گزارش پايانی/غافل شدن از نقش همسری و مادری به واسطه اشتغال؛ كلاهی بر سر بانوان
الماس گوهریست باارزش و البته كاربردی؛ غفلت از ارزش والای آن و پرداختن به خصوصيات ابزاری آن اجحافیست در حق خودمان و البته با ابعادی بسيار وسيعتر غافل شدن از نقش همسری و مادری به واسطه اشتغال نيز كلاهیست بر سر بانوان اين مرز و بوم.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، حضور بانوان در مشاغل مختلف و فعاليتهای اجتماعی از ديرباز در كشور ما مرسوم بوده است ولی اين حضور رفته رفته شكلهای مختلف و متنوعی به خود گرفته است تا جايی كه در برخی موارد محيط كاری و نوع فعاليت كاری متناسب با شأن بانوان نيست. در اين ميان برخی نياز به كسب درآمد و حفظ خانواده را مهمتر از هر چيز ديگری میدانند ولی آيا به راستی هنجارشكنی ايجاد شده در ارتباط با تصدی شغلها همه و همه برای نياز به كسب درآمد است. چيزی كه اكنون مشاهده میشود جابجايی حضور بانوان و آقايان در شغلهای مرتبط به خود است، در صورتی كه اگر هر يك از اين دو در محيطهای مرتبط با روحيات و فطرت خود قرار گيرند به مراتب صدمات كمتری خواهند ديد.
از طرفی بیپروايی در روابط اجتماعی با نامحرمان در محيطهای كاری و عدم رعايت حجاب و عفاف نمیتواند ارتباطی با نياز مفرط به تأمين معاش داشته باشد، شأنيت و منزلت يك بانوی مسلمان به وی اجازه نخواهد كه به صرف كسب درآمد طوری خود را در محيط كار بيارايد كه مورد قبول صاحبكاران باشد. البته بیبند و باری در ظاهر و رفتار چنان در محيطهای كاری شايع شده است كه برای برخی افراد امری معمول جلوه میكند و افراد نيز توجيهی برای آن ندارند كه اگر اينگونه در محيط كار حضور نداشته باشيم نمیتوانيم در اين شغل ماندگار باشيم.
از سويی ديگر، بالا رفتن سن ازدواج و فرزندآوری امروز تنها از مشكلات مادی سرچشمه نمیگيرد، بلكه اين امر ريشه در تعريف نادرست از جايگاه زن در جامعه، عدم ارائه يك الگوی صحيح و ارزش و بهای كاذبی كه بانوان با حضور در اجتماع برای خود متصور شدهاند نيز دارد، برخی دختران امروز غافل از جايگاه همسری و مادری صرفا به دنبال برابری با مردان هستند و يكی از بارزترين وجوه آن را در اشتغال میجويند.
در اين راستا برآن شديم تا از نظرات كارشناسان مربوطه پيرامون علل حضور بانوان در شغلهای غيرمتعارف و همچنين ترويج بیبند و باری در محيطهای كاری استفاده كنيم و جايگاه رفيع مادری و همسری را در پيش روی بانوان جوان امروز ترسيم كنيم.
شأن و كرامت زن نبايد به خاطر حضور در اجتماع آسيب ببيند
كبری خزعلی، رئيس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، با نيازمند شمردن جامعه به حضور زنان در محيط های اجتماعی اظهار كرد: جامعه به حضور زنان در محيطهای اجتماعی نيارمند است ولی بايد تضمينهايی برای اين حضور وجود داشته باشد كه در سياستهای مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی به آن اشاره شده است.
رئيس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده اختلاطهای بیمورد و هرج و مرج در روابط كاركنان زن و مرد در برخی محيطهای كاری خصوصی و آزاد را خلاف قانون ارزيابی كرد و گفت: در اين رابطه سياستهای مصوب وجود دارد و مجلس شورای اسلامی و بازرسی كل كشور نيز بر اين امر نظارت دارند و سركشیهای متعددی نيز صورت میگيرد.
زهرا سجادی، معاون امور خانواده مركز امور زنان و خانواده رياست جمهوری نيز مسئوليت اصلی زنان را تربيت فرزندان صالح و سالم عنوان كرد و گفت: بانوان در صورتی كه توانمند باشند میتوانند بدون اينكه مشكلی برای تربيت فرزندان ايجاد شود با رعايت حجاب و عفاف در فعاليتهای اجتماعی نيز حضور پيدا كنند.
