گروه مؤسسات قرآنی مردمنهاد: از سال 1386 تا 1391 تعداد 977 مورد مؤسسه از حمایتهای عمرانی و تعداد 1030 مورد مؤسسه از کمک خرید تجهیزات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بهرهمند شدهاند که این کمکها تا کنون توسط دفتر حمایتهای ساختمانی و تجهیزات این وزارت شکل گرفته است.

به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، مؤسسات قرآنی مراکزی مردمی هستند که با استفاده از توان و ظرفیتهای مردمی خود به فعالیت در حوزههای آموزشی، تبلیغی و ترویجی با محوریت قرآن میپردازند.
این دست از مراکز قرآنی در حال حاضر مجوز فعالیت خود را یا از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا سازمان تبلیغات اسلامی دریافت میکنند و از سوی این مراکز نیز مورد حمایتهایی قرار میگیرند.
یکی از مشکلاتی که این مؤسسات در جامعه و در حوزه فعالیتهای خود به ویژه فعالیت آموزشی با مشکل روبرو میشوند، مشکل مکان است.
یکی از اقدامات مفیدی که در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت گرفته است، ایجاد دفتر حمایتهای ساختمانی و تجهیزات در معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
در این گزارش سعی شده است علاوه بر مصاحبه با چند مسئول مرتبط در زمینه ارائه حمایتهای تجهیزاتی و ساختمانی، با دو مدیرمؤسسه قرآنی که از این کمکها نیز بهرهمند شدهاند گفتوگویی صورت گیرد تا علاوه بر مشخص شدن محورهای حمایتی این دفتر، اطلاعرسانی در زمینه ارائه این حمایتها و نیز بهرهمندی دیگر مؤسسات نیز صورت گیرد.
تشکیل اداره حمایتها با هدف حمایت از مؤسسات قرآنی از سال 85
حجتالاسلام علیرضا سعیدی، سرپرست دفتر آموزش و توسعه مشارکتهای امور قرآن و عترت در گفتوگو با خبرگزاری ایکنا در رابطه با فعالیت این دفتر گفت: بحث حمایت از مؤسسات قرآنی قریب به هشت سال است که در قالب اداره حمایتهای ارشاد شکل گرفته است، یعنی از زمانی که اینجا مرکز هماهنگی توسعه و ترویج فعالیتهای قرآنی کشور بود، ذیل آن ادارهای به نام اداره حمایتها قرار داشت که مسئولیت حمایت از مؤسسات قرآنی را در سه حوزه عمرانی (اعم از خرید و ساخت مؤسسه)، تجهیزات و اقلام فرهنگی برعهده داشت که در حال حاضر نیز معاونت توسعه و مشارکتهای مردمی متکفل همان اداره حمایتها است.
گفتنی است، این امر با هدف کمک به مؤسسات قرآنی ـ مردمی برای احداث یا تکمیل یا خرید ساختمان و در راستای تقویت توان مؤسسات و مراکز قرآنی کشور و تجهیز این مراکز به امکانات مورد نیاز جهت توسعه ظرفیتها و توانمندیها در انجام فعالیتهای فاخر و در خور شأن، همچنین ایفای نقش حمایتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از فعالیتهای قرآنی در کشور صورت گرفته است.
در رابطه با کمک برای خرید تجهیزات مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت واجد شرایط در سال 91، آن دسته از مؤسسات که حداقل دارای تأییدیه اماکن بوده و پس از تأیید پرونده مجوز در مرکز، به اداره ثبت معرفی شدهاند، میتوانند پس از تکمیل فرم مربوطه، فرم را بههمراه تصویر برابر اصل اجارهنامه یا سند مالکیت مکان فعالیتی که به تأیید اماکن رسیده است، از طریق ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ارسال کنند. مبلغ کمک خرید تجهیزات (با کسر کمک قبلی) براساس عملکرد آموزشی مؤسسه در آزمون، شرایط جغرافیایی حسب درصد مشارکت در تأمین هزینه دورههای آموزشی و وسعت ساختمان مؤسسه محاسبه میشود.
