بایستهها آشامیدن بر اساس احادیث و روایات اسلامی
گروه سلامت: روح انسان برای پیمودن مسیر کمال مرکبی میخواهد راهوار که جسم و سلامت آن در فراهم کردن آن از اهمیت بسزایی برخوردار است.
بایستههایی چون آشامیدن به سه نفس، نشسته آشامیدن در شب و ایستاده آشامیدن در روز، آشامیدن آب نیمگرم و ... نابایستههایی چون دمیدن، یکجا سرکشیدن، آشامیدن آب در لابلای غذا خوردن، آشامیدن آب بر گوشت، آشامیدن آب بر چربی، آشامیدن آب از لبه ظرف شکسته، آشامیدن در ظرفهای مسی، آشامیدن در حال ناشتا، نوشیدن آب سرد و آب جو در حمام و .. بر اساس روایات و احادیث معتبر آمده است.
آشامیدن به سه نفس
پیامبر صلى الله علیه و آله چون مىآشامید در میان آن، سه نفَس مى کشید و مى فرمود: «این ، گواراتر، خوشتر و پاکیزهتر است»(1) و در جای دیگر نیز میفرماید: اگر کسى آب بخورد و در میان آن، سه نفَس بکشد از بیمارىِ ناشى از یکجا سر کشیدن در امان است.(2)
کیفیت و موضع مناسب برای آشامیدن آب
پیامبر(ص) خطاب به على علیه السلام در کیفیت و موضع مناسب برای آشامیدن آب به على(ع) فرمود: ایستاده آب بخور که براى تو مایه قدرت افزونتر و سلامت بیشتر است(3) و امام صادق علیه السلام نیز ایستاده آشامیدن آب در روز را موجب گوارا شدن غذا و ایستاده آشامیدن آب در شب را موجب زرداب دانسته است.(4)
آشامیدن آب نیمگرم
امام صادق(ع) در مورد نوشیدن آب نیم گرم یعنی آبی که پس از جوشیدن سرد شده باشد میفرماید: دو چیزِ مناسب است که به هیچ درون نادرستى درنمى آیند، مگر این که آن را به درستى مىآورند و آن دو چیز مناسب، عبارتاند از انار و آب نیم گَرم.(5)
نهی از دمیدن در نوشیدنیها
پیامبر صلى الله علیه و آله به گاه آشامیدن در ظرف نمىدمید و چون مىخواست نفَس بکشد ظرف را از دهان خود دور مىکرد تا نفَس بکشد(6)
نهی از سرکشیدن آب
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: اگر کسى از شما خواست آب بخورد جرعه جرعه بنوشد و یکسره سر نکشد چرا که درد جگر از سر کشیدنِ یکباره بر مىخیزد(7) و امام صادق علیه السلام به نقل از پدرانش علیهم السلام: على علیه السلام از این که همه آب، به یک جرعه نوشیده شود، نهى کرد و فرمود: سه یا دو جرعه باشد(8)
پرهیز از نوشیدن مایعات داغ و آشامیدن آب در لابلای غذا خوردن
از پیامبر خدا روایت شده که از آشامیدن «حَمیم» یعنى آبى که به غایت، داغ است، نهى فرمود(9) و امام رضا(ع) نیز در مورد آشامیدن آب در لابلای غذا خوردن، میفرمایند: هر کس مى خواهد معدهاش او را آزار ندهد، بر روى غذا آب نخورد تا هنگامى که غذا خوردن را به پایان مىبرد که هر کس چنین کن ، بدنش به رطوبت مىگراید، معدهاش ضعیف مى شود و رگهایش نیروى غذا را به خود نمى گیرند زیرا اگر پشت سر هم روى غذا آب ریخته شود، آن غذا در معده نارس و بدگوارش مىشود (10)
نهی از شتاب درآشامیدن آب پس از خوردن گوشت
امام على علیه السلام میفرماید: پیامبر خدا چون گوشت مىخورد، در آشامیدن آب، شتاب نمىورزید. یکى از یاران که از اهل بیت پیامبر صلى الله علیه و آله بود از ایشان پرسید: اى پیامبر خدا، چه قدر کم بر روى گوشت، آب مى آشامى، فرمود: هیچ کس نیست که این گوشت چرب را بخورد و تا پایان غذا از آشامیدن آب، خوددارى ورزد مگر این که غذا را گوارا مى یابد(11)
نهی از آشامیدن در پی چربی و نهی از نوشیدن در ظرف مسین
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: آشامیدن در پى چربى، بیمارىاى در شکم است.(12) همچنین ایشان در آشامیدن آب از مجاورِ دسته ظرف یا لبه شکسته آن، میفرمایند: مباد کسى از شما از کنار دسته ظرف، آب بخورد چرا که آن جا جاى گرد آمدن آلودگى است(13).