نوان ندای فطری مادر بودن را فدای فعاليت اجتماعی افراطی نكنند
سجادی در ادامه سخنان خود به حضور برخی بانوان در شغلهای نامتعارف كه با شأنيت زن مسلمان منافات دارد اشاره كرد و گفت: حضور غير متعارف برخی بانوان در شغلهای نامناسب و محيطهای مردانه نتيجه ورود فرهنگ غربی و مكتب فمينيسم به كشور است. زنان در مكتب فمينيسم از زن بودن خود احساس ضعف میكنند و میخواهند با انجام كارهای مردانه خود را اثبات كنند، سبك زندگی اسلامی راهحلی برای معضل حضور زنان در شغلهای نامتعارف است. با استخراج جايگاه زن در جامعه در آموزههای دينی بايد بانوان را با شأن و منزلت واقعی خود آشنا كنيم.
زهره الهيان، نماينده مجلس هشتم شورای اسلامی ايران، نيز به قوانين در نظر گرفته شده در اين خصوص اشاره و عنوان كرد: طرح توسعه فرهنگ حجاب و عفاف در حكم قانون تلقی میشود و مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی است كه برای همه دستگاهها به عنوان يك وظيفه شمرده شده است و نتيجه آن نهايتا حفظ ارزشها، حجاب و عفاف و مناسبات سالم اجتماعی است.
الگويی از حضور زن متدين در جامعه اسلامی نداريم
وی عدم توجه به اجرای كامل احكام اين مصوبه را باعث ايجاد نابسامانی در محيطهای كاری و نهادهای مختلف ارزيابی كرد و گفت: نظارت بر بخش خصوصی نيز بايد به صورت جدیتری دنبال شود.
الهيان به موضوع حضور برخی بانوان در شغلهای غيرمتعارف اشاره و عنوان كرد: ظرفيت و پتانسيل بالايی در ميان جامعه بانوان وجود دارد، در اين راستا در روند سياستگذاری و برنامهريزی بعضا بسترهای لازم برای اين حضور به ويژه در بخشهای خصوصی فراهم نشده است و توجه ويژهای به جايگاه و شأنيت بانوان نمیشود و برخی بانوان به جهت نياز اقتصادی در محيطهايی مشغول میشوند كه مناسب شأن آنان نيست.
در مبانی دينی اختلاط بيهوده ميان بانوان و آقايان هيچ جايگاهی ندارد
حسين عرباسدی، عضو هيئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) نيز در اين راستا اظهار كرد: مهمترين مشكل موجود كه زمينهساز آسيبهای متعدد به زنان در جامعه میشود، فقدان ارائه الگوی اسلامی زنان در جامعه است. ما هنوز تعريف و الگويی برای چگونگی حضور زنان در جامعه بر اساس آيات قرآن كريم ارائه ندادهايم و اين سبب میشود تا تلقی زنان از وظايفی كه در آيات وحی برای آنها تعريف شده است، سطحی باشد. تربيت مهمترين وظيفهای است كه آيات وحی بر عهده زنان گذاشته است، اگر به زنان بگوييم كه تربيت نسل مهمترين وظيفه شما از منظر قرآن كريم تعريف شده است، برداشتی در حد بچهداری ارائه خواهند داد كه اين امر از تصور نادرست آنها نشأت میگيرد. اين در حالی است كه توسعه نيروی انسانی مهمترين دغدغه كشورها در راستای توسعهيافتگی و ترقی اقتصادی و اجتماعی است. به عنوان نمونه مهمترين مشكل فعلی در كشور ژاپن حركت جامعه به سمت كهنسالی است.
مريم معينالاسلام، محقق و پژوهشگر حوزه زنان نيز با تبيين آيات صريح قرآن كريم پيرامون نهی از اختلاط بیمورد بانوان و آقايان اظهار كرد: در مبانی دين مبين اسلام اختلاط و گفتوگوهای بيهوده و بیهدف ميان بانوان و آقايان هيچ جايگاهی ندارد. مسلمان بودن ما به ميزان رعايت حدود الهی است و در غير اين صورت حرفی بيش محسوب نمیشود.
منيره نوبخت، عضو شورای فرهنگی اجتماعی زنان با بيان اينكه هيچ بانويی بنابر فطرت ذاتی خود علاقهمند به حضور در شرايطی نيست كه مطابق آموزههای دينی نباشد، اظهار كرد: ولی در حال حاضر در شرايطی كه يك بانو نياز به تأمين معاش خانواده خود داشته باشد شايد در محيطهايی مشغول به كار شود كه محيط پيرامون وی را بيشتر جمعيت مردان تشكيل داده باشند و يا اين شغل در حد توان يك زن و يا مناسب شأنيت وی نباشد. در چنين شرايطی راهی جز رعايت عفاف و حجاب ندارد تا بتواند معاش خانواده خود را با حفظ آبرو تأمين كند.