وی در ادامه بیان کرد: در سال 92، مؤسسات واجد شرایط که قرارداد آنها تکمیل و امضاء شده است، مطالبات خود را دریافت کردهاند و تنها 17 مؤسسه هستند که تا پایان سال جاری باید قریب به 3 میلیارد و 250 میلیون ریال به آنها پرداخت شود.
با توجه به برنامه پیشبینی شده در سال91 در رابطه کمک برای رهن ساختمان مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت واجد شرایط، آن دسته از مؤسساتی که حداقل دارای موافقت اصولی هیئت رسیدگی به امور مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت هستند (درصورت استیجاری بودن مکان مؤسسه) با تکمیل فرم مربوطه، به همراه تصویر برابر اصل اجارهنامه و ارسال آن به این دفتر از طریق اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان میتوانستند، نیمی از مبلغ ودیعه ساختمان مؤسسه را (در مرکز استان تا 200 میلیون ریال، مرکز شهرستان تا 100 میلیون ریال و بخش و روستا تا 60 میلیون ریال) بهصورت بلاعوض دریافت کنند.
پرداخت 30 میلیارد ریال حمایت تجهیزاتی مؤسسات قرآنی در انتظار بودجه
سعیدی تصریح کرد: در حوزه حمایتها معاونت هرچه که تعهد کرده است را پرداخت و تنها 17 مؤسسه باقی ماندهاند که تا پایان سال 92 میزان پرداختی آنها اعطا خواهد شد و الباقی مؤسساتی که قریب 30 میلیارد ریال نیاز به تجهیز، حمایت و توسعه و اقلام فرهنگی دارند، تشکیل پرونده دادهاند، اما با توجه به بودجه، اقدامی انجام نشده و اگر بودجه تأمین شود این تجهیزات صورت میگیرد.
تجهیز سالانه مؤسسات قرآنی به 10 میلیون ریال اقلام فرهنگی
وی در ادامه اظهار کرد: معاونت از همان زمانی که مرکز توسعه و ترویج فعالیتهای قرآنی بود، مؤسسات تحت نظارت این مرکز را هر سال به اقلام فرهنگی به مبلغ 10 میلیون ریال تجهیز میکند که در حال حاضر این کار ادامه دارد؛ تا کنون بالغ بر 100 میلیارد ریال اقلام فرهنگی بین مؤسسات قرآنی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در کشور توزیع شده است.
مدارک لازم برای دریافت کمکهزینه خرید یا احداث مؤسسات قرآنی
در رابطه با کمک برای احداث یا خرید ساختمان مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت واجد شرایط، آن دسته از مؤسسات که حداقل دارای تأییدیه اداره ثبت و روزنامه رسمی هستند (در صورتی که قادر به تأمین حداقل نیمی از برآورد مبلغ مورد نیاز باشند و قبلا بابت ساختمان کمک دریافت نکردهاند) میتوانستند نمونه برگ مربوط را تکمیل و بههمراه مدارک لازم از طریق اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان به این دفتر ارسال کنند.
از جمله مدارک لازم برای این امر میتوان به تعهد محضری برای عدم تغییر کاربری دائم یا نقل و انتقال ساختمان، (برای املاک موقوفه) گواهی رسمی سازمان اوقاف و امور خیریه استان برای واگذاری ملک به مؤسسه قرآنی حداقل بهمدت بیست سال، (جهت احداث ساختمان) تصویر برابر اصل شده سند مالکیت زمین به نام مؤسسه صادره از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور(در مناطقی که سند وجود ندارد، تأیید شورای اسلامی شهر یا روستا پذیرفته)، تصویر برابر اصل شده پروانه ساختمان صادره از شهرداری یا دهیاری(جهت احداث ساختمان)، تصویر نقشه ساختمان(جهت احداث ساختمان)، مدارک مربوط به پیشرفت کار شامل گزارش کارشناس فنی و عکس از پروژه (جهت احداث ساختمان)، گواهی سه نفر از کارشناسان رسمی دادگستری برای تعیین ارزش ریالی ملک براساس مشخصات، کروکی و موقعیت ملک(جهت احداث ساختمان) و تصویر برابر اصل شده مبایعه نامه(جهت احداث ساختمان) اشاره کرد.
