
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از ایلام، انسان، فطرتاً آزادی را دوست دارد؛ بر اساس تاریخ بشریت، جنگها و درگیریهای زیادی برای رسیدن به آزادی در جهان صورت گرفته است.
خالق یکتا انسان را صاحب اختیار آفرید؛ لذا در مقابل جبر مقاومت میکند چون لذت آزادی را دوست دارد؛ در این میان این سؤال پیش میآید، آزادی تا چه حد؟ مسلماً مشخص است آزادی افسار گسیخته خود مانعی در مقابل آزادی است، لذا در جوامع بشری برای این مشکل قانون وضع شد، حدودی که آزادی را کنترل میکرد، اما آیا این موضوع مفهوم آزادی را نقض نمیکند؟ اصلاً هدف از رسیدن به آزادی چیست؟
مشتاق قادری، مدرس گروه معارف دانشگاههای ایلام در گفتوگو با خبرگزاری ایکنا با تبیین مفهوم صحیح آزادی، بیان کرد: قرآن، رسالت پیامبران را دعوت به توحید و رهایی از هرگونه بردگی طاغوتهای اجتماعی و بندگی شیطانهای درونی و بیرونی و آزادی از آنها میداند.
یکی از دستاوردهای دین رهایی از قید و بندهای نادرست است
قادری با اشاره به سوره اعراف، آیه 157: «الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الأُمِّیَّ الَّذِی یَجِدُونَهُ مَکْتُوبًا عِندَهُمْ فِی التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِیلِ یَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنکَرِ وَیُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّبَاتِ وَیُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبَآئِثَ وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلاَلَ الَّتِی کَانَتْ عَلَیْهِمْ فَالَّذِینَ آمَنُواْ بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُواْ النُّورَ الَّذِیَ أُنزِلَ مَعَهُ أُوْلَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ؛ آنها که از فرستاده(خدا) پیامبر «امی» پیروی میکنند کسی که صفاتش را در تورات و انجیلی که نزدشان است مییابند و آنها را به معروف دستور میدهد و از منکر باز میدارد، پاکیزهها را برای آنها حلال میشمرد، ناپاکها را تحریم میکند و بارهای سنگین و زنجیرهایی را که بر آنها بود(از دوش و گردنشان) بر میدارد آنها که به او ایمان آوردند و حمایتش کردند و یاریش نمودند و از نوری که با او نازل شده پیروی کردند آنان رستگارانند»، بیان کرد: یکی از دستاوردهای دین رهایی از قید و بندهای نادرست و سنتهای غلط است.
این کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث با اشاره به سوره طه، آیه 24: «اذْهَبْ إِلَى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَى؛ به سوى فرعون برو که او به سرکشى برخاسته است»، افزود: آزادسازی انسان از سلطه دیگران و مبارزه با طاغوتها و سلبکنندگان آزادی یکیدیگر از مسئولیت پیامبران است که در این راه با دشواریهای فراوانی روبه رو شدند؛ در این مسیر، موانع راه ظهور و بروز آزادی طبیعی و انسانی در فرد و جامعه موجب شد تا پیامبران در این طریق، مبارزه سخت و جانکاهی را آغاز کنند تا بتوانند حقوق طبیعی و انسانی را به عالم بشریت باز گردانند.
رسالت پیامبران؛ دعوت به توحید و رهایی از طاغوت
این کارشناس دینی با اشاره به سوره نحل، آیه 36: «وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِی کُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولًا أَنِ اعْبُدُواْ اللّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ فَمِنْهُم مَّنْ هَدَى اللّهُ وَمِنْهُم مَّنْ حَقَّتْ عَلَیْهِ الضَّلالَةُ فَسِیرُواْ فِی الأَرْضِ فَانظُرُواْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُکَذِّبِینَ؛ ما در هر امتی رسولی فرستادیم که خدای یکتا را بپرستید و از طاغوت اجتناب کنید؛ خداوند گروهی را هدایت کرد و گروهی ضلالت و گمراهی دامانشان را گرفت پس در روی زمین سیر کنید و ببینید عاقبت تکذیبکنندگان چگونه بود؟»، گفت: قرآن، رسالت پیامبران را دعوت به توحید و رهایی از هرگونه بردگی طاغوتهای اجتماعی و بندگی شیطانهای درونی و بیرونی و آزادی از آنها میداند.
این مدرس دانشگاه ایلام با اشاره به سوره انسان، آیه 3: «إِنَّا هَدَیْنَاهُ السَّبِیلَ إِمَّا شَاکِرًا وَإِمَّا کَفُورًا؛ ما راه را به او نشان دادیم، خواه شاکر باشد(و پذیرا گردد) یا کفران کند»، اظهار کرد: قرآن انسان را موجودی دارای اختیار و اراده میداند که میتواند میان حق و باطل، شکر و کفر، تقوا و فجور، یکی را به اراده و اختیار انتخاب کند، همان طور که در آیات 7 و 8، سوره شمس به وضوح به آن اشاره شده است: «وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا، فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا؛ و سوگند به نفس آدمی و آن کس که آن را منظم ساخته، سپس فجور و تقوا (شر و خیر) را به او الهام کرده است»، از این جهت، آزادی امری فطری، ذاتی طبیعی و انسانی است.
در بینش اسلامی آزادی بیقید و شرط عین اسارت است
وی در ادامه با بیان اینکه آزادی به معنی رها بودن از هر قید و بند و عدم پایبندی به هیچ قاعده، قانون و ضابطهای نیست، اظهار کرد: در بینش غربی و غربگرایانه چنین مفهومی از آزادی ارائه میشود، اما در بینش الهی اینگونه «آزادی» عین «اسارت» است، اسارت در بند هوا و هوسها و شهوات حیوانی، گرفتاری و محبوس ماندن در زندان نفس اماره و وسوسهگر.
قادری در پایان با بیان اینکه در اسلام آزادی از هوا و هوسها و نفسپروری برای رسیدن به رضوان خدا است، بیان کرد: در نگرش غربی، آزادی از همه قیود و تعهدات، برای اشباع خواستههای نفسانی و شهوات در ظاهر است که انسان را در نهایت به بند ضلالت میکشاند.