
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از گیلان، با گشت و گذار در برگههای تاریخی جهان، نمیتوان مطالبی از یک انقلاب را یافت که با رهبری واحد یک عالم دینی زیر یک پرچم و حمایت همهجانبه مردمی، متشکل از قومیتهای مختلف در کنار اعتقادات دینی و مذهبی با هدف عمران، آبادانی، اقتدار، عزت، حفظ تمامیت ارضی و دهها محاسن دیگر، به سرانجام برسد.
امروز در آستانه ورود به سیوششمین سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، شاهد این تغییرات در سراسر کشور به خصوص مناطق مرزی هستیم که در همین راستا با نگاه اجمالی به واقعیتها، وضعیت «بندر مرزی آستارا» یعنی غربیترین شهرستان استان گیلان، در قبل و بعد از انقلاب را تحلیل میکنیم.
در ابتدا به «فرهنگ امیرکبیر» استناد میکنیم که در سال 1334 هجری شمسی توسط مؤسسه مطبوعاتی امیرکبیر منتشر شده و در تعریف کلمه «آستارا» آورده است: «آستارا شمالیترین بندر ایران در دریای خزر، واقع در مصب رود آستاراچای، مرز ایران و شوروی و... بوسیله راه شوسه به شهر اردبیل و از طریق اردبیل به تبریز(مرکز استان سوم) مربوط و از هر لحاظ یکی از مهمترین نقاط مرزی ایران است و حدود 8هزار نفر جمعیت دارد».
تحرکات انقلابی مردم مناطق مرزنشین کشور
سوالاتی که پس از قرائت تعریف مذکور به ذهن میرسد این است که چرا با وجود اینکه آستارا در زمان قاجار بندری فعال در دریای خزر بوده و با اتحاد جماهیر شوروی هم مرز زمینی و هم مرز دریایی داشته، بسیاری از امتیازات این شهر از قبیل بندرگاه و شیلات در دوران پهلوی لغو شد؟ و رژیم پهلوی با در بنبست نگه داشتن منطقه، تخریب بندرگاه و واگذاری امتیاز شیلات به انزلی چه اهدافی را میتوانست دنبال کند؟
با ورود به دهه پنجم سال 1300 و تشدید تحرکات انقلابی به رهبری امام خمینی(ره) در کشور، «محمدرضا شاه» با حضور در شهرهای مرزی که تا آن دوران در انزوا قرار داده شده بودند، با چرب زبانی و برچسب زدن القابی چون «پاریس کوچک، کویت کوچک، دروازه اروپا و...» سعی در بیتفاوت نشان دادن مردم مناطق مرزنشین کشور به تحرکات انقلابی بود که برعکس این توهمات، اخبار و تصاویر منتشر شده از آن دوران چیز دیگری را نشان میداد.
بینش و روشنفکری مردم مرزنشین سبب شد تا فریاد «مرگ بر شاه» در همه مناطق مرزی همانند سایر نقاط کشور شنیده شود و همه اقوام در اقصینقاط ایران خواستار سرنگونی رژیم شاهنشاهی و برقراری جمهوری اسلامی شدند و بالاخره 22 بهمن 1357 فرا رسید و ملت سرافراز ایران پیروزی انقلاب را جشن گرفتند و پس از این واقعه مهم، تحمیل جنگ هشتساله توسط رژیم بعث عراق بر ملت ایران در آغازین روزهای انقلاب، انگیزه عمران و آبادانی را از انقلابیون کم نکرد و تحولات همهجانبه در کشور و به مصب آن در بندر مرزی آستارا شروع شد و در حال حاضر پس از گذشت سه دهه و نصفی، تحلیل وضعیت کنونی را با چگونگی تأمین انرژی در کشور آغاز میکنیم.
با وجود اینکه کشور پهناور ایران دارای ذخایر عظیم نفت و گاز بود و خط لوله گاز صادراتی ایران به کشور شوروی سابق از مرز زمینی آستارا عبور میکرد، ولی ساکنان بیشترین نقاط کشور و حتی مناطق جنوبی از نعمت این انرژی پاک بیبهره بودند؛ به برکت جمهوری اسلامی در دهه اول انقلاب، نخستین هدیه نظام به ملت، گازکشی به مناطق واقع شده در مسیر این خط لوله و پس از آن به سایر شهرها و روستاها بود که شهرستان مرزی آستارا در اولویت اجرای این پروژه قرار گرفت.
در اقدامی دیگر، برقرسانی به روستاهای دور دست و مناطق محروم، برقراری خطوط ارتباطی تلفن و احداث تصفیه خانه و انتقال آب چشمه آقچای به شهر از دیگر برنامههایی بود که به شکل جدی پیگیری شد و با موفقیت تحقق یافت.
توسعه صنعتی آستارا بعد از پیروزی انقلاب
توسعه صنعتی آستارا با احداث کارخانجاتی از قبیل «کارخانه ماشینسازی عادل(بولر فعلی)، کارخانههای متعدد برنجکوبی، کارخانههای صدفکوبی و کارگاههای صنعتی کوچک» در مناطق مختلف شهرستان و خارج کردن این شهر از بنبست با صدور دستور احداث جادهای استاندارد، جهت اتصال استان گیلان به بخش شرقی آذربایجان شرقی(استان اردبیل فعلی) با طراحی محوری با چشمانداز بینظیر در منطقه «حیران و ونهبین» در استان گیلان و اتصال آن از طریق تونل به اردبیل در دستور کار قرار گرفت و در حداقلترین زمام ممکن اتمام و با موفقیت به بهرهبرداری رسید.
