آگاهی به آلودگی نفس، نخستین مرحله تهذیب است
گروه اندیشه: همانطور که اگر بیمار متوجه بیماری خود نباشد به فکر درمان آن هم نمیافتد،آگاهی از آلوده بودن نفس نیز نخستین مرحله تهذیب است.
حجتالاسلام غلامرضا نجفی، رئیس دادگستری شهرستان سراوان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از سیستان و بلوچستان، در رابطه با تهذیب نفس گفت: تهذیب نفس به معنای پاک کردن و تطهیر نفس از آلودگیها و خودسازی انسان برای بهوجود آوردن زمینههای رسیدن به کمال و سعادت است.
وی اظهار کرد: خداوند در آیات 9 و 10 سوره شمس میفرماید: «قَدْ أَفْلَحَ مَن زَکَّاهَا
مراحل تهذیب نفس
رئیس دادگستری سراوان بیان کرد: برای تهذیب نفس، 7 راه پیش روی انسان است که عبارتند از؛ بیداری، تنبه و خروج از غفلت و خود فراموشی، تفکر، عزم و اراده قوی، مشارطه، مراقبه و محاسبه.
نجفی عنوان کرد: بیداری و خروج از غفلت و خود فراموشی این است که اگر غفلت سراغ ما بیاید هیچگاه به فکر تذکیه نفس نخواهیم افتاد، همانطور که اگر بیمار متوجه بیماری خود نباشد به فکر درمان آن هم نمیافتد؛ بنابراین آگاهی از آلوده بودن، نخستین مرحله تهذیب نفس است. تمام پیغمبران الهی و ائمه معصوم(ع) برای این آمدهاند که این پرده غفلت را از جلوی چشمها کنار بزنند.
این کارشناس قرآنی تصریح کرد: تفکر، اندیشیدن انسان به سرنوشت خودش و وظایفی است که در مقابل پروردگار خود دارد و اینکه هدف ما انسانها از زندگی چیست و مقصد نهایی ما کجاست و ما برای اینکه به این مقصد و هدف نهایی برسیم باید تفکر کنیم.
وی خاطرنشان کرد: آیات بسیاری از قرآن ما را به تفکر توصیه میکند. در آیه 8 سوره روم آمده است: «أَوَلَمْ یَتَفَکَّرُوا فِی أَنفُسِهِمْ مَا خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمًّى وَإِنَّ کَثِیرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاء رَبِّهِمْ لَکَافِرُونَ؛ آیا در خودشان به تفکر نپرداختهاند خداوند آسمانها و زمین و آنچه را که میان آن دو است جز به حق و تا هنگامى معین نیافریده است و [با این همه] بسیارى از مردم لقاى پروردگارشان را سخت منکرند».
اراده؛ عامل اصلی تهذیب نفس
نجفی بیان کرد: عزم و اراده قوی، چهارمین مرحله تذهیب نفس است و نقش اصلی را در تذهیب نفس خود انسان ایفا میکند. بدون عزم، انسان به مقامهای عالیه نخواهد رسید.
وی همچنین مشارطه را پنجمین مرحله تهذیب نفس عنوان کرد و افزود: مشارطه، شرط و تعهد انسان برای ترک معصیت و پایبندی به عهد و پیمانی است که در این مسیر دارد. امام خمینی(ره) در این باره میفرمایند: مشارطه آن است که در اول روز با خود شرط کند که بر خلاف فرموده خداوند عمل نکنند و این مطلب را تصمیم بگیرد.
نجفی اظهار کرد: مراقبه نیز یعنی اینکه در تمام این مدت که شرط کرده است بر خلاف آن عمل نکند و بر عهد و پیمان خود بایستد و بر وسوسههای شیطان و نفس دل نسپرد و از شر آن به خدا پناه ببرد.
رئیس دادگستری سراوان در پایان افزود: آخرین مرحله تهذیب نفس، محاسبه است، به این معنا که انسان هر روز از خودش حساب و کتاب داشته باشد. اگر طاعتی کرده اضافه کند و اگر گناهی کرده در جبران آن بکوشد.
