حفظ ميراث فرهنگی و معنوی دفاع مقدس؛ پيام اصلی نمايش «من كه دا نيستم»
نمايش «من كه دا نيستم» با برداشتی آزاد از رمان دفاع مقدسی «دا» سعی در زدودن غبار فراموشی از خاطرات دفاع مقدس و توجه به ميراث فرهنگی و معنوی اين مفهوم ارزشی دارد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نشست خبری نمايش «من كه دا نيستم» به كارگردانی حسين پارسايی، پيش از ظهر امروز يكشنبه 31 شهريور در تالار انديشه شماره 2 حوزه هنری برگزار شد.
رحمت امينی، مدير مركز هنرهای نمايشی حوزه هنری در ابتدای اين نشست گفت: رويكرد تازهای در حوزه هنری و مركز هنرهای نمايشی اين نهاد فرهنگی از زمان مديريت اينجانب به وجود آمده است كه آن هم اقتباس از آثار برجسته دفاع مقدسی است كه تاكنون يا اصلاً به اين مهم پرداخته نشده است و يا توجه ويژه در اين خصوص به عمل نيامده است.
«دا» يكی از برجستهترين آثار ادبی در حوزه دفاع مقدس است
وی گفت: رمان دفاع مقدسی «دا» يكی از برجستهترين آثار ادبی در حوزه دفاع مقدس است كه در زمان انتشار خود از پرمخاطبترين آثاری بود كه بانی چاپ و انتشار آن نيز «سوره مهر» حوزه هنری است و از رهگذر اخبار و گزارشهای به عمل آمده و اظهار نظر هنرمندان عرصه سينما و تلويزيون نكات مثبتی در آن وجود دارد كه میتواند منبع مناسبی برای خلق آثار گوناگون فرهنگی و هنری باشد.
مدير مركز هنرهای نمايشی حوزه هنری تصريح كرد: البته بحث اقتباس از آثار ادبی در حوزههای فرهنگی و هنری به عنوان جريانی پويا در جهان مطرح است كه تبلور اين نگرش را ما معمولاً در سينما و كمتر از آن در عرصه تئاتر میبينيم و اينكه چگونه يك اثر از مبدأ به مقصد يعنی تبديل شدن به يك مديوم ديگر میانجامد شيوههای گوناگونی وجود دارد.
امينی گفت: نمايشنامه «من كه دا نيستم» حدود يك سال پيش توسط مهرداد رايانی مخصوص به نگارش درآمد و قرار است در آينده نزديك چاپ و منتشر نيز شود و به محض اعلام مركز هنرهای نمايشی مبنی بر توليد يك اثر نمايشی از آن، حسين پارسايی برای اين امر اعلام آمادگی كرد و از آن تاريخ دوبار روی متن كار شد و مورد بازنويسی قرار گرفت تا اينكه به متنی كه در روزهای آتی آن را روی صحنه خواهيد ديد، رسيديم.
توليد و اجرای نمايشهايی در خور شأن مناسبتها از اهداف حوزه هنری است
وی تأكيد كرد: مركز هنرهای نمايشی حوزه هنری بر آن است تا در ايام خاصی نمايشیهايی را توليد و اجرا كند كه كيفيت آنها در خور شأن مناسبتی باشد كه معمولاً در آن قرار میگيريم كه خوشبختانه توليد و اجرای اين نمايش مصادف با ايام هفته دفاع مقدس شد و البته اين مركز در حوزه پژوهشی و گسترش طرحهای تئاتر كاربردی تلاشهايی نيز به انجام رسانده است كه در وقت مقتضی به آن میپردازيم.
حسين پارسايی، كارگردان نمايش «من كه دا نيستم» ديگر سخنران اين نشست بود كه گفت: دو سال پيش رمان را خواندم و در اثر مواجهه با شخصيت اصلی رمان كه زن قهرمانی است، اين انگيزه در من به وجود آمد كه به توليد اثر نمايشی براساس آن بپردازم.
وی ادامه داد: شخصيت زن اين رمان فارغ از هر گونه مسائلی كه با آن مواجه است و پيرامون جنگ برای او و ساير اطرافيانش به وجود آمده به روابط عاطفی و انسانی میپردازد و از اين رهگذر ارتباط خوبی با مخاطبان خود برقرار میكند چرا كه با خواندن اين رمان هر كس در هر شرايط و موقعيتی خواهد فهميد كه در مقطعی از زمان چه بر سر مردم اين آب و خاك آمده است.
تاكنون مواجهه ديداری قابل توجهی با رمان «دا» اتفاق نيفتاده است
پارسايی تصريح كرد: تاكنون مواجهه با اين رمان مواجههای خواندنی و شنيدنی بوده است و كمتر اتفاق قابلتوجهی در ديداری كردن آن رخ داده است و ما با توليد اين اثر نمايشی در حقيقت خواستيم تا با استفاده از بازآفرينی و بزنگاههای نمايشی و دراماتيك به نقل روايت «دا» بپردازيم.
