حجتالاسلام والمسلمين محمدجواد محققنيا، عضو هيئت علمی دانشگاه علامه طباطبايی (ره) در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، در رابطه با ماهيت قرضالحسنه و تاثير آن در توسعه اقتصادی جامعه گفت: برای ورود به اين بحث ابتدا بايد به تعريف قرضالحسنه پرداخت. در قبال تحريم ربا كه يكی از محرمات موكد در دين اسلام است، خداوند راههايی را برای رفع احتياجات كسانی كه نيازمند به منابع مالی هستند، قرار داده است كه يكی از آن راهها امر پسنديده قرضالحسنه است.
قرضالحسنه ابتكار اسلام است
عضو هيئت علمی دانشگاه علامهطباطبايی(ره) با بيان اينكه در اسلام نيازمندان به سه دسته تقسيم میشوند، افزود: دسته نخست، كسانی هستند كه توانايی پس دادن آن پول را ندارند و بايد از صدقه و انفاقات بهرهمند شوند. دوم، كسانی كه نيازمند هستند، اما توان بازپس دادن پول در موعد مقرر را دارند، از قرضالحسنه استفاده میكنند و كسانیكه نيازمند منابع مالی هستند و علاوه بر توان بازپس دادن اصل پول میتوانند ديگران را نيز در منفعتی كه ايجاد كردهاند، شريك كنند كه اين افراد میتوانند از عقود ديگری استفاده كنند. بنابراين، آن طراحی و مهندسی مالی كه اسلام انجام داده، عملاً همه نيازها را در اين حوزه پاسخ میدهد.
وی افزود: قرضالحسنه يكی از ابتكاراتی است كه اسلام بهكار برده است. به تعبير غربیها، در قرضالحسنه هزينه پول، صفر است. بحث قرضالحسنه در سيستم بانكی نيز ابتكار قانون بانكداری بدون ربای جمهوری اسلامی ايران است و در جای ديگری سابقه ندارد. اين بحث برای دنيا هم مفهوم شده است و الان حتی صندوق بينالمللی پول و بانك جهانی هم اين را درك میكنند كه میشود منابع را بهصورت قرضالحسنه هم پرداخت كرد.
قرضالحسنه معامله با خدا است
حجتالاسلام محققنيا، درباره فوايد و نتايج معنوی قرضالحسنه گفت:ما چون مسلمان و معتقد هستيم، بر اين باوريم كه ما در قرضالحسنه با خدا معامله میكنيم واز آن سودی كه از بهكارگيری پولمان در شرايط ديگر میتوانستيم به دست آوريم، صرفنظر كرده و نياز يك مومن را برطرف میكنيم. در روايات، ثوابی كه برای قرضالحسنه گفته شده، بسيار بيشتر از ثواب صدقه است و اين تشويق كننده است تا مردم به اين سمت حركت كنند.
| محققنيا: |
| مهندسی مالی مد نظر اسلام، بر اساس پوشش طيف گستردهای از نيازهای مالی جامعه با استفاده از قرضالحسنه است و اگر اين امر مهم وجود نداشته باشد، آنگاه اغنيا ثروتمندتر و نيازمندان فقيرتر میشوند. |
وی ادامه داد: خوشبختانه با ابداعات و ابتكاراتی كه در مورد قرضالحسنه صورت گرفت، اين امر در نظام بانكی جمهوری اسلامی ايران نهادينه شده است؛ گرچه هنوز جايگاه مناسب و شايسته خود را ندارد و حدود 10درصد منابع بانكها به قرضالحسنه اختصاص دارد، اما از طرف ديگر با توجه به تسهيلاتی كه بانك مركزی در سالهای اخير داشته است، كل اين منابع به صورت قرضالحسنه در اختيار مشتريان قرار میگيرد.
قرضالحسنه بهترين راه برای رسيدن به عدالت با حفظ كرامت انسانی است
وی در پاسخ به اين پرسش كه قرضالحسنه چه قابليتهايی برای توسعه اقتصادی و برقراری عدالت اجتماعی دارد، گفت: وقتی كه تامين منابع مالی نيازمندان به صورت قرضالحسنه باشد، طبعاً سطح زندگی آنان ارتقاء پيدا میكند و كرامت انسانی آنان نيز حفظ میشود. در واقع میتوان گفت، قرضالحسنه بهترين راه برای رسيدن به عدالت با حفظ كرامت انسانی است.
اين كارشناس اقتصاد اسلامی ادامه داد: مهندسی مالی مد نظر اسلام، بر اساس پوشش طيف گستردهای از نيازهای مالی جامعه با استفاده از قرضالحسنه است و اگر اين امر مهم وجود نداشته باشد، آنگاه اغنيا ثروتمندتر و نيازمندان فقيرتر میشوند. قرضالحسنه از ضعيفتر شدن بنيه مالی آنان جلوگيری میكند. اين واقعاً ابتكار شايستهای است كه اسلام برای رسيدن به عدالت اقتصادی و اجتماعی مد نظر قرار داده است. چون در قرضالحسنه، هزينه پول صفر است و هميشه تعداد متقاضيان برای آن بی نهايت است، بنابراين بايد هوشيارانه برخورد كنيم و يك سيستم اطلاعات اقتصادی كاملی داشته باشيم و كار به صورت متمركز مديريت شود تا كسانی كه نيازمند هستند از اين امكان برخوردار شوند.