بازنگری در برنامههايی كه باعث افت سلامت معنوی و اخلاقيات جامعه میشود
رئيس انجمن علمی، پزشكی و اجتماعی ايران با اشاره به تدوين و ابلاغ پيوستهای سلامت، اظهار كرد در بخشی از اين پيوست چك ليستی وجود دارد كه اگر پروژه و يا سياست كلانی با گذشت زمان باعث شود كه سلامت معنوی و اخلاقيات مردم به سمت عقب رود، قاعدتا بايد مجريان در آن برنامه بازنگری كنند.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) دماری، رئيس انجمن علمی، پزشكی و اجتماعی ايران پيش از ظهر امروز، 15 مهرماه در نشست خبری تهيه پيوستهای سلامت طی سخنانی با تاكيد بر اينكه علی رغم دستاوردهای چشم گيری پزشكی كشور بعد پس از پيروزی انقلاب اسلامی در حوزههای مختلف باعث كمك به شاخصهای بهداشتی در كشور شده است، عنوان كرد: اما مشكل ما عوامل و بيماریهای غيرواگير از قبيل: سرطانها، فشار خون و حوادث است.
دماری با تاكيد بر اينكه كاهش اين عوامل نيازمند دو استراتژی همكاری بين بخشی در سطح حاكميت و مشاركت مستقيم خود مردم است، اظهار كرد: برای تحقق استراتژی نخست تجربيات كشورهای مختلف نشان داده كه بايد از دستگاههای مختلف تكاليف مربوطه به آنها را مطالبه كنيم تا پاسخگويی اجتماعی ايجاد كنند.
رئيس انجمن علمی، پزشكی و اجتماعی ايران به علت پيدايش پيوستهای سلامت در كشور اشاره كرد و گفت: در كشور ما هر پروژه كلان نسبت به اولويتی كه دارد بايد پيوست سلامت داشته باشد و اثرات آن بر سلامت مورد بررسی قرار بگيرد، نام فنی ارزيابی، اثرات سلامتی سياستهاست كه در قانون برنامه پنجم توسعه پيوست سلامت ذكر شده است.
وی با بيان اينكه سلامت مردم در جوامع بيش از آنكه تحت تاثير خدمات نظام سلامت باشد، تحت تاثير عوامل بيرون نظام از جمله مسائل محيط زيستی، جايگاه اجتماعی و... است كه سلامت فرد را به شدت تحت تاثير قرار میدهد، عنوان كرد: با اجرای پيوست سلامت در تلاشيم تا اثرات مطلوب يك پروژه و طرح را ارتقا بدهيم تا اثرات نامطلوب آن تا حد امكان كاهش يابد.
| بهزاد دماری: |
| علی رغم دستاوردهای چشم گيری پزشكی كشور بعد پس از پيروزی انقلاب اسلامی در حوزههای مختلف باعث كمك به شاخصهای بهداشتی در كشور شده است، اما مشكل ما عوامل و بيماریهای غيرواگير از قبيل سرطانها، فشار خون و حوادث است |
پيوست سلامت مانعی برای سياست گذار محسوب نمیشود
دماری با تاكيد بر اينكه پيوست سلامت مانعی برای سياست گذار محسوب نمیشود، اضافه كرد: در خصوص ضمانتهای اجرايی اين برنامه نيز بايد به اين نكته توجه كنيم كه اين مقوله در برنامه پنجم توسعه مورد تاكيد قرار گرفته و روش اجرای نيز بسيار مثمرثمر است، از سال 76 پيوست زيست محيطی در سازمان محيط زيست وجود داشته ولی طبق گفته مسئولان اين مجموعه تنها به 20 درصد اهداف آن دست پيدا كردهاند كه آثار نامطلوب آن امروزه در درياچه اروميه به خوبی قابل مشاهده است، به هر حال ما 18 سال تجربه زيست محيطی را در اختيار داريم و اين موضوع مسئله جديدی نيست.
پيوستهای سلامت نيازمند فعاليت ميان رشتهای و تخصصهای مختلف است
رئيس انجمن علمی، پزشكی و اجتماعی ايران با بيان اينكه بايد به سازمانها آموزشهای مرتبط با اين مقوله داده شود و شركتهای خصوصی را در تدوين اين پيوستها آماده كنيم، خاطرنشان كرد: پيوستهای سلامت به دليل اينكه چند بعدی است نيازمند فعاليت ميان رشتهای و تخصصهای مختلف است؛ در حالی كه بيش از دو سال از برنامه پنجم توسعه گذشتته است ما در مقطع فعلی استاندارهای مربوطه را از طريق وزارت بهداشت به سازمانهای مربوطه ابلاغ و از برنامه 6 توسعه پيوست سلامت به طور جدی در كشور نهادينه خواهد شد.
وی با بيان اينكه تدوين استانداردهای پيوست سلامت از ابتدای سال 86 شروع شده و در سال 91 با سفارش موسسه ملی تحقيقات سلامت و گروه مولفههای اجتماعی مجموعه تدوين نهايی آن در دستور كار گرفته است، تصريح كرد: مصاديق كلان طرحهای توسعهای بايد از نهادهای مربوطه گرفته شده و تبديل به مصاديق جزيی شود، روند تغييرات در هر جامعهای تدريجی است، طرح ياده شده ابتدا در قانون برنامه توسعه تصويب و به قوه مجريه ابلاغ شده است كه اين مجموعه نيز موظف به تدوين استانداردهای پيوست سلامت بوده است.
