سومین همایش دانشجویی میرزا کوچک جنگلی برگزار شد

به گزارش خبرگزاری بین‏ المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، به همت جهاد دانشگاهی واحد گیلان و پژوهشکده گیلان شناسی دانشگاه گیلان، سومین همایش میرزا کوچک جنگلی امروز، 10 آذرماه با حضور اعضای شورای شهر رشت، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان، اساتید و فرهیختگان تاریخ شناس استان در پژوهشکده گیلان شناسی دانشگاه گیلان برگزار شد.

در این همایش که بصورت میزگرد برگزار شد، ابتدا عباس پناهی، مسئول پژوهشکده گیلان شناسی دانشگاه گیلان، گیلان شناسی را گوهری ذی قیمت برای این استان بیان کرد و گفت: با توجه به وجود کادر قوی در زمینه گیلان شناسی، راه اندازی دانشکده گیلان شناسی در این استان یکی از ضرورت های مهم است که می تواند در بسترسازی برای فعالیت های این حوزه تاثیرگذار باشد.

وی استقرار و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران را اولین هدف قیام میرزا بیان کرد و افزود: نقش میرزا کوچک‌خان جنگلی در حفظ تمامیت ارضی ایران در برابر اشغالگران بویژه روسها بسیار پررنگ و مؤثر بود.

پناهی با بیان اینکه جنبش جنگل از بطن جامعه ایران شکل گرفته بود اظهار کرد: نهضت جنگل با اتحاد اسلام شکل گرفت زیرا اغلب موسسین این جنبش از علما بودند.

وی تصریح کرد: همکاری میرزا با بالشویکها، حفظ استقلال کشور و آزادی مردم از سیاهی ها، نکبتها، و قید و بندهای استبداد داخلی و سلطه انگلستان بوده است بنابراین کمال بی انصافی است که کسی میرزا را کمونیست بداند و آن گاه او را که در برابر کمونیستها سر فرود نیاورد و آلت دست آنان نشد خیانتکار به آرمان کمونیست بشناساند.

پناهی علت اصلی سقوط نهضت جنگل را عدم اتحاد تاکتیکی برشمرد و افزود: در شکل گیری یا ضعف پدیده های اجتماعی عوامل متعددی نقش دارند اما از منظر ایدئولوژی، جنبش جنگل در نتیجه کارکردهای نهاد مشروطه در ایران و گیلان بنا شد و براساس هویت اصلی جامعه که برپایی اندیشه های اسلامی بود با انتقادهایی نسبت به عوامل شکل گرفت و در نهایت بدلیل عدم اتحاد منجر به سقوط شد.

در ادامه ابوطالب سلطانیان استاد تاریخ دانشگاه گیلان به تحلیلی از استقلال و تمامیت ارضی قیام میرزا پرداخت و گفت: نهضت جنگل در شرایطی تاریخی و همزمان با جنگ جهانی اول شکل گرفت که مبارزه با بیگانگان یکی از اهداف شکل گیری این نهضت محسوب می شود.

وی تشکیل دولت شایسته سالار را یکی از راهبردهای نهضت جنگل خواند و گفت: نهضت جنگل بدنبال اصلاح دولت حاکم بود که بدون وابستگی به بیگانگان در جامعه حکمرانی کند.

سلطانیان ضعف تئوریک از نهضت جنگل را یکی از آسیب های تبیین اهداف و رویکرد این نهضت بیان کرد و افزود: عدم دسترسی پژوهشگران به اسناد جنگل که در آرشیو روس هاست آسیبی مهم در جنبش جنگل است.

وی با اشاره به اینکه اتحاد اسلام در جنبش جنگل به عنوان ایدئولوژی مطرح است گفت: رهبری و ایدئولوژی دو عامل تعیین کننده در این نهضت بود که در پیروزی و شکست این نهضت تاثیرگذار بود.

سلطانیان اضافه کرد: برای مطالعه در نهضت جنگل باید آسیب شناسی درستی از این دو عامل صورت بگیرد.

وی با بیان اینکه در دوره اول قیام جنگل بخشی از مارکسیست‌ها تا حدودی به نهضت جنگل نزدیک شدند گفت: پیروی و تبعیت میرزا کوچک‌خان از حد و مشی اسلامی موجب شد که آنها هم در منزوی‌تر کردن میرزا و قیامش وارد عمل شده و عرصه را بر وی تنگ‌تر کردند.

سلطانیان با بیان اینکه تحمل ماهیت انقلابی، دینی و ضد استکباری میرزا کوچک جنگلی برای استعمارگران انگلیسی سخت و غیرممکن بود، افزود: آنها در طول جنگ جهانی اقدامی علیه سرنگونی نهضت جنگل انجام ندادند اما پس از پایان جنگ، مقابله با نهضت جنگل را با کمک قزاق‌ها پیش گرفتند.

در ادامه این میزگرد عباس نعیمی استاد جامعه شناسی دانشگاه گیلان نیز تمامیت ارضی، استقلال، مبارزه با استبداد را از چشم اندازهای نهضت جنگل برشمرد و گفت: ایدئولوژی اساسا سیاسی است زیرا در مرکز بحث ایدئولوژی سیاست قرار دارد و کلید واژه آن نیز قدرت است.

نعیمی گفت: در تحلیل ایدئولوژی جنگل باید جریان های سیاسی و یا تفکرات معطوف به قدرت جنبش را از هم متمایز کنیم و در این صورت است که می توان ایدئولوژی نهضت جنگل را دریافت.

وی به مراحل شکل‌گیری این نهضت اشاره کرد و اهداف میرزا کوچک خان را در هر مرحله مورد بازبینی قرار داد و گفت: جریان ملی گرای مذهب، راست محافظ و جریان چپ سه جریان در جنبش جنگل است.

نعیمی، شهادت میرزا و یارانش در آن زمان را دارای پیام ارزشمندی خواند و گفت: پیام این نهضت همواره برای ملت ایران و مردان آزادیخواه و آزاداندیش تاریخ جاودانه می‌ماند که این ملت ظلم و ستم استبداد و تجاوز بیگانگان به کشور را تحمل نمی‌کنند.

وی در پایان تصریح کرد: تأسیس جنبش جنگل حسب شکست آرمانها مشروطه در قالب تغییرات مصالحت آمیز که به سرانجام نرسیده بود گریزناپذیر بود و شکستش هم گریزناپذیر بود به این خاطر که پدیده دولت محور شکل بگیرد.