
مصطفی بوعذار، مدیر گروه تئاتر آئین مردم و کارگردان خوزستانی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، گفت: تعزیه نخستین نوع نمایش در ایران است که قدمت طولانی در تاریخ و فرهنگ ایرانی دارد و با فراز و نشیبهای بسیاری روبهرو بوده است، به شکلی که گاه این تعزیه و شبیهخوانیها دستخوش تغییراتی شدهاند.
وی با بیان اینکه نگاه مناسبتی در کشور به تعزیه وجود دارد، تصریح کرد: هنرمندان متعهدی در این زمینه فعالیت میکنند که هنر تعزیه و شبیهخوانی را بهصورت جامع و حرفهای دنبال میکنند. در استان خوزستان نیز پس از ثبت تعزیه شهرستان شوش، چند سالی است که حرکتهای ارزشمندی در تعزیه بهصورت خودجوش از سوی هنرمندان استان رواج پیدا کرده است.
برخی اجراهای ضعیف باعث شده تعزیه از عناصر اصلی خود دور شود
این کارگردان خوزستانی ادامه داد: اما این حرکتهای خودجوش که از روی عشق به امام حسین(ع) شکل میگیرد، گاهی با ضعفهای ساختاری و محتوایی روبهرو است، به شکلی که شاهد اجراهای ضعیفی از تعزیه در برخی نقاط استان هستیم که باعث شده تعزیه و شبیهخوانی از عناصر اصلی خود دور شود.
این نویسنده با بیان اینکه در برخی نمایشهای تعزیه، شعارزدگی و انحراف در موضوعات و همچنین تعریف نامناسب از وقایع عاشورا مشاهده میشود، افزود: در این حرکتها اغلب گروههای هنری و نمایشی از نسخههای اصیل تعزیه دور هستند و گاه دیگر گروهها به کپیبرداری از نسخههای یکدیگر میپردازد. وجود این مسائل، ضرورت تشکیل انجمن هنرهای نمایشی آیینی یا کانون تعزیه استان را بهوجود میآورد تا این حرکتهای ارزشمند و خودجوش و البته ناقص، جمعآوری، ساماندهی و معرفی شوند و با حمایتهای مسئولان و مدیران استانی شاهد اجراهای منسجم و ساختارمند در حوزه تعزیه در استان باشیم.
اغراقآمیز بودن آسیبهایی جدی به عناصر تعزیه زده است
مدیر گروه تئاتر آئین مردم تصریح کرد: متأسفانه در برخی از اجراها اغراقآمیز بودن حرکات نمایشی و تحقیر کردن شخصیتها برای جلب توجه و برانگیختن عواطف تماشاگران آسیبهایی جدی به عناصر تعزیه زده است.
بوعذار تعزیه استانهای اصفهان، مرکزی، قزوین و تهران را الگوهای موفق تعزیه در کشور دانست و گفت: در این استانها نمایش تعزیه را بر اساس دستگاهها، آواها و موسیقیهای خاص تعزیه بهصورت بسیار مناسبی اجرا میکنند. در استان ما نیز در دزفول، شوش و شوشتر و یک گروه در اهواز کارهای موفقی انجام میدهند که هر یک ویژگیهای خاص خود را دارد که باید مورد توجه پژوهشگران باشند.
وی خاطرنشان کرد: در سالهای گذشته همایش آئینهای نمایشی محرم در سطح استان برگزار میشد که به دلیل بیتدبیری برخی مدیران فرهنگی استان دیگر شاهد برگزاری آن در استان نیستیم. این همایش ظرفیت بسیار خوبی برای حضور گروههای تعزیه و نمایش مذهبی استان بود که متأسفانه این رویداد ارزشی دیگر برگزار نمیشود و خلأ آن در استان محسوس است.
این کارگردان خوزستانی افزود: با وجود ظرفیتهای بالای هنرمندان در استان، به دلیل برخی سیاستهای غلط و مشکلات ساختاری، هنرمندان بهصورت مناسبتی به سراغ موضوعات دینی میروند و در این میان یکی از سختیهای تهیه و تولید آثار نمایشی با موضوع دینی، عدم اشراف هنرمندان به موضوعات تاریخی و دینی است.
مدیر گروه تئاتر آئین مردم توجه شهرداریها در حمایت از هنرمندان تعزیه را امری ضروری خواند و اظهار کرد: شهرداریها باید توجه خاصی به این مهم داشته باشند به شکلی که در فضاهایی همچون پارکها، مکانهایی برای اجرای تعزیه ساماندهی کنند و این مکانها همه ساله برای مردم شهر یا منطقه شناخته شده باشد. این فضاسازی مناسب هنری از سوی شهرداری در اهواز ایجاد نشده است و گروههای تعزیه با وجود تلاشهایی که انجام میدهند، در خیابانها، کوچهها و مکانهای نامناسب نمایش خود را اجرا میکنند.