تعزیه به همان شکل سنتی خود اجرا شود

اسماعیل مجللی، محقق و پژوهشگر تعزیه استان مرکزی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، گفت: تعزیه و تعزیه‌خوانی دستاورد جهان‌بینی و شیوه تفکر و احساس درونی توده مردم جامعه‌ای سنتی است که در آن فرهنگ و اندیشه‌ای رمزگرا و حماسه‌ساز بر ذهنیت آن جامعه چیره بوده است.

وی بیان کرد: ایرانیان شیعه با این سوگواری تأثیرگذار نمایشی، ارادت و اخلاص خود را به اهل بیت(ع) به اثبات می‌رسانند و به نوعی تعزیه با فرهنگ مردم عجین شده؛ بنابراین گزینه‌ای نیست که بخواهیم نظری منفی در مورد آن داشته باشیم.

مجللی تصریح کرد: اساس و پایه شکل‌گیری تعزیه، واقعه سال 61 سرزمین کربلا بود که اوج نقض حقوق کودک و زن و حتی بشر را در این اتفاق شاهد بودیم؛ ولی با این حال وقتی که از حضرت زینب(س) پیرامون این واقعه پرسیدند حضرت جواب داد هیچ چیز غیر از زیبایی در این واقعه وجود ندارد؛ بنابراین شکل‌گیری این هنر سنتی بر اساس زیباترین واقعیات از زبان حضرت زینب(س) بود.

تعزیه هنر نمایشی مردم ماست

محقق و پژوهشگر تعزیه استان افزود: تعزیه هنر نمایشی مردم ماست و اگر فراخوانی صادر شود که هر کشوری نمایش مربوط به خود را در یک کشور دیگری حاضر کند؛ بدون هیچ اغراقی ایرانیان به سراغ تعزیه می‌روند و این جای بسی افتخار است که درام این کشور گره خورده با نام نامی اباعبدالله الحسین(ع) است.

مجللی در ادامه در تشریح وضعیت تعزیه استان اظهار کرد: وضعیت تعزیه در استان ما خالی از نقص نیست؛ ولی استان و شهر اراک در کشور در زمینه تعزیه حرفی برای گفتن دارد و بیش از این نیز می‌طلبد که در راستای این هنر فاخر و ارزشی کار شود و این مهم نیازمند همت و تلاش همه جانبه مسئولان کشوری و استانی است.

محقق و پژوهشگر تعزیه استان در ادامه آموزش و پژوهش، استفاده از نسخ غریب و اجرای تعزیه به شکل کاملا سنتی را از جمله راهکارهای تأثیرگذار در جهت بهبودبخشی وضعیت تعزیه در استان و کشور عنوان کرد.

تعزیه جزو ادبیات کهن ایران محسوب می‌شود

وی با اشاره به ایجاد نوآوری وحفظ سنت‌ها در شعر و موسیقی تعزیه ادامه داد: اگر ادبیات ایران را از دوران مشروطه به بعد به عنوان ادبیات معاصر قلمداد کنیم و از آنجا که ادبیات تعزیه مربوط به دوران پیش از مشروطه است می‌توان گفت که تعزیه جزو ادبیات کهن ما محسوب می‌شود و اصالتاً هنری است سنتی و مطلقاً چیزی به عنوان تعزیه مدرن وجود ندارد و همه تعزیه‌ها به شکل سنتی اجرا می‌شوند؛ ولی بعضاً برخی از اشعار و آهنگ‌هایی درون تعزیه به کار می‌رود که به عنوان نوآوری نمی‌توان آنها را محسوب کرد.

مجللی افزود: زمانی می‌توان یک تعزیه مدرن ایجاد کرد ویا در آن نوآوری داشته باشیم که بر اساس یک اتفاق امروزی ونه تاریخی و به شیوه ادبیات داستانی مدرن با شعر سپید و موسیقی پاپ تعزیه‌ای را بسازیم آن وقت تعزیه مدرن ایجاد کرده‌ایم که تا کنون چنین اتفاقی نیافتاده است و این مواردی که امروز از آن  به عنوان نوآوری قلمداد می‌کنند و یا اشعار و آهنگ‌هایی خارج از اصول تعزیه که در آن وارد نموده‌اند؛ فقط بر اساس احساسات شکل گرفته و زیاد هم زمانبر نخواهند بود و چه بسا ممکن است که خطر وتهدید جدی برای تعزیه نیز محسوب شود.

 محقق و پژوهشگر تعزیه با تأکید بر عدم اجرای تعزیه خارج از اصول سنتی بیان کرد: اشعار تعزیه که از قبل به دست ما رسیده، خود به تنهایی آنقدر گیرایی و ظرافت دارند که مطلقاً نیازی به نوآوری و یا حتی مداحی درتعزیه و سایر ترفندها نداریم.