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: در ظرف مسین منوش؛ چرا که وسواس و پریشان عقلى بر جاى مى نهد(14) و امام رضا علیه السلام نوشیدن آب سرد پس از خوردن چیز گرم و پس از خوردن شیرینى را از بین برنده دندانها میداند.(15)
اجتناب از نوشیدن آب زیاد
امام صادق در نهی از نوشیدن آب زیاد میفرمایند: کمتر آب بنوش، چرا که هر دردى را به سوى خود مى کشد و از درمان نیز تا هنگامى که بدنت تاب درد را دارد بپرهیز(16) هم ایشان میفرمایند: از نوشیدن آب سرد و آب جو (فُقّاع) در حمّام ، حذر کن چرا که معده را تباه مىکند(17)
منابع:
(1) سنن أبی داوود ، ج 3 ، ص 338 ، ح 3727 ، مسند ابن حنبل ، ج 4 ، ص 238 ، ح 12187 ، المستدرک على الصحیحین ، ج 4 ، ص 154 ، ح 7205 وفیه «أروى» بدل «أهنأ» ، المصنّف لابن أبی شیبة ، ج 5 ، ص 521 ، ح 1 ولیس فیه ذیله ، الطبقات الکبرى ، ج 1 ، ص 384 ، تاریخ بغداد ، ج 8 ، ص 110 الرقم 4229 ، حلیة الأولیاء ، ج 9 ، ص 57 ولیس فیه «ثلاثاً»
(2) طبّ النبیّ صلى الله علیه و آله ، ص 5 ، بحار الأنوار ، ج 62 ، ص 293
(3)الجعفریّات ، ص 162 ، النوادر للراوندی ، ص 213 ، ح 420 کلاهما عن الإمام الکاظم عن آبائه علیهم السلام .
(4) الکافی ، ج 6 ، ص 383 ، ح 2 ، المحاسن ، ج 2 ، ص 399 ، ح 2393 ولیس فیه «من قیام» فی المورد الثانی ، کتاب من لا یحضره الفقیه ،ج 3 ، ص 353 ، ح 4244 ولیس فیه صدره ، بحار الأنوار ، ج 66 ، ص 471 ، ح 49
(5) الکافی ، ج 6 ، ص 314 ، ح 5 ، المحاسن ، ج 2 ، ص 253 ، ح 1796 ، الأمالی للطوسی ، ص 369 ، ح 790 عن علیّ بن علیّ بن رزین عن الإمام الرضا عن آبائه عن الإمام زین العابدین علیهم السلام نحوه ، بحار الأنوار ، ج 66 ، ص 64 ، ح 32 وص 65 ، ح 35
(6) مکارم الاخلاق، ج 1 ص 76
(7) السنن الکبرى ، ج 7 ، ص 464 ، ح 14659 ، المصنّف لعبد الرزّاق ، ج 10 ، ص 428 ، ح 19594 کلاهما عن ابن أبی حسین ، کنز العمّال ، ج 15 ، ص 295 ، ح 41075 ؛ نثر الدرّ ، ج 1 ، ص 225 وفیه «الکُباد من العبّ» فقط ، مکارم الأخلاق ، ج 1 ، ص 76 ، ح 113 نحوه ، بحار الأنوار ، ج 66 ، ص 472
(8) المحاسن ، ج 2 ، ص 403
(9) دعائم الإسلام ، ج 2 ، ص 151 ، ح 542
(10) طبّ الإمام الرضا علیه السلام ، ص 35 ، بحار الأنوار ، ج 62 ، ص 323 نحوه
(11) الجعفریّات ، ص 161 عن الإمام الکاظم عن آبائه علیهم السلام
(12) الفردوس ، ج 2 ، ص 362 ، ح 3616 عن الإمام علیّ علیه السلام
(13) کتاب من لا یحضره الفقیه ، ج 4 ، ص 4 ، ح 4968 ، الأمالی للصدوق ، ص 509 ، ح 707 کلاهما عن الحسین بن زید ، مکارم الأخلاق ، ج 2 ، ص 307 ، ح 2655 کلّها عن الإمام الصادق عن آبائه علیهم السلام ، دعائم الإسلام ، ج 2 ، ص 129 ، ح 450 عن الإمام الصادق علیه السلام نحوه ، بحار الأنوار ، ج 66 ، ص 460 ، ح 7 .
(14) الفردوس ، ج 5 ، ص 69 ، ح 7484 عن أنس
(15)طب امام رضا(ع) ص 29، بحار الانوار، ج 62، ص 321
(16) الکافی ، ج 6 ، ص 382 ، ح 4 ، المحاسن ، ج 2 ، ص 397 ، ح 2384 ، مکارم الأخلاق ، ج 1 ، ص 340 ، ح 1098 وفیهما «إیّاک والإکثار» بدل «لا تُکثر» ، بحار الأنوار ، ج 66 ، ص 455 ، ح 36
(17) کتاب من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 113
سلام بسیار عالی و مفید فایده بود 
