترنتی ويكیپديا تصريح كرد: در آيندهای نزديك تا اوايل دهه سوم از قرن بيستم، ترجمه برخط زبانها در دنيای اينترنت چنان پيشرفتی خواهد كرد كه ديگر زبان مانعی برای ايجاد ارتباط ميان مردم در هر كجای جهان نخواهد بود. همچنين در 10 سال آينده بازديد از صفحات نسخههای انگليسی ويكیپديا تنها منحصر به سخنوران همان زبان نخواهد بود.
وی افزود: فيلتر يا تحريم ويكیپديا علاوه بر محروم كردن شهروندان ايرانی و داخل كشور از دسترسی و ويرايش مقالات ويكیپديا به معنای واگذار كردن جريان گردآوری و پردازش اطلاعات مربوط به ايران و جهان اسلام است.
تويسركانی با اشاره به مجموع گزارشهای منتسب به جهان اسلام در ويكیپديا گفت: 49.57 درصد گزارههای ارزشی به جهان اسلام مثبت و 50.43 گزارههای ارزشی به جهان اسلام منفی بوده است.
وی بيان كرد: نخبگان و مسئولان بايد بيشتر با ويكیپديا آشنا باشند و بدون پشتوانه تحقيقاتی رويكردی نسبت به آن نشان ندهند. بايد به نوعی اين رويه در دانشگاهها صورت بگيرد كه ويرايش ويكیپديا يا نگارش مقاله درباره شخصيتهای اسلامی در آن به عنوان يك تكليف درسی برای دانشجويان مقاطع بالا قرار گرفته شود.
مجری اين طرح تصويرپردازی دانشنامه آزاد اينترنتی ويكیپديا تصريح كرد: ويكیپديا نگاه جانبدارانه به جهان اسلام ندارد اما به هرحال نسبت به مقالههای اسلامی حساس هستند كه بايد اين موضوع ريشهيابی شود تا راههای كاهش حساسيت را بيابيم.
وی در پايان خاطرنشان كرد: مشاركت كاربران و كارشناسان دانشنامههای گوناگون مذهبی در ويكیپديا برای عرضه تصويری متعادل و منصفانه از جهان اسلام در ايران و ساير جوامع اسلامی ويكیهای مختلف برای تبيين و توضيح بسياری از موضوعات اسلامی وجود دارد كه بعضا نيز بر مبنای باورهای بخشی از مسلمانان شكل گرفته اند.
