پايه جهاد علمی «زَكَاةُ الْعِلْمِ نَشْرُهُ»/ گسترش عدالت؛ معيار جامعه جهادی
مشاور وزير جهاد كشاورزی با اشاره به اينكه جهاد علمی بر مبنای اصل «زَكَاةُ الْعِلْمِ نَشْرُه» شكل گرفته است، گفت نهايیترين مؤلفه جامعه جهادی، در ميزان نفوذ و گستره و پوشش مفهوم عدالت در جامعه جهادی متبلور میشود.
سيد جواد حسينی، مشاور وزير جهاد كشاورزی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با بيان اينكه شيرازه اصلی انقلاب اسلامی ايران با هويتی جهادی و مديريت جهادی تلفيق شده و آبشخور اصلی اين مديريت نيز در نگاه جهادی بنيانگذار جمهوری اسلامی ايران امام خمينی(ره) است، گفت: در طول سه دهه تاريخ انقلاب اسلامی، ايستادگی در مقابل غرب و شرق در جنگ تحميلی، وحدت و برادری و گذشت و ايثار ملت نسبت به خود و ملل مستضعف ديگر و پيشرفتهای بینظير و... را میتوان از مؤلفههای فرهنگی حركت جهادی در كشور طی اين سالها دانست.
وی به تبيين حوزههای مختلف مديريت جهادی پرداخت و گفت: در حوزههای شخصی و فردی مباحثی مانند جديت در علمآموزی، اخلاق مداری، عملگرايی، صداقت و پاكی، پاكدستی و امانتداری، آخرت محوری، عشق الهی در مراودات شخصی با خود و ديگران و خداوند هستی، مسئوليت پذيری، فداكاری، آينده نگری، نيكوكاری و عدالتورزی و ايثار و گذشت میتوان اشاره كرد.
وی ادامه داد: آنگاه كه انسان نفس خود را به صورت جهادی مديريت و اداره میكند، از خود فردی میسازد كه مؤلفههای فرهنگی اصلی شخصيت او مواردی مانند نيكوكار، صادق، سختكوش و اخلاقمدار و.... است و از خود رادمردی میسازد كه همچون كوه در مقابل ناراستیها میايستد و برای رسيدن به سعادت واقعی از هيچ چيز ملامت و هراس ندارد.
مديريت فرهنگی در جامعه جهادی بر اصل «أَشِدَّاء عَلى الْكفَّارِ رُحمَاء بينهمْ» استوار است
حسينی به تشريح مديريت جهادی در حوزه اجتماعی پرداخت و گفت: در جامعه جهادی مديريت سياسی، براساس عدالت محوری، توجه به مستضعفان و با نگاه توسعه عدالت در بستر مسائل سياسی و اقتصادی و فرهنگی تعريف میشود كما اينكه حضرت علی(ع) در خطبه ۲۷ نهجالبلاغه مديريت جهادی در حوزه حفاظت اجتماعی را به عنوان لباس تقوا، و زره محكم و سپر مطمئن خداوند برای جامعه بيان میكنند كه جامعه را از ذلت و خواری، بلا و مصيبت، كوچكی، گمراهی و محروميت از عدالت، دور نگه میدارد. جامعهای كه با مديريت جهادی اداره شود از مؤلفههايی مانند تقوای اجتماعی، استحكام و استواری، به دور بودن از ذلت و خواری، بری بودن از بلا و مصيبت، كوچكی و ذلت و گمراهی، بهرهمند است و شايد نهايیترين مؤلفه جامعه جهادی، در ميزان نفوذ و گستره و پوشش مفهوم عدالت در جامعه جهادی متبلور میشود.
وی با تأكيد بر اينكه در جامعه جهادی، مديريت فرهنگی براساس مؤلفههايی مانند توسعه فرهنگی، تعامل هوشمند و بدون تزلزل در مباحث مختلف فرهنگی در ارتباط با ملل براساس اصول اساسی: مانند حكمت و مصلحت و اجرای اصل «اشداء علی الكفار و رحماء بينهم» تفسير میشود، تصريح كرد: مديريت جامعه جهادی در حوزه فرهنگ به دنبال مؤلفههايی است كه بتواند به افزايش توانايیهای فردی و اجتماعی در حوزههای ذهنی و علمی و آداب و رسوم بپردازد، در جامعه جهادی در حوزه فرهنگ نحوه ارتباط فرهنگی با ساير ملل و فرهنگها و حسن سلوك با آنان مهم تلقی میشود كما اينكه هدفداری در تعامل با فرهنگها جزو لاينفك مؤلفههای مديريت جهادی در حوزه فرهنگ است و شايد بتوان نهايیترين شاخص در حوزه فرهنگ جهادی را حضور دين در عرصه فرهنگ فردی و اجتماعی جامعه جهادی دانست چرا كه در فرهنگ جهادی دين به عنوان موتور محرك فرهنگ در اجتماع تلقی میشود.