بهرهمندی بیش از 800 مؤسسه قرآنی از خدمات دفتر حمایتهای ساختمانی و تجهیزات
وی اظهار کرد: حمایت، تجهیز و خرید مکان برای مؤسسات قرآنی از سال 84 آغاز شد و تا کنون بیش از 800 مؤسسه از طریق سامانه معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اقدام به ثبت نام و استفاده از خدمات دفتر حمایتهای ساختمانی و تجهیزات این معاونت کردهاند.
ضوابط معاونت قرآن و عترت اجازه تجهیز مؤسسات سازمان تبلیغات را نمیدهد
سعیدی درپاسخ به این سوال که آیا مؤسساتی که مجوز فعالیت خود را از سازمان تبلیغات اسلامی دریافت کردهاند، میتوانند از این امکانات استفاده کنند، تصریح کرد: ضوابط این معاونت در حوزه تجهیزات، عمران و اقلام فرهنگی (جز بن خرید کتاب) اجازه نمیدهد، این امکانات در اختیار مؤسساتی که از سازمان تبلیغات اسلامی مجوز فعالیت دریافت کردهاند، قرار گیرد.
وی در ادامه بیان کرد: یکی از برنامههای این دفتر که بهمناسبت دهه فجر توسط شورای برنامهریزی معاونت قرآن وعترت به تصویب رسید، توزیع اقلام فرهنگی در قالب کتب، نرمافزارهای قرآنی و ...، بین مؤسسات قرآنی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ارزش 30 میلیارد ریال است که این اقلام بین مؤسسات فعال در استانها تا پایان اسفندماه جاری توزیع میشود.
وی اظهار کرد: تهیه این اقلام تا پایان ماه جاری ادامه دارد و پس از اتمام کار این اقلام در اختیار ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی استانها قرار میگیرد و از طرف این ادارات بین مؤسسات توزیع میشود؛ استانها نیز متناسب با مؤسسات فعالی که دارند از این اقلام بهرهمند خواهند شد و روند توزیع این اقلام در استانها یکسان نیست.
واگذاری مدیریت فعالیت مؤسسات قرآنی به ادارت ارشاد استانها
سعیدی تصریح کرد: یکی دیگر از کارهایی که دفتر آموزش و توسعه مشارکتهای امور قرآن و عترت در دوره جدید در دست اقدام دارد، واگذاری مدیریت فعالیت مؤسسات به ادارات کل این معاونت در استانها است و هدف از این کار اشراف کامل ادارات کل به جامعه مخاطب مؤسسات قرآنی است.
وی اظهار کرد: مؤسسات پس از انجام این پروسه نیازی به مراجعه به تهران ندارند و کارهای خود را از طریق ادارت کل استانها میتوانند پیگیری کنند، که این امر باعث تسهیل و سرعتبخشی در کارها به ویژه استانها میشود.
سعیدی بیان کرد: یکی دیگر از برنامههای این دفتر، واگذاری روند تشکیل پرونده، بررسی پرونده، مصاحبه با متقاضیان برای دریافت مجوز به استانهاست، که این امر خود 80 درصد کار را دربرمیگیرد و تنها کاری که در تهران انجام میشود، هیئت رسیدگی و صدور پروانه است.
صدور مجوز فعالیت 250 مؤسسه متقاضی تا پایان اسفند
وی در ادامه در رابطه با تعداد مؤسساتی که از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز دریافت کردهاند، گفت: در سال 92 این وزارت ارتقای مؤسسات به 2 هزار مؤسسه را چشمانداز فعالیت خود قرار داده بود که در حال حاضر پرونده 250 مؤسسه در شرف بررسی و صدور است که در صورت صدور مجوز فعالیت این مراکز تا پایان سال جاری تعداد مؤسسات قرآنی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به 2 هزار مؤسسه میرسد.
