تصويرسازی سينما و تلويزيون از فرهنگ جهادی بعد از دهه شصت گاها منفی بوده است
مديركل امور رسانههای معاونت تبليغ و آموزشهای كاربردی حوزههای علميه معتقد است؛ سينما و تلويزيون بعد از دهه شصت كه توانسته بودند تصوير خوبی از فرهنگ جهاد و حماسه ارائه كنند، در سالهای پس از آن گاها تصويری منفی ارائه دادهاند.
حجتالاسلام والمسلمين جواد اسماعيلی، مديركل امور رسانههای معاونت تبليغ و آموزشهای كاربردی حوزههای علميه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با بيان مطلب فوق اظهار كرد: مقوله جهاد كه يكی از فروع دين اسلام است و به دليل اهميتش، نقطه مقابل خشونت است. اين مطلب را به اين دليل میگويم كه برخی از مسلمانان ايراد میگيرند كه جهاد به معنای خشونت و جنگ طلبی است؛ تصوری كه به هيچ وجه درست نيست، زيرا تفكر اسلامی را به ويژه در مبحث جهاد بايد به معنای اصلاحطلبی عنوان كرد. برای گفته خود مثالی میزنم؛ وقتی جراحی برای درمان بيماری با تيغ بدن بيمار را پاره میكند اين كار وی خشونت قلمداد نمیشود، بلكه اقدامی در جهت حفظ سلامت فرد است.
وی افزود: مقوله جهاد يك مبحث كاملا به روز، دقيق، انسانساز و منتظرپرور است، پس جامعهای كه در انتظار امام زمان(عج) است بايد منتظرانش حس جهادی داشته باشند، بنابراين وقتی موضوع جهاد و حماسه تا به اين اندازه در آينده بشری نقش دارد، لازم است از تمام ابزارهای موجود استفاده شود تا در هر قدم، اقدامی استراتژيك انجام شود تا جوانان و آيندگان هر چه بيشتر با فرهنگ حماسه و جهاد آشنا شوند. در اين ميان سينما و تلويزيون به دليل مخاطب خاص و گستردهای كه در اختيار دارند مسئوليت ويژهای را عهدهدار هستند.
مديركل امور رسانههای معاونت تبليغ و آموزشهای كاربردی حوزههای علميه، درباره ضروريات پرداختن به مقوله جهاد گفت: نياز ما به مقوله جهاد در دو جبهه نمايان میشود؛ ابتدا برای حفظ نظام و انقلاب اسلامی، دوم نيز در تبليغ جهانی، بنابراين نياز ما به فرهنگ شهادت هم برای حفظ نظام است، هم اينكه بتوانيم با برخورداری از اين امتياز، انقلاب اسلامی را در سطح جهان گسترش دهيم. در ضمن بايد توجه داشت كه برای برافراشته شدن پرچم اسلام نياز است كه پای آن خون ريخته شود؛ ضروريتی كه با فرهنگ حماسه و جهاد گره خورده است.
موفقیت سینمای دهه 60 در تبلیغ فرهنگ جهادی
وی در بخش ديگری از سخنان خود تصريح كرد: در بعد داخلی تلويزيون به واسطه گستردگی و سينما هم به خاطر تاثيرگذاری، قادرند به نوعی مبلغ فرهنگ جهاد و حماسه باشند، اما اينكه در كشور ما اين دو رسانه تا چد توانستهاند در اين زمينه موفق عمل كنند بايد ارزيابی دقيقی انجام داد. در ابتدا سينما را محور قرار میدهيم؛ سينمای قبل از انقلاب كه در اين حوزه به هيچ وجه قابل بحث نيست، اما بعد از پيروزی انقلاب اسلامی و با آغاز جنگ تحميلی در دهه 60 ديديم كه در فيلمهای سينمايی توجه ويژهای به فرهنگ شهادت و ايثار شد، ولی از آن به بعد هر اندازه كه زمان گذشت از شدت اين نوع نگاه در سينما كاسته شد.
