اعتدال به معنای جمع بين خوبی و بدی نيست
عضو فقهای شورای نگهبان تصريح كرد اعتدال در معنا و مفهوم پيچيدگی خاصی ندارد و آنچه از اهميت بالايی برخوردار است، توجه به اعتدال در مقام اجراست، مثلا جمع كردن بين خوبی و بدی را نمیتوان اعتدال گفت؛ اعتدال اين است كه در مواقعی كه افراط و تفريط شده، ميانهروی كرد.
آيتالله سيدمحمدرضا مدرسی يزدی، عضو فقهای شورای نگهبان و عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، با اشاره به مفهوم اعتدال در دين مبين اسلام و ساير اديان اظهار كرد: اعتدال يكی از اصول مسلم اسلام است و در ساير اديان الهی و فلسفههای اخلاقی نيز «توسط» و اعتدال در امور مورد توجه قرار گرفته است؛ همانطور كه ارسطو دكترين اعتدال و ميانهروی (The Doctrine of the Mean) را برگرفته از اديان الهی و يا تفكرات شخصی خود مطرح كرده بود و در كتاب «فلسفه اخلاق» چاپ اول منتشر شده در سال 1371 توسط اينجانب كاملا بررسی شده است.
عضو فقهای شورای نگهبان با بيان اينكه رواياتی همچون «خيرالامور اوسطها» از بزرگان دين اسلام نقل شده است، خاطرنشان كرد: اعتدال در اموری معنا دارد كه دارای افراط و تفريط هستند؛ اگر در اموری افراط و تفريط جايگاهی نداشته باشد، اعتدال معنا نخواهد داشت؛ به عنوان مثال اگر در موضوع بخشش، هر چه داريم را ببخشيم و يا از سوی ديگر ممسك باشيم و بخشندگی نداشته باشيم، به سمت افراط و تفريط رفتهايم كه امری مذموم و ناپسند است.
آيتالله مدرسی يزدی با اشاره به آيات 29 سوره اسراء و 67 سوره فرقان گفت: آياتی همچون «وَلاَ تَجْعَلْ یَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلاَ تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَّحْسُورًا» (و دستت را به گردنت زنجير مكن و بسيار [هم] گشادهدستى منما تا ملامتشده و حسرتزده بر جاى مانى) و «وَالَّذِينَ إِذَا أَنفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَلَمْ یَقْتُرُوا وَكَانَ بَیْنَ ذَلِكَ قَوَامًا» (و كسانىاند كه چون انفاق كنند نه ولخرجى مىكنند و نه تنگ مىگيرند و ميان اين دو [روش] حد وسط را برمىگزينند) به معنا و مفهوم اعتدال میپردازد و نشان میدهد از لحاظ اسلام پسنديده و خوب است.
اگر امری افراط و تفريط نداشته باشد، نمیتوان در آن انتظار اعتدال را داشت
وی با تأكيد بر اينكه اگر امری افراط و تفريط نداشته باشد، نمیتوان در آن انتظار اعتدال را داشت، گفت: برای مسائلی كه خوب محض و يا بد محض هستند نمیتوان اعتدال را در نظر گرفت؛ مثلاً در خداشناسی و خداپرستی اعتدال جايگاهی ندارد، از سوی ديگر نيز كسی كه فتنهای به پا كرده است، نمیتوان از او را در فتنهگری معتدل دانست.
عضو جامعه مدرسين حوزه علميه تصريح كرد: اعتدال در معنا و مفهوم پيچيدگی خاصی ندارد و آنچه از اهميت بالايی برخوردار است، توجه به اعتدال در مقام اجراست؛ مثلا جمع كردن بين خوبها و بدها را نمیتوان اعتدال گفت؛ اعتدال اين است كه در مواقعی كه افراط و تفريط شده، ميانهروی كرد و با كسانی همراه بود كه ميانهروی میكنند.
آيتالله مدرسی يزدی افزود: مثلا جمع كردن افرادی كه در بدی افراط كردهاند در كنار افرادی كه دچار تفريط شدهاند به دور از اعتدال و ميانهروی است؛ اين معنای اعتدال مختص جريانها و مسائل امروزی نيست و مفهومی است كه در دورانهای مختلف مطرح بوده است.