سرپرست دفتر آموزش و توسعه مشارکتهای امور قرآن و عترت افزود: بررسی پرونده این مؤسسات متقاضی از هفته پایانی بهمنماه با تشکیل هیئت جدید رسیدگی بر مؤسسات در معاونت جدید آغاز شده است و بهمدت 5 هفته ادامه مییابد.
وی اظهار کرد: هیئت رسیدگی به مؤسسات قرآنی دارای 5 نفر عضو است که احکام جدید عضو هیئت رسیدگی به مؤسسات قرآنی نیز آماده شده است و توسط معاون وزیر به آنها ابلاغ خواهد شد که این گروه پروندههای درخواست صدور مجوز مؤسسات متقاضی را بررسی کرده و در صورت مشاهده عدم مغایرت و نداشتن مشکل مجوز صدور پروانه را صادر میکنند.
گزارشی از روند حمایتهای ساختمانی و تجهیزاتی ارشاد به مؤسسات طی سالهای 1386 تا 1391
با توجه به اینکه در بخش حمایتهای ساختمانی و تجهیزات، برنامههایی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای کمک به مؤسسات اعمال شده است، باید گفت که طی سال 1391 برنامه حمایتی کمک به احداث، خرید، رهن و تجهیز ساختمان مؤسسات صورت گرفته که بر اساس آن بخشی از هزینههای ساختمانی و تجهیزات برای 842 مورد مؤسسه واجد شرایط مساعدت شد.
در حال حاضر این برنامه به دلیل عدم تخصیص اعتبار منشور توسعه فرهنگ قرآنی متوقف مانده و آن مقدار از تخصیص اعتبارات معاونت که از وزارت متبوع، «نه از محل منشور توسعه فرهنگ قرآنی»، تأمین شده بابت نمایشگاه قرآن هزینه شده است.
در رابطه با کمک برای خرید تجهیزات مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت واجد شرایط، آن دسته از مؤسسات که حداقل دارای تأییدیه اماکن بوده و پس از تأیید پرونده مجوز در معاونت، به اداره ثبت معرفی شده بودند نمونه برگ مربوط را تکمیل و به همراه تصویر برابر اصل اجارهنامه یا سند مالکیت مکان فعالیتی که به تأیید اماکن رسیده است از طریق اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ارسال کردند.
مبلغ کمک خرید تجهیزات با کسر کمک قبلی براساس عملکرد آموزشی مؤسسه در آزمون، شرایط جغرافیایی حسب درصد مشارکت در تأمین هزینه دورههای آموزشی و وسعت ساختمان مؤسسه تا سقف 200 میلیون ریال محاسبه شد.
حمایت مکانی ارشاد از 977 مؤسسه قرآنی
از سال 1386 تا 1391 تعداد 977 مورد مؤسسه از حمایتهای ساختمانی و تعداد 1030 مورد مؤسسه از کمک خرید تجهیزات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بهرهمند شدهاند؛ ناگفته نماند که با توجه به وضع فعلی اعتبارات پیشبینی میشود تا پایان سال امکان مساعدت وجود نداشته باشد، اما برای سال آتی طبق بخشنامهای که به استانها ابلاغ میشود، مدارک از طریق ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استانهای سراسر کشور قابل دریافت خواهد بود که پس از بررسی اولیه کارشناسان در استان و انطباق با شرایط آییننامه، مدارک جهت تأیید نهایی به معاونت قرآن و عترت ارسال خواهد شد.
اجرای فرآیند «حمایتهای ساختمانی از مؤسسات قرآنی» طی 3 ماه
زمانبندی اقدامات در فواصل 3 ماهه صورت میگیرد؛ همزمان با ابلاغ بخشنامه اطلاعرسانی از طریق سامانه جامع مؤسسات نیز صورت میگیرد، حمایتهای آموزشی، اقلام فرهنگی و بیمه شامل این مؤسسات میشود.