اسماعيلی اضافه كرد: مطلب ديگر اينكه با گذشت زمان و پشت سر گذاشتن دهه 60، فرهنگ حماسه و جهاد در برخی فيلمها به شكل وارونه به تصوير كشيده شد، حتی در مواقعی میبينيم كه تصويری سياه يا منفی از جنگ در كارهای معاصر تصوير میشود. اين رويكرد به هيچ وجه صحيح نيست، چون جنگ ما را با هيچ جنگی در دنيا نمیتوان مقايسه كرد. برای مثال به جنگ آمريكا در عراق و افغانستان اشاره میكنم كه در آن سربازهای آمريكايی به وفور دستخوش آسيب و بیانگيزگی میشوند. دليل اين امر هم كاملا مشخص است، زيرا فرهنگ حاكم بر نبردشان بر پايه تجاوز شكل گرفته است.
وی درباره عملكرد تلويزيون هم چنين گفت: در اين رسانه فراگير هم، جدا از برنامههای تبليغاتی و آثار مناسبتی، سريالها يا فيلمها به موضوعات چون جهاد و حماسه نمیپردازد، بنابراين بايد بسيار دقيق شد تا بتوان كاری را در تلويزيون يافت كه اشاراتی به موضوعاتی كه درباره آن سخن میگويم داشته باشند، البته باز هم میگويم كه تلويزيون كارهای مقطعی و تبليغاتی خود در اين حوزه انجام داده است، اما در روند توليد پر فراز و نشيبی را در حوزه جهاد و حماسه مشاهده میكنيم؛ رويكردی كه سبب شده هر از گاهی فيلمسازی چون حاتمیكيا پيدا شود تا كاری نظير «خاك سرخ» بسازد.
| اسماعيلی: |
| انجمن سينمای دفاع مقدس بايد متولی اين حوزه باشد تا بتواند نظارت كامل به روی كارهايی كه در اين حوزه ساخته میشود داشته باشد، زيرا در اين شرايط است كه كارها از تحريفهايی كه ممكن است پيش روی كار قرار گيرد در امان ماند |
وی در پاسخ به اين سؤال كه چه سياستهايی میتوان انديشيد تا مجددا همچون دهه 60 فرهنگ حماسه و جهاد در سينما و تلويزيون جاری شود؟ توضيح داد: قدم ابتدايی اين است كه دولت از اين دسته آثار حمايت كند تا تهيه كنندهای كه میخواهد كار دفاع مقدسی كند برای داشتن چند فشنگ خود را به هزار در نزند. در ضمن دولت و سيما بايد برای كارهايی كه فرهنگ جهادی را اشاعه میدهند اولويت ويژه قائل شوند تا كارگردانان و تهيهكنندگان برای ادامه كار در اين حوزه بيش از پيش انگيزه پيدا كنند.
اسماعيلی تاكيد كرد: قدم بعدی اينكه نسل قديمی دفاع مقدس كه نگاهی مثبت و تاثيرگذار به اين عرصه دارند بيشتر در اين بخش فعال شوند، چون آنها هستند كه با گوشت و احساس خود، دفاع مقدس را درك كردهاند. نكته ديگر اينكه همانگونه كه مقام معظم رهبری بارها به آن تاكيد كردهاند، دفاع مقدس گنجينهای است كه تنها چند بعد آن مورد توجه قرار گرفته و هنوز موضوعات مختلفی در آن وجود دارد كه قادر است الهامبخش فيلمهای بسياری در اين زمينه باشد.
مديركل امور رسانههای معاونت تبليغ و آموزشهای كاربردی حوزههای علميه با بيان اينكه بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهای انقلاب و دفاع مقدس بايد بانی اين حوزه باشد، تأكيد كرد: اين بنياد بايد متولی اين حوزه باشد تا بتواند نظارت كامل روی كارهايی كه در اين حوزه ساخته میشود داشته باشد، زيرا در اين شرايط است كه كارها از تحريفهايی كه ممكن است پيش روی كار قرار گيرد در امان میماند، حتی از نگاه من مجوز چنين كارهايی (فيلم دفاع مقدسی و انقلاب) بايد توسط اين انجمن صادر شود.
اسماعيلی در پايان خاطرنشان كرد: رزمندگان نيز با ثبت خاطرات خودشان كمك بسياری به رونق فيلمهای دفاع مقدسی میكنند، چون همانگونه كه بارها عنوان شده ما در اين زمينه به شدت از فقر موضوع رنج میبريم، پس نياز است تا جايی كه ممكن است به فيلمنامهنويسان ايده و طرح داد تا كارهايی عميق و غيرتكراری در اين حوزه نوشته شود.
