|
امروز 16 مهرماه مصادف با روز جهانی كودك است، روزی كه بهانهای را ايجاد كرد تا جهانيان نگاهی ويژهتر به مشكلات و دغدغههای كودكان داشته باشند؛ كودكانی كه در آينده جامعه را تشكيل خواهند داد، جامعهای كه فرهنگ شكل گرفته در آن براساس باورها، عقايد و افكاری است كه كودكان ديروز آن را ايجاد خواهند كرد.
دنيای امروز با ورود تكنولوژیهای جديد نظير اينترنت، ماهواره، نرمافزارها و بسياری از دستگاهها و ابزار، زندگیها نيز تغيير يافته است و به نوعی با اين تكنولوژیها و فناوریها آميخته شده و رنگ و بو گرفته است. كودكان كشور ما نيز در اين ميان از اين قضايا مستثنی نبوده و با رشد فناوریها و دستاوردهای جهانی رنگ و بوی جهانی شدن به خود گرفته است.
در اين عرصه كه همه كشورها و جوامع به دنبال جهانی شدن و بهروز بودن در دنيای فناوریهای جديد هستند در كشور ما نيز استفاده از اينترنت و فضای مجازی بهخصوص در چند سال اخير به شدت افزايش پيدا كرده است، به نحوی كه جای بسياری از فعاليتهای روزمره گذشته افراد را گرفته است. گذشته از تمام مسائلی كه همراه با اين فناوریها در همه جای دنيا مطرح است. مسائل مربوط به كودكان و فضای مجازی و مشكلات ناشی از آن در سالهای اخير مورد توجه بسياری از كارشناسان قرار گرفته است.
فضای مجازی هم حوزه جديدی است كه میتواند بدون صرف انرژی منابع بیپايان اطلاعات را در اختيار مخاطب خود قرار دهد و فرصتی است كه كودكان میتوانند بسياری از مسائل را از طريق آن ياد گيرند. پس چه خوب است با آموزش صحيح و اصولی اين يادگيریها را به سمت و سوی معارف اسلامی و اهل بيت(ع) برای كودكان كشورمان هدايت كنيم. اين فضا بهانه خوبی خواهد بود تا بتوانيم از طريق آن معارف ناب اسلامی و اهل بيت(ع) را به كودكان آموزش دهيم.
استفاده صحيح از فضای مجازی را بايد به كودكان آموزش دهيم
مهمترين نكتهای كه در اين مورد بايد به آن توجه كرد اين است كه استفاده صحيح از فضای مجازی را بايد به كودكان آموزش دهيم و در كنار آن منابع و محتوای مناسب و اسلامی را در اختيار آنان قرار دهيم. در مورد استفاده از ارتباطهای اينترنتی هم بايد آموزشهای اصولی و مناسب را به فرزندان در اولويت قرار دهيم. اگر اين آموزشها بهدرستی داده شود بیشك ذهن كودك را به سمت صحيح و آگاهانه هدايت خواهد كرد به گونهای كه با استفاده از اين ابزار كودك نسبت به معارف اسلامی شناخت پيدا خواهد كرد.
فضای مجازی میتواند فرهنگ و يادگيری را ارائه دهد و پرورشگاهی برای رشد و گسترش ذهن كودكان و نوجوانان باشد. اين فضا منبع دانش و محل تكامل ايدههای تازه است و مانند منبعی وافر از سرگرمیهای شگفت انگيز در يك جهان مجازی است، جهانی كه شخص میتواند با سهولتی باورنكردنی تقريباً هر چيزی را با فشار يك انگشت در اختيار داشته باشد.
فضای مجازی میتواند مكانی گسترده برای كودكان باشد تا بياموزند، سرگرم شوند، با دوستان مدرسهای گپ بزنند و با آسودگی خيال به ديدن و يادگيری بپردازند. اما اين نكته در اينجا حائز اهميت است كه چگونه میتوان بهترين استفاده را از فضای مجازی داشت به طوری كه به روحيات كودكان لطمه نخورد و پيامدهايی نظير اعتياد و مشكلات ديگر را برای آنان بهوجود نياورد.
خانوادهها از دنيای مجازی بايد بيشتر بدانند
راهكارها و پيشنهاداتی كه در مورد استفاده صحيح از فضای مجازی و اينترنت ارائه شده است شايد بتواند تاحدودی مسير درست استفاده كردن از اين ابزار جديد را به خانوادهها و كودكان نشان دهد. اما خانوادهها در مورد فضای مجازی بايد اطلاعات بيشتری به دست آورند و مهارت خود را در استفاده از آن افزايش دهند.
توليد نرمافزارهای مناسب سن و روحيات كودكان با استفاده از منابع غنی معارف اسلامی و اهل بيت و داستانهای زندگی ايشان میتواند به فعاليت كودكان در فضای مجازی سمت و سوی درستی دهد اما اين حركت مستلزم يك مديريت صحيح است. مديريتی كه بايد با نگاهی دغدغهآميز به دنيای كودكان بنگرد و وارد آن شود.
تنوع بارزترين چيزی است كه كودك به آن علاقهمند است
تنوع بارزترين چيزی است كه كودكان به آن علاقهمند هستند. اين تنوع میتواند در رنگ آميزی، طراحی، محتوا، نماهنگ، بازیها و ساير اقلامی باشد كه در حوزه كودكان جای میگيرد. با تمام اين ويژگیها اگر بتوان معارف اسلامی و اهل بيت(ع) را با استفاده از اين تنوع در اذهان كودكان جا انداخت آنها بیشك علاقهمند خواهند شد تا آن را فرا گيرند و پيگر مسائل آن باشند.
برای مثال اگر در توليد نرمافزارهای قرآنی كودكان و يا نرمافزارهای معارف اسلامی از رنگآميزی درست و طراحی شكيل كه كودكان را به خود جلب میكند استفاده شود اولين قدم را در راه علاقهمند كردن كودكان به معارف اسلامی، قرآنی و اهل بيت(ع) برداشتهايم.
شايد قدمهای بعدی در اين راه چندان مشكل نباشد چراكه اگر اين طرحها و رنگ آميزیها در توليدات نرمافزاری و فضای مجازی قرار گيرد با كمی نگاه ريزبينانه و محتوای مطلوب و شيرين برای كودكان خواهيم توانست در اين راه بزرگ موفق و سربلند باشيم.
يادداشت از وهاب خدابخشی