باید یادآور شد که حمایتهای ساختمانی و تجهیزات به علت ضرورت داشتن ابزار نظارتی، صرفاً به مؤسسات دارای مجوز از وزارت متبوع تعلق میگیرد؛ در برنامه حمایتی از محل اعتبارات نیم درصد کمک به مؤسسات طی بخشنامهای در اردیبهشتماه سال 1391 به ادارات کل تابعه در استانها ابلاغ شد که در پی آن، بیشاز 1200 پرونده تقاضای کمک وصول شد.
در این راستا میانگین 468 میلیون ریال بابت 74 مورد کمک خرید یا احداث ساختمان، میانگین 103 میلیون ریال بابت 349 مورد کمک ترهین ساختمان و میانگین 105 میلیون ریال بابت 419 مورد کمک خرید تجهیزات مورد نیاز تعلق یافت.
همچنین در خصوص احداث یا خرید ساختمان بر اساس ضوابطی که به ادارات کل اعلام گردید حداکثر نصف هزینه کارشناسی (در مرکز استان تا 750 میلیون ریال، در مرکز شهرستان دارای فرمانداری ویژه تا 700 میلیون ریال، در مرکز شهرستان تا 600 میلیون ریال و در مراکز بخش و روستا تا 450 میلیون ریال) تعلق یافت.
در خصوص رهن (پیشپرداخت کمک خرید یا ساختمان) حداکثر نصف هزینه رهن یک سال با اجارهنامه دارای کد رهگیری (در مرکز استان تا 200 میلیون ریال، در مرکز شهرستان دارای فرمانداری ویژه تا 160 میلیون ریال، در مرکز شهرستان تا 100 میلیون ریال و در مراکز بخش و روستاها تا 60 میلیون ریال) تعلق یافت.
در بخش خرید تجهیزات مورد نیاز طبق امتیاز عملکرد دورههای آموزشی مصوب، امتیاز جغرافیایی و امتیاز وسعت بنای ساختمان مؤسسه (بین 60 تا 200 میلیون ریال با کسر کمک قبلی) تعلق یافت.
متعاقب کمک خرید تجهیزات، تیم کارشناسی متشکل از کارشناس دفتر قرآن و عترت، نماینده حراست و جمعدار ادارهکل و نماینده معاونت به منظور بازدید تجهیزات خریداری شده به مؤسسات مراجعه کردند و برچسب کد اهدایی معاونت امور قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به کالاها الصاق شد.
در مجموع برای کمک خرید تجهیزات، رهن، احداث یا خرید ساختمان 842 مورد مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت واجد شرایط، با اعتباری بالغ بر 114 میلیارد ریال حمایت به عمل آمده که 14% بیشتر از میزان مصوب است؛ همچنین غیر از بودجه نیمدرصد بالغ بر 44 میلیارد ریال حمایتهای متفرقه با عقد تفاهمنامه پرداخت شده است.
در بخشی پایانی باید به تخصیص اقلام فرهنگی در سال 1391 اشاره کرد که قریب 14 میلیارد ریال برای 463 مؤسسه ارسال شد و 23 میلیارد ریال نیز خرید حمایتی کتاب، نرمافزار، قرآن و رحل انجام شد.
آمار و ارقام حمایتهای ساختمانی ویژه مؤسسات قرآنی از سال 1386 تا 1392
و امّا میزان حمایتهای ساختمانی ویژه مؤسسات قرآنی تحت نظارت وزارت ارشاد، در سال 1386 تعداد 10 مؤسسه، در سال 1387 تعداد 50 مؤسسه، در سال 1388 تعداد 89 مؤسسه، در سال 1389 تعداد 189 مؤسسه، در سال 1390 تعداد 188 مؤسسه و در سال 1391 تعداد 451 مؤسسه قرآنی از کمکهای ساختمانی اعم از خرید، احداث، اجاره و رهن به اعتبار 135/2 میلیارد ریال بهرهمند شدند.