مبنای مديريت اقتصادی در جامعه جهادی؛ تعادل و ميانه روی در اقتصاد
وی با بيان اينكه در جامعه جهادی مديريت اقتصادی بر مبنای تعادل و ميانهروی در اقتصاد بنا نهاده شده است، اظهار كرد: ميانه اقتصادی در اقتصاد جهادی، آنگونه مديريت میشود كه جامعهای عاری از فقر و گرسنگی به همراه قناعت و خويشتنداری در مصرف تعريف میشود. در جامعه جهادی مديريت در بخش اقتصاد، در حقييقت رسيدگی به معيشت مردم در جهت آسودگی خيال برای رسيدن به يك زندگی پاك و الهی است كه در آن اقتصاد به عنوان يكی از ابزارهای رسيدن به هدف بزرگ زندگی، يعنی پيشرفت و تعالی و صعود به سمت اهداف الهی است و تنها به رفاه و خور و خواب مادی بسنده نخواهد كرد.
حسينی افزود: اگر قرار است الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت از آبشخورهای اسلامی و ايرانی نشأت گرفته و يا الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت از تلفيق دو منبع اسلامی و ايرانی تدوين شود، هيچ مفری به جز مديريت جهادی در اين تلفيق كه آميزهای است از هوشمندی، اصالت تقوی، صداقت، پاكی، و رعايت انصاف و عدالت و... مؤثر نخواهد بود. در منظومه الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت، مديريت و فرهنگ جهادی به عنوان رشته وصل و انسجام در هويت بخشی اين الگوی جديد تلقی میشود، به طوری كه بدون تعصب نابجا و همراه با انصاف و هوشمندی لازم به واقع منظومهای روشن از آمورههای دينی ملی ساخت كه بتواند به عنوان الگوی اسلامی ايرانی به دنيا عرضه شود.
مشاور وزير جهاد كشاورزی در بخش ديگری از سخنان خود به موضوع جهاد علمی اشاره و عنوان كرد: وقتی از جهاد علمی و سيره علما ياد میكنيم انسان به سخت كوشیهای بیمنت علما شيعه نسبت به علم خواهی و پيشرفت علمی و هدايت جامعه به سمت سعادت حقيقی در حوزههای مختلف علوم اسلامی و غيراسلامی میرسد كه گاها درس و بحث و مباحثات علمی ايشان را حتی در روز مرگ عزيزان و حوادثی از اين دست هم تعطيل نمیكردند. همچنين میتوان به تعصب در تدوين و تجميع و كتابت علوم اسلامی و غيراسلامی اشاره كرد كه چه زحمات و مرارتهايی برای علم آموزی و همواره كردن راه علم برای آيندگان در جهت دستيابی به حقيقت هستی و واقفشدن به تكاليف انسانی كشيدند.
توفيقاتی كه در دوران دفاع مقدس بدست آمد مرهون جلوهگری مؤلفههای جهاد علمی است
وی به تبيين تفاوت بايستههای علمی آكادميك در غرب با سبك زندگی جهاد علمی در دانشگاه اسلامی پرداخت و گفت: در سبك زندگی جهادی علمی بايستههايی وجود دارد كه در سبك غربی از آن خبری نيست، مانند اصل «زَكَاةُ الْعِلْمِ نَشْرُهُ» كه ما معتقد هستيم حق ديگران از دانايی ما انتشار علممان برای استفاده ديگران از آن است و يا مانند «هل يستوی الذين يعلمون و الذين لايعلمون...» كه جايگاه علم و علمآموزی در مسلك جهاد علمی را مشخص میكند، يا مانند «العلما ورثه الانبياء» كه موقعيت اجتماعی و سياسی و فرهنگی علما و اساتيد و دانشمندان را مشخص میكند.
وی توفيقاتی كه در دوران دفاع مقدس بدست آمد را مرهون جلوهگری مؤلفههای جهاد علمی در اين دوران دانست و گفت: اصل خودباوری «ان تنصرا... ينصركم» كه سبب دستيابی به دستاوردهای عجيب علمی در عرصههای زمينی، آبی و هوايی در دفاع مقدس شد و يا عملكردهای بیبديل سنگرسازان بیسنگر در احداث پل و جاده و زيرگذر و تونل و.... از اين دست به شمار میرود.
وی در پايان سخنان خود از ديگر مؤلفههای فرهنگ جهادی در دوران دفاع مقدس را ايثار و گذشت، اخلاق اسلامی در جنگ و دفاع، برخورد با اسرا و دشمن در حين جنگيدن، استفاده و يا عدم استفاده از صلاحهای كشتار جمعی شيميايی و اخلاق در اسارت و نحوه برخورد با اسيران جنگی، نحوه تهيه صلاح از كشورهای توليدكننده، نوع ديپلماسی فعال در حوزه بينالمللی جنگ و دفاع، اطاعت از رهبری در جنگ از بالاترين تا سطوح پايين، وظيفه انگاشتن جنگ ودفاع از منظر دينی و شرعی، دفاع حداكثری و جنگ حداقلی برشمرد.