وی گفت: در روند تمرين اين نمايش اجازه خلاقيت به همه گروه و از جمله بازيگران داده شد و در طول تمرين به اين نتيجه رسيديم كه رمان نياز به يك بازنگری اساسی دارد و لذا عنوان جديدی برای آن در نظر گرفتيم كه نام فعلی نمايش است و علت اصلی انتخاب اين نام نيز به اين خاطر بود كه تنها بن انديشه اين رمان را در كار استفاده كرديم و برداشتی آزاد از ماوقع نقل شده در اين رمان داشتيم.
پارسايی با اشاره به اينكه كلمه «دا» ريشه لغوی در گويش كردی دارد و به معنای مادر است گفت: در خاطرات سيده زهرا حسينی «دا» شخصيتی است كه در مورد او صحبت میشود در حالی كه در نمايش «من كه دا نيستم» دا شخصيت اصلی نمايش است كه سالها پس از جنگ به سراغ وطن خويش بازگشته و درصدد احيای هويت گمشده خود است.
وی تأكيد كرد: يقيناً اگر قرار بود «دا» امروز دومرتبه نوشته شود سرگذشت زنی میشد كه در آينده سير میكرد؛ آيندهای كه پشتوانهای جز سرگذشت و مخاطرات جاری در زندگی او نداشت و دای نمايش ما نيز تحقيقاً شخصيتی است كه در آينده سير میكند و در سينمايی متروكه كه در خرمشهر به او ارث رسيده است با استفاده از تصاوير سياه و سفيدی كه روی پرده پاره سينما نقش میبندد در تلاش برای ايجاد ارتباط با افرادی است كه با لباسهای رنگی است اكنون در پيرامون او حضور دارند.
وی گفت: قطعاً در روايت اين نمايش طراحی صحنه حاصل تلاش سيامك احصايی و همكارانش در خلق فضای درام كمك شايانی داشت و ما از دو نقال كه البته نه به شيوه مرسوم بلكه به نوعی ابداعی مشغول روايت اتفاقات مصادف با دفاع مقدس هستند استفاده خواهيم كرد.
«من كه دا نيستم»تقابل دو ايدئولوژی توسعه و فراموش نشدن مقطعی خطير از تاريخ اين كشور است
پارسايی گفت: «من كه دا نيستم» در حقيقت پيامد دو ايدئولوژی اين روزهايی است كه ما در آن به سر میبريم يكی توسعه كه به ما میگويد حال كه سالهاست از جنگ و خرمشهر فاصله گرفتهايم به فكر آبادانی و ساخت بزرگراه و جاده برای آن باشيم و ديگری اينكه نكند به واسطه دلمشغولی به اين مسائل، ميراث فرهنگی را كه در كنار فرهنگ ايثار و شهادت ساليان سال است قصد حفظ و حراست از آن را داشتيم لكهدار شود و به نوعی اين نمايش تفسير تقابل اين دو جهانبينی است.
كارگردان نمايش «من كه دا نيستم» ادامه داد: «دا» كه شخصيت اصلی نمايش ماست قصد دارد با انگيزه شخصی خود موزهای درست كند كه به اسم بازسازی شهر جنگ زدهاش به نوعی بازسازی خاطرات و مسائلی باشد كه در كوران زمان رنگ غبار فراموشی به خود گرفتهاند.
وی با اشاره به اينكه 4 ماه از زمان پيش توليد تا اجرای اين اثر وقت برای آن صرف شده است گفت: موسيقی هم برخلاف كارهای نمايشی قبلیام به عنوان عنصر كمكی و فضاساز در اين نمايش استفاده شده است و با وجود همه تلاشهايی كه كرديم تا به اين نمايش به چشم يك نمايش مناسبتی ديده نشود اما پروسه توليد آن زمان زيادی را به خود اختصاص داد تا جايی كه مصادف با هفته دفاع مقدس شد كه البته آنرا به فال نيك میگيريم.
مرتضی مصطفینژاد، تهيهكننده اين نمايش در پايان اين نشست گفت: تهيهكننده اصلی اين نمايش مركز هنرهای نمايشی حوزه هنری است اما انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس و مؤسسه فرهنگی و رسانهای اوج حمايتهايی را در قالب پيشخريد بليط نمايش از ما كردهاند.
يادآور میشود، نمايش «من كه دا نيستم» به كارگردانی حسين پارسايی از سهشنبه 2 مهر اجرای خود را در تالار انديشه حوزه هنری آغاز خواهد كرد و 30 شب روی صحنه خواهد رفت.