هیچ نیازی به تغییر تعزیه وجود ندارد

وی خاطرنشان کرد: تعزیه میراث سنتی فرهنگ ماست و فقط به شکل سنتی برای مردم پذیرفتنی است وقطعاً مردم هم هیچ زمانی سنت را کنار نمی‌گذارند؛ لذا هیچ نیازی به تغییر تعزیه وجود ندارد و لازم است تا تعزیه به همان شکل سنتی خود اجرا شود.

مجللی در تشریح ویژگی‌ها و صفات مجالس تعزیه ادامه داد: مجالس تعزیه‌ای که مکتوب هستند هیچگونه ایرادی ندارند و اگر احیاناً ایراد و یا مشکلی در تعزیه باشد این مسائل را خود تعزیه‌خوانان وارد آن می‌کنند؛ بنابراین صدای رسا و خوب، دانش تعزیه خوان، استفاده بهینه از هنر نمایش و موسیقی از مواردی هستند که در تاثیرگذاری هرچه بیشتر تعزیه بر مخاطب موثر واقع می‌شوند.

محقق و و پژوهشگر تعزیه استان تصریح کرد: در حال حاضر تعزیه در استان مرکزی روال خود را با حمایت مردم و مسئولین طی می‌کند و تا کنون هم استوار مانده؛ اما بهتر از این هم می‌تواند باشد و نظارت دستگاه‌های اجرایی فرهنگی استان بر وضعیت تعزیه هم قابل تقدیر است؛ لیکن برای بهبود شرایط کنونی نیاز به همت و تلاش وافری است.

وی با اشاره به تشکیل هسته  و شورای مرکزی تعزیه‌خوانان استان افزود: تشکیل این هسته و شورا به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد استان اقدام بسیار بجا ومناسبی است که می‌تواند در جهت ساماندهی تعزیه و تعزیه‌خوان‌های استان تأثیرگذار باشد و هسته اصلی این شورا متشکل از افرادی با عالی‌ترین تحصیلات هستند که خود نیز در تعزیه دستی برآتش دارند و بی‌شک بهره‌گیری از متخصین این مهم و سرمایه‌گذاری بر روی افرادی که در رشته‌های هنر، ادبیات، فلسفه، جامعه شناسی و حوزه علمیه تبحر دارند به خوبی می‌تواند ما را در راستای تقویت این هنر سنتی و فاخر یاری کند.

گرایش نسل جوان به هنر تعزیه

محقق و پژوهشگر تعزیه استان بیان کرد: در حال حاضر گرایش نسل جوان به این هنر نیز در نقطه مطلوبی قرار دارد؛ لیکن اگر بتوان شرایطی فراهم نمود تا نسل جوان بتوانند بیشتر در متن هنر تعزیه  قرار گیرند و از ایجاد هرگونه حاشیه‌ای جلوگیری شود؛ قطعاً استقبال نسل جوان از این هنر افزایش یافته و تعزیه خوانان صاحب نامی از این شهر در آینده تحویل جامعه خواهد شد.

مجللی با انتقاد از عدم تخصیص مکانی ثابت در استان برای اجرای تعزیه تصریح کرد: متاًسفانه تاکنون با توجه به قدمت دیرینه این هنر و مهد تعزیه بودن استان هنوز هم مکانی ثابت و مناسب جهت اجرای تعزیه در اراک وجود ندارد و با توجه به برخی مشکلات امکان ساختن آن نیز به آسانی میسر نیست و تحقق این مهم نیازمند همت مسئولان و خیران است.

وی با اشاره به ساخت موزه تعزیه در استان و اقداماتی که تاکنون در این راستا صورت گرفته اظهار کرد: ساخت موزه تعزیه در استان هرچند یکی از ضروریات محسوب می شود؛ لیکن پرداختن به موزه و گنجینه تعزیه، نباید به جایی برسد که تعزیه و تعزیه خوانان را به حاشیه برده و خود در متن کار قرار بگیرد.

محقق و پژوهشگر تعزیه استان مرکزی افزود: استان مرکزی مهد تعزیه است و پیشکسوتان و تعزیه‌خوان‌های ارزشی نیز در آن وجود دارد که ارزش آنها خیلی بیشتر از نسخ و ابزار قدیمی این کار است و پیش از هر امری باید به دغدغه‌های این افراد پرداخت؛ نه اینکه اگر هروقت سؤالی از تعزیه شد بگوییم در استان موزه تعزیه داریم و تعزیه، تعزیه خوان و موزه تعزیه هر سه در کنار هم ارزش دارند و باید  توآم با هم مرد توجه قرارگیرند.