فاطمه آليا، نماينده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی با تأكيد بر اينكه دختران بايد از دوران كودكی با شخصيت و ارزش وجودی خود آشنا شوند و هويت فردی خود را ارتقا دهند، اظهار كرد: روند تربيتی دختران بايد طوری پيش رود كه ايشان در سنين جوانی نقطه تكامل خود را مرد بودن و انجام كارهای مردانه نداند. اگر بانوان با شخصيتی كه اسلام برای آنان قائل شده است آشنا شوند هرگز خود را جنس دوم نمیدانند كه برای رفع آن بخواهند به كارهای مردانه روی بياورند. بانويی كه نمیتواند بين اشتغال خود و وظايفی كه ذاتا به عنوان نقش همسرداری و فرزندپروری در نظر گرفته شد است تعادل ايجاد كند، دچار خسران میشود.
خانوادهها كرامت مد نظر رسول اكرم(ص) برای دختران را لحاظ كنند
فاطمه رهبر، نماينده مجلس شورای اسلامی نيز در پاسخ به پرسش ما علت حضور برخی بانوان در شغلهای غيرمرتبط با حوزه فعاليت بانوان را تقليد از فرهنگ غربی دانست و گفت: در فرهنگ غربی هر وظيفهای كه برای مردان وجود دارد برای زنان نيز لحاظ میشود ولی در فرهنگ ايرانی اسلامی اين ظلم نسبت به بانوان پذيرفته شده نيست. اسلام مهمترين وظيفهای كه برای بانوان در نظر گرفته شده است را فرزندپروری و همسرداری دانسته است و هرگز مسئوليت معاش خانواده را بر عهده زنان قرار نداده، ولی فرهنگ غربی از بانوان انتظاری بيش از اين داشته و از آنان میخواهد كه پا به پای مردان به فعاليت بپردازند.
زهرا سادات مشير، مشاور شهردار تهران در امور بانوان نيز از ديگر افرادی بود كه در اين زمينه پاسخگو شد، وی مهمترين وجه ايجاد چنين نگاهی را، خانواده ارزيابی و تصريح كرد: اگر كرامتی كه رسول اكرم(ص) برای دختران لحاظ میكردند در خانوادهها رعايت شود و دختران پيش از پسران ديده شوند مهمترين و اصلیترين گام را برداشته و بانوان با ارزش حقيقی جنسيت خود آشنا میشوند. امام خمينی(ره) نيز محور وجودی را زنان معرفی كردند و فرمودند: «مرد از دامن زن به معراج میرود».
ضرورت تعريف خانهداری به عنوان يك شغل
لاله افتخاری، رئيس فراكسيون قرآن، عترت و نماز مجلس شورای اسلامی نيز به فرهنگ شكل گرفته مبنی بر طی مدارج تحصيلی بالا توسط بانوان و منجر شدن آن به اشتغال اشاره كرد و گفت: شاغل شدن بانوان نبايد به هر قيمت ممكن و با ناديده گرفتن وظايف مادری ميسر شود. بانوان بايد در انتخاب شغل اولويتهای مختلفی را در نظر قرار دهند و مواظب باشند كه چيز با ارزشتری را فدای اشتغال نكنند.
سكينه عمرانی، نماينده مجلس شورای اسلامی، صدا و سيما را از پر مخاطبترين رسانهها برشمرد كه در زمينه فرهنگسازی وظايف بانوان در محيط خانواده كمترين فعاليت را داشته و تصريح كرد: برنامههای اين رسانه با فرهنگ اسلامی در زمينه خانواده منافات دارد. همچنين نشريات متعددی نيز روزانه چاپ میشوند و در قالب لبخند و طنز مسائل خانوادگی را به سخره میگيرند و قبح برخی ناهنجاریها را از بين میبرند.
حجتالاسلام والمسلمين سيدمحمود علوی، وزير اطلاعات نيز در اين راستا بر تعريف خانهداری به عنوان يك شغل تأكيد و عنوان كرد: ديدگاه فرهنگ اسلامی نسبت به خانهداری بايد در جامعه ترويج شود، در حال حاضر جامعه ما تحت تأثير تعليمات غلط غرب قرار گرفته است و هنوز خانهداری به عنوان اينكه زن فاقد شغل، معنا و مفهوم اجتماعی است محسوب میشود.
