دو اتحاديه با تكيه بر استقلال ساختاری و فكری تعيين تكليف كنند

حسن محمدی، مدير عامل اتحاديه‌ تشكل‌های قرآن و عترت كشور در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، در خصوص ادغام اتحاديه مؤسسات قرآنی مردم نهاد و اتحاديه تشكل‌های قرآنی اظهار كرد: ما به هيچ وجه با تشتت سياست‌گذاری و تعدد متوليان اتحاديه‌ها موافق نيستيم و چون اتحاديه تشكل‌های قرآن و عترت از سال 1382 تاسيس شده بود، از همان ابتدای تشكيل اتحاديه مؤسسات مردمی مربوط به سازمان تبليغات اسلامی، مخالفت‌هايی مبنی بر عدم ايجاد دو اتحاديه داشتيم، اما به هر حال بعد از تاسيس اتحاديه مؤسسات قرآنی سازمان تبليغات، ما در اين اتحاديه بلافاصله به سوی همكاری رفته و حتی خواستار ادغام شديم و وجود دو اتحاديه را مخالف تقويت مؤسسات و به ضرر آنها می‌دانيم.

محمدی عنوان كرد: عده‌ای معتقدند كه بايد اتحاديه ضعيف‌تر در قوی‌تر ادغام شود، اين حرف به نظر بنده سخن صحيحی نيست. اما اگر بر فرض، اين قاعده را معيار ادغام قرار دهيم، بايد به طور جدی ارزيابی عادلانه‌ای برای سنجش قوت و ضعف صورت گيرد.

كاركرد واقعی اتحاديه‌ها نياز به ارزيابی دقيق دارد

مدير عامل اتحاديه‌ تشكل‌های قرآن و عترت كشور خاطرنشان كرد: ما تبصره واحده‌ای را از شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تاسيس اتحاديه گرفته‌ايم و از سال 1382 تاكنون فعاليت‌های متعدد و چشمگيری را در حوزه‌ فعاليت‌های قرآنی مردمی انجام داده‌ايم كه برای مثال اعطای بيش از 20 ميليارد ريال وام به مؤسسات و خدمات آموزشی و مشاوره‌های حقوقی خاصی به مؤسسات و موارد بسيار ديگر از فعاليت‌های اين اتحاديه است.

وی تصريح كرد: اعتقاد شخصی بنده اين است كه واقعاً نبايد به اين سو رفت؛ اما اگر عده‌ای به اين قاعده كه بايد ضعيف در قوی ادغام شود، اعتقاد دارند، مؤسسات مردمی را به عنوان معيار و حكم قرار دهند، يعنی بيايند از مؤسسات بپرسند كه كدام اتحاديه قوی‌تر و كدام يك ضعيف‌تر است.

محمدی درباره بودجه اتحاديه تشكل‌های قرآن و عترت برای حمايت از مؤسسات قرآنی بيان كرد: نكته ديگر اينكه برخی همكاران قرآنی ما در سازمان تبليغات، اتحاديه مؤسسات مردمی را منسوب به خود می‌دانند و از اين حيث اتحاديه تشكل‌های قرآن و عترت كشور را نيز به ارشاد منسوب می‌كنند.

وی گفت: با اين وجود بايد تاكيد كرد كه همان گونه كه بارها رسماً اعلام شده، ما به هيچ‌وجه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وابسته نيستيم و تنها مجوز فعاليت خود را از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دريافت كرده‌ايم و مجوز داشتن از يك ارگان به معنای وابستگی به آن نيست.

مجوزداشتن از ارگانی به معنای وابستگی به آن نيست

اين فعال قرآنی عنوان كرد: مجموعه ما كاملاً مردمی است و حتی ما انتقاداتی را هم به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد می‌دانيم؛ فلسفه وجودی ما اين است كه در واقع فعاليت‌ها و سياست‌گذاری‌های همه دستگاه‌های قرآنی و حتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را در راستای تقويت مؤسسات رصد كرده و با انتقاد سازنده، مشاوره كنيم.

