وقف؛ از نمادهای عملی تزکیه نفس/اساسیترین نقش وقف توسعه ارزشهای الهی است
وقف از جمله نمادهای عملی تزكيه نفس و وارستگی از تعلقات نفسانی است كه همواره در خدمت اخلاق و تربيت انسانی، نقش خود را بهخوبی ايفا كرده است.
حجتالاسلام محمد الهی، رئيس اداره اوقاف و امور خيريه نهبندان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی، با اشاره به مقوله وقف و تأثير آن در رشد اقتصادی كشور گفت: سهم عمدهای از موقوفات در كشورهای اسلامی به ايجاد و تقويت مراكز علمی و مدارس دينی اختصاص دارد، بهگونهای كه در گذشته نيز صدها مدرسه بزرگ و كوچك در روزگار خلافت عباسيان و پس از آن، از نظاميه بغداد گرفته تا دارالعلمهای بخارا و سمرقند، بيشتر از محل موقوفات اداره میشدند و حكيمان و دانشمندان به نامی چون ابنسينا و شيخ مصلحالدين سعدی در اين مدارس وقفی به شكوفايی رسيده و شهره خاص و عام گشتهاند.
وی اظهار كرد: بسياری از نوابغ و استعدادهای درخشان جهان اسلام و بهويژه ايران كه لوازم كافی را برای تحصيل علم نداشتهاند با استفاده رايگان از امكانات موقوفی زمانه خويش، به مدارج عالی علمی رسيدهاند.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه نهبندان با بيان اينكه جدايی انسان از خواستههای مادی كه گوشهای از آن، بهوسيله نهاد وقف مجال بروز میيابد و آدمی را بهسمت كمال و سعادت رهنمون میكند، بیان كرد: وقف از جمله نمادهای عملی تزكيه نفس و وارستگی از تعلقات نفسانی است كه همواره در خدمت اخلاق و تربيت انسانی، نقش خود را بهخوبی ايفا كرده است.
بيشترين درآمد موقوفات ايران در راه نشر معارف اسلامی صرف میشود
حجتالاسلام الهی با اشاره به اينكه بيشترين درآمد موقوفات ايران، در راه پاسداشت شعائر دينی و نشر معارف اسلامی صرف میشود، بیان كرد: استفاده از موقوفات برای ساختن مساجد و حسينيهها، اداره مجالس عزاداری اهل بيت(ع)، چاپ و نشر قرآن و ديگر كتابهای دينی را میتوان از جمله كاركردهای فرهنگی وقف دانست.
وی يكی از مهمترين و اساسیترين نقش وقف در توسعه فرهنگ و تمدن اسلامی را تكامل و توسعه ارزشهای الهی و معنوی عنوان كرد و افزود: رشد ارزشهای مادی و معنوی در يك جامعه به مثابه رشد، توسعه فرهنگ آن جامعه تلقی و زوال ارزشهای مادی و معنوی در يك جامعه به مثابه زوال فرهنگ و تمدن آن جامعه، ارزيابی میشود.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه نهبندان توسعه معنوی جامعه را مهمترين نقشی كه وقف در توسعه فرهنگ و تمدن ايفاء میكند دانست و اظهار كرد: توسعه معنوی جامعه بدين مفهوم است كه جامعه در بعد الهی، دينی و ارزشهای معنوی خويش بيشتر از ابعاد مادی رشد میكند، زيرا اگر وقف را از ديدگاه انسانی و معنوی آن نگاه كنيم، وقف، عبارت از به خدمت گرفتن ارزشها و امكانات مادی به نفع ارزشهای معنوی است.
شرط وقف اين است كه متضمن خير باشد
حجتالاسلام الهی درباره شرط وقف اظهار كرد: شرط وقف اين است كه متضمن خير باشد و اين خير هر مصداقی را میتواند داشته باشد، مكانی برای نيازمندان، طالبان علم، مسافران و گرفتاران، تجربه نشان داده كه در طول تاريخ، وقفهايی برای مسافران صورت گرفته است، هر چند غيرمسلمانان ميان آنها باشد و اين نشاندهنده نگاه انسانی وقف است.
وی از بارزترين ويژگیهای اجتماعی نظام وقف را طبقاتی نبودن آن دانست و گفت: سنت وقف همواره و برای همه اقشار جامعه قابل دسترس است و در انحصار يك طبقه خاص نبوده و نيست.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه نهبندان افزود: هر چند عمل وقف عملی شخصی و اختصاصی بهحساب میآيد ولی تشويق افراد به اين امر و تفهيم کردن مزايای اجتماعی و اقتصادی نهفته در آن میتواند در گسترش و اشاعه اين عمل خدا پسندانه مؤثر باشد، بنابراين امر تبليغ و آموزش احكام و آثار وقف بايد مورد توجه خاص قرار گيرد و بايد بهدنبال راههايی كارساز برای تعيين جايگاه وقف در اجتماع و ساختن انسانهای علاقهمند به وقف بود.
حجتالاسلام الهی منحصركردن عمل وقف به برخی امور خاص از شعاع تأثير و فوايد مورد انتظار از اهميت اين سنت الهی میكاهد، يادآور شد: ارج نهادن به مقام و منزلت اشخاص پيشقدم در امر وقف از اهم واجبات و از وظايف مهم سازمانهای مرتبط با امر وقف است.
