مبنای اصلی عرفان الهی، عقل انسان است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از زنجان، حجت‌الاسلام جواد نصرالله‌پور، مدرس مرکز تخصصی مهدویت قم عصر دیروز، 11 آذر در گفتمان دینی با موضوع «مهدویت و فرقه‌های انحرافی» که به‌همت جهاد دانشگاهی در خوابگاه بوستان دانشگاه علوم پزشکی زنجان برگزار شد، با اشاره به این‌که تفاوت‌های فراوانی بین عرفان و شبه‌عرفان وجود دارد، گفت: نخستین و اصلی‌ترین نوع عرفان، عرفان الهی است که در زمان معاصر می‌توان عرفان آیت‌الله‌العظمی بهجت و امام خمینی(ره) را نمونه‌هایی از آن دانست.

وی افزود: شبه‌عرفان‌ها، تمامی عرفان‌هایی را دربر می‌گیرند که غیر الهی بوده و شاخص‌های مختلف عرفان الهی را شامل نشوند که متأسفانه تعداد این‌گونه عرفان‌ها نیز در جای جای دنیا کم نیست و باید مراقب بود تا در تشخیص عرفان الهی از شبه‌عرفان‌ها موفق عمل کرد.

مدرس مرکز تخصصی مهدویت قم نخستین تفاوت عرفان الهی با عرفان‌های غیرالهی را نسبت عرفان با تقوا دانست و ابراز کرد: عرفان الهی، مبتنی بر مفهومی به نام تقوا یا جهاد با نفس است که عرفان‌های غیر دینی خالی از این شاخص هستند و می‌توان بیان کرد که هر عرفانی که معنویتی را با حذف تقوا از درون خود مطرح می‌کند، غیردینی و غیرالهی است.

حجت‌الاسلام نصرالله‌پور با تأکید بر این‌که متأسفانه بسیاری از عرفان‌های عصر حاضر یک نوع لذت درونی را جایگزین خدا و تقوا می‌کنند، اظهار کرد: عرفان‌هایی همچون «یوگا»، به کمک یک سری تکنیک‌ها، آرامش روانی را به انسان هدیه داده و آن را جایگزین فرایضی همچون نماز می‌کنند، در حالی که هدف از اقامه نماز که آرامش را به انسان هدیه می‌دهد، در کنار کسب این آرامش، نیل به مقام قرب الهی است.

عرفان اصیل الهی، مستلزم جهاد اجتماعی است

وی تصریح کرد: نسبت عرفان با جهاد و مبارزه با شیاطین بیرونی، دومین نقطه تمایز عرفان الهی از عرفان‌های غیرالهی و شبه‌عرفان‌هاست و عرفانی که در آن مبارزه با متجاوزان به دین و ناموس افراد اهمیتی ندارد، غیرالهی است؛ درحالی که عرفان اصیل الهی، مستلزم جهاد اجتماعی است.

این کارشناس مهدویت با اشاره به این‌که مسئولیت‌پذیری در برابر خدا، جامعه و خود، در عرفان الهی موج می‌زند، عنوان کرد: علاوه بر این موارد، مبنای اصلی عرفان الهی، عقل انسان است؛ همان‌گونه که امیرالمؤمنین(ع) در روایتی بر اهمیت عقل تأکید کرده و فرمودند: العقل رسول الحق، هر عرفانی که بر ضد بدیهیات عقلی باشد، غیرالهی است.

حجت‌الاسلام نصرالله‌پور خاطرنشان کرد: نسبت عرفان با شرع و شریعت، نسبت عرفان با مواد مخدر و نسبت عرفان با استعمار و استکبار، دیگر شاخص‌هایی هستند که عرفان الهی را از شبه‌عرفان‌ها و عرفان‌های غیرالهی متمایز می‌سازند.

این مدرس مرکز تخصصی مهدویت قم تأکید کرد: بنا بر آیه 70 سوره مبارکه اسراء: «وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ...؛ و به راستى ما فرزندان آدم را گرامى داشتیم...»، عرفان الهی کرامت انسانی را حفظ می‌کند در حالی که بسیاری از عرفان‌های غیرالهی، با زیرپا گذاشتن کرامت انسانی، دست به رفتارها و حرکاتی می‌زنند که در شأن انسان و مقام خلیفة‌اللهی نیست.

سند عرفان الهی، قرآن کریم است

وی با بیان اینکه برخی عرفان‌های غیرالهی، از موسیقی‌های مختلف به نام رسیدن به عرفان استفاده می‌کنند، گفت: سند عرفان الهی، قرآن کریم است و اگر تمام احادیث مستند و آیات الهی را جمع کنیم هم نشانی از این نمی‌یابیم که موسیقی نقشی در عرفان دارد.

این کارشناس مهدویت در پایان یادآور شد: امام صادق(ع)، با برشمردن ویژگی‌های جوان شیعه، زندگی او را صرف بر دو کار می‌داند: «تحصیل علم و دانش در دوران جوانی» و «بندگی خدا»؛ از این‌رو برای نیل به عرفان الهی، نباید این دو موضوع را در زندگی از یاد برد.