وی ادامه داد: خواهشی كه از برخی دوستان دارم اين است كه توجه داشته باشند كه ما به وزارت فرهنگ و ارشاد وابستگی نداريم و ارشاد را به عنوان بخشی از ساختار قرآنی كشور می‌‌دانيم، البته فعاليت‌هايی هم با ارشاد داريم و ممكن است به آن‌ها در اموری كمك كنيم، اما رابطه ما با ارشاد مثل رابطه ما با هر نهاد ديگری می‌تواند باشد؛ يك رابطه تعاملی و دو سويه كه حتی می‌تواند با سازمان تبليغات و دارالقرآن‌ها هم مشروط بر همكاری دو طرفه باشد.

محمدی اظهار كرد: تاسيس اتحاديه بر تبصره واحده‌ای كه در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصويب رسيده مستند است و از وزارت ارشاد هم مجوز گرفته است كه هر دوی اين دستگاه‌ها هم در يك ساختار قانونی مشخص كه قانونی فعاليت می‌كند؛ لذا تاسيس و فعاليت اتحاديه از اين حيث كاملاً قانونی و منطقی است و در اين خصوص اصلاً جای بحث وجود ندارد.

وی افزود: عجيب است كه با وجود اين مسائل برخی دوستانمان به اين وضوح قانونی بودن يك فعاليت را ناديده می‌گيرند و مجوز يك وزارتخانه را در كشور نامعتبر جلوه می‌دهند. نكته جالب‌ اينكه سازمان دارالقرآن در ابتدای تاسيس از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز گرفته و چنين دستگاهی نمی‌تواند ادعای غيرقانونی بودن مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را داشته باشد. اگر اين كار غيرقانونی باشد، خود دارالقرآن اولين متخلف است.

مدير عامل اتحاديه‌ تشكل‌های قرآن و عترت كشور در خصوص مسئوليت‌های استانی اتحاديه‌ها اضافه كرد: يكی از دمكرات‌ترين ساختارهای قرآنی كشور اتحاديه تشكل‌های قرآن و عترت است. از اين حيث كه تمامی عنوان، سمت‌ها و انتصابات از طريق انتخابات بالاترين مرجع تصميم‌گيری اتحاديه كه مجمع عمومی مؤسسات قرآنی است، انتخاب می‌‌شود. بنابر اين چه اتحاديه استانی، چه اعضای هيئت مديره كشوری كاملاً و بدون واسطه از طريق انتخاب مؤسسات قرآنی به عنوان بالاترين مرجع ساختاری اتحاديه انتخاب می‌شود.

وی گفت: ما به هيچ وجه به هيچ ارگان و نهاد دولتی وابستگی تشكيلاتی و ساختاری نداريم و فلسفه وجودی خودمان را خدمت به مؤسسات و مطالبه حق مؤسسات مردمی از همه ارگان‌های ذی‌ربط می‌دانيم. البته با توجه به وظايفمان تعاملاتمان با نهادهای قرآنی به نسبت فعاليت در حوزه مؤسسات فرق می‌كند.

عدم وابستگی اتحادیه به نهاد دولتی

وی در پاسخ به اين سؤال كه آيا سيستم جزء به كل و ساختار قانونی در اتحاديه رعايت می‌شود، پاسخ داد: اگر منظور از جزء به كل به معنای مؤسسات به هيئت مديره است؛ بنده با اين لفظ كه توسط يكی از مسئولان استفاده شده است، به شدت مخالفم. در اتحاديه تشكل‌های قرآن و عترت كشور كاملا سيستم به صورت مستقيم جزيی به كل است، به اين معنی كه مؤسسات قرآنی كشور، هيئت مديره اتحاديه كشوری را انتخاب می‌كند. البته با افزايش چشم‌گير مؤسسات و تقاضای عضويت در اتحاديه مجمع عمومی كه متشكل از تمامی مؤسسات عضو هستند، تصويب كرد كه برای مديريت بهتر استان‌ها اتحاديه‌های استانی نيز بر اساس رای مؤسسات قرآنی استان تشكيل شود، بنابر اين كاملاً ساختار جزء به كل رعايت شده است.

