استرس از عوامل موثر در بروز بسياری از بيماریهای كشنده در عصر ماشينی امروزیست كه روشهای دينی از جمله عشق به خدا، اقرار به نعمتهای خدا، شكرگزاری، دعا و نماز، بارزترين، قویترين و كمهزينهترين راههای مقابله با آن بر اساس تحقيقات علمی هستند.
بر اساس يافتهها و تحقيقات جديد، استرس يك واژه كليدی و عامل خطر در ايجاد فاكتورهای خطر بيماریهای خطرناك و كشنده از جمله قلبی عروقی و فشار خون محسوب میشود و از لحاظ فيزيولوژيكی در افزايش بقيه فاكتورهای خطر نيز تاثير مثبت دارد كه بروز آن در زندگی انسان فرآيندی قابل پيشگيری است.
روشهای دينی، بارزترين راههای مقابله با استرس
يكی از بارزترين راههای مقابله با استرس، بهرهمندی از روشهای دينی است كه كمترين هزينه را داراست و قويترين نتيجه را دنبال دارد به طوریكه با كمك و استعانت از درگاه حضرت احديت و اعتماد به او و توكل كردن و پناه بردن به جايگاه رفيع و با عظمت او میتوان شرايط ايجاد استرس را بر طرف ساخت.
ارتباط بين استرس و بيماریها
ارتباط بين استرس و بيماریها كاملا ثابت شده است و تخمين زده میشود كه 50 تا 85 درصد بيماریها توسط استرس و يا به كمك آن ايجاد میشود در هر صورت برای حفظ موقعيت سلامتی و تعادل لازم است اشخاص تلاشهای رفتاری در جهت افزايش توانايی خود برای مقابله با استرس انجام دهند كه بهرهمندی و تقويت اعتقادات مذهبی از جمله روی آوردن به نماز، تقويت باورهای مثبت، مهارت حل مشكل، مهارتهای اجتماعی و حمايتهای اجتماعی از جمله اين تلاشهای رفتاری برای مقابله با استرس است.
انجام پژهشی علمی در مورد عوامل موثر بر استرس
در يكی از پژوهشهای علمی با انجام تست استرس در يكی از بيمارستانها، رابطه مستقيمی بين بيماران مبتلا به فشار خون بالا با انجام اعمال مذهبی از جمله خواندن نماز و چگونگی آن، به دست آمده است و از سوی ديگر تاثير عامل زندگی شخصی افراد در روابطی چون روابط همسری، خانوادگی و احساسی بر ميزان استرس افراد بررسی شده است كه با استفاده از آنها میتوان اهميت استرس را در زندگی شخصی ارزشيابی كرد.
| رويدادهای پر تنش، لزوما به اختلالات جسمی منجر نمیشود ولی افرادی كه به معنويات توجه دارند از يك سو اهداف شفافی دارند و جهت رشد نيروهای بالقوه خود به تجربيات مختلف دست میزنند واجرای استراتژی مذهبی برای مقابله با استرس و جلوگيری از عوارض همانند فشار خون بالا و ايجاد يك عمر طولانی همراه با سلامت مفيد است |
بررسیها نشان دادهاند كه تحريكات روانی ناشی از شرايط نامناسب محيط اجتماعی نيز سبب افزايش اشتها برای دريافت نمك میشود به طوریكه توجه به دادههای بدست آمده به اين نتيجه میرسيم كه استرسهای محيطی يكی از عوامل اصلی در ايجاد بيماریهايی مثل فشار خون بالا است و به بيان ديگر تحريكات روانی مستقيم باعث بالا رفتن فشار خون میشود.
مطالعات پژوهشی نشان میدهد كه رويدادهای پر تنش، لزوما به اختلالات جسمی منجر نمیشود ولی افرادی كه به معنويات توجه دارند از يك سو اهداف شفافی دارند و جهت رشد نيروهای بالقوه خود به تجربيات مختلف دست میزنند(1) و از سوی ديگر بر اساس اين تحقيقات 48 درصد زنان 65-55 ساله از اضطراب شديد رنج میبرند در حالی كه 15 درصد مردان اين گروه سنی دارای اضطراب شديد بر اثر عوامل ثابت هستند كه اين بيانگر تاثر متفاوت زن و مرد از عوامل استرسزا است.
از سوی ديگر تحقيقات بيانگر آن بوده كه استرس و فشارهای روانی در زندگی امروزی به خصوص در سالمندان كه قدرت تطابق و سازگاری آنها كاهش میيابد میتواند باعث ضايعات پاتولوژيك وسيع شود.(2)
اكثر افراد مورد پژوهش در دو گروه مبتلا و غير مبتلا به فشار خون بالا در اين تحقيق و پژوهش، ساكن شهر و دارای تحصيلات پايينتری بودند و بدين صورت میتوان گفت كه سكونت در روستاها كه از زندگی در دنيای ماشينی و پرهياهوی شهری بدور است میتواند عامل مهمی در عدم ابتلا به فشار خون بالا باشد.
تاثير ارزشها و اعتقادات مذهبی در سلامت افراد بر اساس پژوهشهای گوناگون
تاثير ارزشها و اعتقادات مذهبی در سلامت افراد در پژوهشهای گوناگون مورد بررسی قرار گرفته است و نتايج بررسی حاضر پيشنهاد میكند كه مقابلههای مذهبی از جمله روی آوردن به نماز يك عامل كليدی در ارزيابی و كاهش استرس در مبتلايان به فشار خون بالا است به طوری كه نمازهای واجب يوميه نقش مهمی در ايمن كردن انسان در مقابل استرسها و مشكلات گوناگون زندگی ايفا میكنند.
درباره تأثير مذهب بر سازگاری بيماران جسمی بررسیها زيادی انجام گرفته و طبق توصيه دكتر اجرای استراتژی مذهبی برای مقابله با استرس و جلوگيری از عوارض همانند فشار خون بالا و ايجاد يك عمر طولانی همراه با سلامت مفيد است كه شامل چهار قسمت عشق ورزی به خدا، اقرار به نعمتهای خدا، شكرگزاری، دعا و نماز به درگاه خدا است.(3)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
منابع:
(1) becka rawlins.mentalheal health psychiatrice nursing.2th ed.st.louis:mosbby 1988
(2)فرجزاده زهرا، كاهنی سيما،سعادتجو عليرضا،رابطه سطح تنش با فشار خون بالا و راههای مقابله با آن، مجله علمی دانشگاه علوم پزشكی بيرجند، دوره 12، شمازه يك و دو سال 1384
(3) مقارئی م استرس و آتريت.خلاصه مقاله ششمين سمينار سراسری بيماریهای ناشی از استرس، دانشگاه علوم پزشكی و خدمات بهداشتی و درمانی فارس 1383