در این دهه و پیش از آن بسیاری از پزشکان فعال در آستارا از اتباع کشورهای هندوستان و پاکستان بودند و بیماران باید جهت درمان سادهترین بیماریهای خود، مسافتهای طولانی را به مراکز استانها و یا پایتخت طی میکردند که با برنامهریزیهای کلان در بخش بهداشت و درمان، شاهد تحولی عظیم در همه شهرها هستیم.
دهه دوم انقلاب با به وقوع پیوستن اتفاقات بسیار در عرصه داخلی و خارجی آغاز شد که فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، استقلال کشورهای حاشیه دریای خزر و رحلت جانگداز امام خمینی(بنیانگذار جمهوری اسلامی) مهمترین آنها بودند.
بهرهمندی همهجانبه علمی آستارا
رهنمودهای آگاهانه امام خامنهای و مدیریت دولتمردان در تدوین سیاست داخلی و خارجی پس از رحلت بنیانگذار کبیر انقلاب، سبب شد تا با سود جستن از تغییرات جغرافیایی در منطقه قفقاز، پس از گذشت 60 سال فعالیت گمرک زمینی این شهرستان در بخشهای مختلف از سرگرفته شود و هماکنون گمرک آستارا با ارتقا به ادارهکل گمرک به عنوان اولین مرز کشور در تجارت چمدانی و فعالترین مرز زمینی در شمال کشور شناخته شده است.
پیشرفت همهجانبه علمی کشور و ایجاد شرایط تحصیل برای همگان، یکی از مهمترین اهداف نظام بود که این شهرستان از آن بیبهره نماند و علاوه بر آغاز بازسازی کلیه مدارس قدیمی در شهر و روستاها، احداث و تأسیس دانشگاههای آزاد اسلامی، پیام نور، علمی و کاربردی، آموزش عالی شهریار، دانشکده سما و حوزه علمیه ولی عصر(عج) با بیش از 10 هزار نفر دانشجوی و طلبه، سندی بر این ادعا شد.
در دهه سوم، توسعه آستارا به این بخش ختم نشد و بهرهمندی بیشتر از نعمتهای کوهستانی، جنگلی، جلگهای و ساحلی سبب شد که علاوه بر مکانیزه شدن صنعت کشاورزی، اداره شیلات فعالیت مجدد خود را با ساماندهی روش صید ماهیان استخوانی و آبزیپروری در این خطه از سر بگیرد؛ حمایت از بخش خصوصی و جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی در احداث تلهکابین و پیست بزرگ کارتینگ در منطقه حیران، هتلهای بینالمللی، پارکهای طبیعتگردی و جنگلی، باغ پرندگان و تفرجگاهها از دیگر اقدامات نظام انقلابی حاکم بر کشور بود.
در زمینه ورزشی باید گفت در کل شهرستان پیش از انقلاب فقط یک سالن کوچک ورزشی به نام «جهانپهلوان تختی» احداث شده بود که هماکنون با بیش از 10 سالن در حریم شهری و 5 سالن در روستاها و مناطق محروم و 5 هزار نفر ورزشکار ساماندهی شده تحولی عظیم در این بخش را شاهد هستیم.
اجرای پروژههای ملی و فراملی
«انقلاب اسلامی» در دهه چهارم بسیاری از مشکلات را پشت سر گذاشت و با تجربههایی بزرگ درصدد برداشتن گامهای بزرگ برآمد که پیشنهاد احداث بندر چندمنظوره به شکل جدی در دستور کار دولت و مجلس قرار گرفت و پس از دو دهه تلاش مسئولان، این بندر در فروردین 1392 به شکل رسمی و با سرمایهگذاری بخش خصوصی به بهرهبرداری رسید؛ حال پس از 35 سال گذر از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، با اجرای پروژههای ملی و فراملی، «آستارا» به عنوان یکی از 20 منطقه مهم گردشگرپذیر کشور مبدل گشته است تا حدی که آمار سالانه ورود و اقامت مسافر داخلی در آن به بیش از 10 میلیون نفر و تردد اتباع داخلی و خارجی در دو سوی مرز زمینی به بیش از 700 هزار نفر مسافر میرسد.
پرداخت تسهیلات بانکی برای ایجاد واحدهای صنعتی کوچک و بزرگ با ایجاد شهرک صنعتی آستارا به طور جدی توسط دولتها پیگیری شد و هماکنون شاهد احداث کارخانههای تولید پالت چوبی، کود شیمیایی، بلوک سیمانی، پلاست فوم، فیلم شیرینگ، پشتی و تشک، ورق درب و پنجره چوبی، محصولات ساخته شده از MDF، سورتینگ میوه، ناودان، چکمه، پنجره دو جداره و سبد پلاستیکی میوه و ایجاد اشتغال برای تعداد کثیری از جوانان در این واحدها هستیم.
به گزارش ایکنا، در حال حاضر با پیگیریهای صورت پذیرفته، شعار چندین ساله احداث راه آهن قزوین – رشت – آستارا و اتصال آن به راه آهن بینالمللی در کشور جمهوری آذربایجان، ایجاد منطقه ویژه اقتصادی آستارا و چهاربانده کردن محورهای مواصلاتی شهرستان در حال اجرا میباشد که در صورت تحقق آنها گامی جدید در توسعه همهجانبه شهرستان برداشته میشود و همه اینها مبین عدالت، صلابت و اقتدار نظام مقدس جمهوری اسلامی جهت عمران و آبادانی کشور است.