لزوم ترغیب مردم نسبت به فرهنگ وقف و توسعه موقوفات قرآنی

حجت‌الاسلام محمدفاتحی، رئیس دانشکده علوم قرآنی بندرعباس در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از هرمزگان، اظهار کرد: وقف ریشه در نیازهای جامعه دارد و مردم با فطرت پاکی که دارند هرجا احساس نیاز بوده، مال خود را وقف کردند.

وی بیان کرد: مفسران قرآن کریم از کلیت برخی مفاهیم اخلاقی که در قرآن ذکر شده، چنین دریافته‌اند که وقف مورد تأیید قرآن کریم است؛ چرا که اعمال خیر و صالح همواره در آیات این کتاب نورانی ستوده شده و به‌طور عموم هر آنچه که بر انجام کارهای نیکو بدان دلالت داشته باشد، بر وقف نیز دلالت می‌کند به تعبیر دیگر روح وقف مورد تأیید قرآن کریم قرار گرفته است.

رئیس دانشکده علوم قرآنی بندرعباس در این رابطه به آیه 57 سوره آل عمران اشاره کرد؛ «وَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ فَیُوَفِّیهِمْ أُجُورَهُمْ وَاللّهُ لاَ یُحِبُّ الظَّالِمِینَ؛ اما آنها که ایمان آوردند، و اعمال صالح انجام دادند، خداوند پاداش آنان را بطور کامل خواهد داد، و خداوند، ستمکاران را دوست نمیدارد».

فاتحی با اشاره به اینکه تفاوت عمده وقف با سایر انقاقات ماندگاری آن است، گفت: در روایات متعدد وقف را به‌عنوان یکی از مصادیق بارز اعمال صالحه یا باقیات صالحات و صدقه جاریه تعبیر کردند و وی‍ژگی صدقه جاریه نیز همین بس که اثر ماندگارش برای انسان است.

وی با اشاره به کارکردهای وقف در جامعه گفت: وقف در جامعه دارای سه دسته کارکرد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است که مهم‌ترین کارکرد آن از گذشته‌‏های دور تاکنون کارکرد فرهنگی است و به لحاظ اقتصادی ماهیت اوقاف جنبه‏ اقتصادی دارد و به‌عنوان پشتوانه‏‌ قوی مالی برای دولت مطرح است.

عمل به وقف در ردیف ایمان به خداست

به گفته رئیس دانشکده علوم قرآنی بندرعباس، به لحاظ آثار مثبت اقتصادی وقف در جامعه‏ اسلامی، اسلام عمل به وقف را در ردیف ایمان به خدا، رسول خدا(ص) و روز قیامت قرار داده است.

حجت‌الاسلام فاتحی ادامه داد: ما موقوفه‌های کاملاً متفاوتی داریم برای مثال ما موقوفه غذای ماهی در مشهد داریم که یک فرد خیری ملکی را برای خرید غذا برای ماهیان یک سد وقف می‌کند البته وقتی مصداق وقف تمام می‌شود یا پیدا نمی‌شود می‌توان با اجازه ولی فقیه  جایی که نزدیک به نیت واقف مصرف کرد.

وی اضافه کرد: وقف در تمام دنیا وجود دارد به‌عنوان مثال در کشور لبنان یک ملکی را وقف کردند که از عایدش دو نفر را اجیر کنند که این فرد به عیادت بیمارانی بروند که عیادت‌کننده ندارند و آن دو نفر با هم درباره بهبودی بیمار آرام صحبت کنند به نحوی که بیمار بشنود.

رئیس دانشکده علوم قرآنی بندرعباس اظهار کرد: عمده موقوفات ما برای روضه‌خوانی و عزاداری اباعبدالله‌الحسین(ع) است که ریشه آن به زمان رضاخان باز می‌گردد آن زمان که رضاخان جلو عزاداری‌ها را می‌گرفت مردم برای اینکه عزاداری‌ها باقی و پیوسته بماند وقف کردند.

ضرورت پرداختن به وقف در ایام فاطمیه و نیمه شعبان

فاتحی افزود: عزاداری محرم و صفر جزو فرهنگ ما شده اما در حال حاضر نیازهای دیگری داریم که یکی از این نیازها در حوزه قرآن و آموزش قرآن است براین اساس با رصد نیازهای جامعه امروز در طول سال، دو ماه عزاداری داریم اما سال 12 ماه است و بقیه ماه‌ها باید جلسه قرائت آموزش و حفظ قرآن داشته باشیم.

وی با تأکید براینکه ما باید نیت واقف را به نیازهای جامعه سوق دهیم، گفت: اگر می‌خواهیم برای اهل بیت(ع) وقف کنیم معصومین(ع) 14 نفر هستند در حالی که ما برای ایام فاطمیه و برای حضرت زهرا(س) وقف نداریم و همچنین در رابطه با مهدویت و برای نیمه شعبان وقف و موقوفه نداریم به همین دلیل دایره موقوفاتمان در این زمینه باید گسترش دهیم.  

رئیس دانشکده علوم قرآنی بندرعباس با تأکید بر بررسی امکانات و زیرساخت‌های موقوفات قرآنی موجود در کشور گفت: یکی از وظایف جامعه دانشگاهی ما در حوزه وقف می‌تواند پرداختن به موضوع نقش دانشگاه در فرهنگ‌سازی وقف و نقش خیران در توسعه فرهنگ وقف در آموزش عالی باشد که اثرات مثبتی دربردارد.

حجت‌الاسلام فاتحی در پایان خواستار بررسی روش‌های جدید و نوآوری و ابتکار در ایجاد موقوفات قرآنی با رویکردهای نوین شد و افزود: دانشگاهیان و روحانیان و خواص در ترغیب مردم به موقوفات قرآنی و تحقق‌پذیری کاربردی جایگاه وقف و قرآن نقش مهمی دارند.