تلاقی تدوين پيوستهای مختلف فرهنگی، اجتماعی مانع از فعاليتهای مثمرثمر خواهد شد،
دماری با تاكيد بر اينكه تلاقی تدوين پيوستهای مختلف فرهنگی، اجتماعی و ... مانع از فعاليتهای مثمرثمر خواهد شد، اظهار كرد: تهيه پيوست سلامت گام نخست در اين برنامه است و پس از آن بايد پايش و ميزان اجرايی شدن آن مورد بررسی قرار بگيرد، براساس ابلاغيه هفتم مهرماه، دستگاهها بايد از اين بعد در طرحهای خود پيوست سلامت تهيه كنند.
رئيس انجمن علمی، پزشكی و اجتماعی ايران با بيان اينكه پيوست سلامت علاوه بر اينكه برای تمامی پروژههای كه سابق بر اين تحت نظر پيوست زيست محيطی بوده برنامههای نرم افزاری نيز خواهد داشت، اضافه كرد: پايش اين طرح در نظام نامه ديده شده و وزارتخانه مربوطه بايد گزارش آن را به هيئت دولت و دبيرخانه شورای عالی سلامت و امنيت غذايی ارائه بدهد تا ميزان رعايت طرح ياد شده از سوی دستگاه مربوطه مورد سنجش قرار بگيرد.
| بهزاد دماری: |
| پايه و اساس سلامت معنوی اخلاقيات است، يعنی رعايت اخلاقيات در افراد ميزان سطح سلامت معنوی افراد را مشخص میكند، بنابراين معنويت عبارت است از اخلاقياتی كه افراد از خود در سطح خانواده و جامعه بروز میدهند |
پايه و اساس سلامت معنوی اخلاقيات است
وی در بخش ديگری از سخنان خود با تاكيد بر اينكه در اين برنامه تمامی اركان سلامت مورد توجه قرار خواهد گرفت، سلامت معنوی را نيز يكی از ابعاد چهارگانه سلامت دانست و افزود: پايه و اساس سلامت معنوی اخلاقيات است، يعنی رعايت اخلاقيات در افراد ميزان سطح سلامت معنوی افراد را مشخص میكند، بنابراين معنويت عبارت است از اخلاقياتی كه افراد از خود در سطح خانواده و جامعه بروز میدهند و ميزان سطح سلامت معنوی آنها براساس پرسش نامههای مشخص میشود.
سلامت معنوی بر روی سلامت جسمی، اجتماعی و روانی افراد تاثير مستقيمی دارد
دماری با تاكيد بر اينكه سلامت معنوی بر روی سلامت جسمی، اجتماعی و روانی افراد تاثير مستقيمی دارد و از طريق باورهای بهداشتی و سلامتی كه در آموزههای دينی وجود دارد و از طريق رضايتی كه افراد پيدا میكنند برای انجام مناسك فردی و جمعی دينی كه در هر كدام از اديان برای خود متفاوت و متغير است و از همچنين از طريق راههای ناشناختهای كه انسان هنوز به آن دست پيدا نكرده است بر روی سه بعد سلامت تاثير میگذارد.
رئيس انجمن علمی، پزشكی و اجتماعی ايران ادامه داد: در بخشی از پيوست سلامت چك ليست وجود دارد كه مطالعه میكند اين سياست و برنامه چه تاثيری بر روی اخلاقيات مردم دارد، كه اگر متخصصی پيشبينی كند اين برنامه، پروژه و يا سياست كلان با گذشت زمان باعث شود كه اخلاقيات مردم به سمت عقب رود قاعدتا بايد مجريان در آن برنامه و سياست بازنگری كنند.
وی در بخش ديگری از سخنان خود به سبقه اجرای چنين طرحی اشاره كرد و گفت: از 10 سال پيش تاكنون در اتحاديه اروپا اين موضوع جزو قوانين آنان است كه طرحهای پيوست سلامت برای تمامی سياستهای اتحاديه طرح شود، كشورهای همچون استراليا، كانادا و آمريكا نيز از پيشروهای اين امر بودهاند و قاعدتا هزينههای اقتصادی كه در اين برنامه صرفه جويی میشود بسيار چشمگير است.
درصدديم تا برای بودجههای استانی نيز پيوست سلامت در نظر بگيريم
رئيس انجمن علمی، پزشكی و اجتماعی ايران ادامه داد: در كشور ما نيز مقرر شده تا در سالهای ابتدايی سياستهای كلان مورد توجه قرار بگيرد و در سالهای آتی نيز استانها میتوانند با استفاده از ابزار پيوست سلامت عملكرد خود را ارزيابی كنند حتی درصدديم تا برای بودجههای استانی نيز پيوست سلامت در نظر بگيريم.
دماری مراحل اجرای برنامه را شامل غربالگری، گستره كار، ارزيابی، مستندسازی و پايش دانست و افزود: در حال حاضر دبيرخانه سياست سلامت نيز در وزارت بهداشت شكل با وظايفی از قبيل مديريت دبيرخانه شورای مشاركت مدرم و شورای سياست گذاری و نظارت به دانشگاهها شكل گرفته است كه بسياری از امور فرابخشی حوزه سلامت از سوی اين مجموعه رصد خواهد شد.