مدير عامل اتحاديه‌ تشكل‌های قرآن و عترت كشور بيان كرد: تمام تلاش ما شناساندن واقعی ظرفيت مؤسسات به عموم مردم و مسئولان است. ما اصلاً آمار و ارقام بالايی ارائه نمی‌كنيم و به هيچ‌ وجه داعيه ارتقای كمی مؤسسات قرآنی عضو اتحاديه را بدون احراز شرايط عضويت اتحاديه نداريم و به عنوان مثال عليرغم صدها درخواست برای عضويت در اتحاديه از سوی مؤسسات به دليل عدم احراز يكی از شرايط (نداشتن دو سال سابقه كار فعال در زمينه قرآنی) در اتحاديه عضو نمی‌شوند. بدين معنی كه مؤسساتی كه در اتحاديه عضو می‌شوند، علاوه بر داشتن شرايط ساختاری و اساسنامه‌ای، بايد دو سال از فعاليت مستمر آن‌ها گذشته باشد تا به سطح كيفی مطلوبی برای عضويت در اتحاديه باشد. بنابر اين اگر ما داعيه افزايش كمی را داشتيم با حذف همين يك شرط می‌توانستيم آمار اعضا را به چند برابر افزايش دهيم.

وی عنوان كرد: يكی از ملاك‌های عضويت در اتحاديه رسيدن مؤسسات به كيفيت مطلوب است كه با ارزيابی كميته بازرسی نظارت انجام می‌گيرد. ضمن اينكه در سال گذشته با تفاهم‌نامه‌ای كه با شورای توسعه فرهنگ قرآنی مقرر شده است؛ طرح نظارت، ارزيابی و طبقه‌بندی مؤسسات مردم نهاد برای همه مؤسسات قرآنی كشور انجام شود.

محمدی در خصوص نحوه تصويب اساسنامه اتحاديه تشكل‌های قرآن و عترت كشور توضيح داد: اساسنامه اتحاديه بر اساس نظر جمعی از كارشناسان و فعالان و مديران مؤسسات قرآنی كشور در سال 82 تهيه و با اخذ تبصره واحده‌ای از شورای عالی انقلاب فرهنگی تاسيس شد و از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز فعاليت گرفت؛ بنابر اين دو مرجع مشخص و قانونی مراجع مويد اساسنامه اتحاديه هستند و به نظر می‌رسد لزومی برای بحث در مورد قانونی بودن اساسنامه اتحاديه وجود ندارد.

مدير عامل اتحاديه‌ تشكل‌های قرآن و عترت كشور درباره برخی اظهار نظرها درمورد شروط ادغام اتحاديه‌ها گفت: شنيدم كه يكی از دوستان مصاحبه‌ای انجام داده است مبنی بر اين‌ كه ما موافق ادغام هستيم، اما در توضيح مطالب ايشان عملاً موانع و مخالفت‌هايی را با بحث ادغام مطرح كرده‌اند و در نهايت گفته شده كه بايد اتحاديه‌های استانی مربوط به سازمان تبليغات ملاك قرار گيرند. در اين بين چند نكته قابل توجه است.

محمدی توضيح داد: اول اين ‌كه اگر واقعاً دو اتحاديه مردمی و مستقل هستند؛ نبايد مسئولان ارگان‌های دولتی و حكومتی برای ادغام يا عدم ادغام اين دو تعيين تكليف كنند و شرط بگذارند. دوم اين‌ كه اگر مسئولين واقعا و عملاً اراده‌ای برای ادغام دو اتحاديه دارند، نبايد با ايجاد موانع و چالش‌ مانع انجام اين كار شوند و سوم اين ‌كه ما نيز در هماهنگی‌های ابتدايی با آن اتحاديه قبول كرده‌ايم كه با توجه به ساختار موجود استانی برای آن اتحاديه ملاك اتحاديه‌های استانی همان اتحاديه‌های موجود باشد و برای اتحاديه كشور، اتحاديه تشكل‌های قرآن و عترت كشور ملاك قرار گيرد.

وی ادامه داد: اما پس از موافقت و قرار تصويب در مجامع ما در مجمع خود تصويب كرده‌ايم، اما متأسفانه به دلايلی كه جای بحث آن نيست، در مجمع اتحاديه مؤسسات مردمی اين ادغام تصويب نشد. به هر حال بنده معتقدم كه دو اتحاديه بايد بر تكيه بر استقلال ساختاری و فكری خود برای خودشان تصميم گرفته و تعيين تكليف كنند.