در بخش اختصاص اقلام فرهنگی به مؤسسات قرآنی از سوی وزارت ارشاد باید گفت که در سالهای 1387 تا 1391 جهت کتابهای آموزشی، نرمافزارهای دینی ـ قرآنی و قرآن و رحل تخصیص یافت.
همچنین کمکهای خرید تجهیزات ویژه مؤسسات قرآنی به 36 مؤسسه قرآنی در سال 1386، به 78 مؤسسه قرآنی در سال 1387، به 312 مؤسسه در سال 1388، به 178 مؤسسه در سال 1389، به 85 مؤسسه در سال 1390 و به 341 مؤسسه در سال 1391 شده است.
بخش آموزش و حمایتهای ساختمانی و تجهیزاتی وزارت ارشاد
در بخشی دیگر از این گزارش به گفتوگو با مرتضی خدمتکار، رئیس اداره آموزش معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی میپردازیم. بخشی از این معاونت به توسعه آموزش در زمینه قرآن کریم و عترت(ع) پرداخته شده است که این مرکز با طراحی محتوا، منابع و اساتید متخصص به برگزاری دورههای آموزش قرآن کریم در مقاطع متفاوت به بسط و ترویج فعالیتهای قرآنی میپردازد.
به گفته خدمتکار، تأثیرگذارترین و عمیقترین فعالیت قرآنی که میتواند نسل قرآنی و جامعه هدف را متناسب با اهداف نظام جمهوری اسلامی تحت تعلیم و تربیت قرار دهد، آموزش است.
آموزش؛ عامل اصلی در تربیت جامعه قرآنی
بهطور قطع تربیت جامعه قرآنی در حوزههای تخصصی و علمی نیازمند آموزش صحیح است که این مهم در ابتدا نیازمند فراهمسازی مقدمات اولیه است؛ در ابتدا باید فرهنگسازی صورت گیرد و در بخشی دیگر پژوهش و مطالعات در دستور کار قرار گیرد و در نهایت بحث حمایتهای سختافزاری است که باید در زمره فعالیتهای آموزشی عملیاتی شود.
رئیس اداره آموزش معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد معتقد است که نهادها و تشکلهای قرآنی ـ مردمی تا تجهیزات سختافزاری لازمه همچون فضای آموزشی، ابزارهای آموزشی و دیگر امکانات آموزشی را در اختیار نداشته باشند، نمیتوانند بهطور مطلوب در زمینه آموزش قرآن گام بردارند.
وی با بیان اینکه مؤسسات قرآنی و نهادهای مردمی در زمینه آموزش تقویت شوند، عنوان کرد: اگر مؤسسات قرآنی بدون مکان و ابزارهای آموزشی بخواهند آموزش قرآن را در مساجد اجرایی کنند، باید حداقل امکانات همانند کتاب قرآن همراه با جزوات مربوطه و سیستمهای نرمافزاری را در اختیار داشته باشند.
لزوم توجه به حمایتهای سختافزاری مؤسسات قرآنی
خدمتکار یکی از آیتمهای اختصاصی سختافزاری در حوزه مؤسسات قرآنی و نهادهای مردمی را عملکرد موفق این دست از مراکز قرآنی نام برد و افزود: با توجه به اینکه مقدمه یا رأس فعالیتهای مؤسسات قرآنی و نهادهای مردمی آموزش است، لذا لازم است تا در بخش حمایتهای سختافزاری که طی سالهای گذشته به گونهای مطلوب دنبال شده، عملکرد موفق این مراکز بررسی شود و این مهم از آیتمهای اختصاصی این حوزه قرار گیرد.
به گفته رئیس اداره آموزش معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد اغلب مؤسسات موفق شناسایی و نسبت به این مراکز توجه بیشتری در زمینه سختافزاری و نرمافزاری شده است؛ ناگفته نماند که بخش سختافزاری مربوط به تجهیزات، ساختمان، محصولات، رهن و اجاره و اقلام فرهنگی میشود و در حیطه نرمافزاری نیز آموزش، ارائه برنامه و طرحهای آموزشی، منابع آموزشی و متون آموزشی را در اختیار داریم.
گردهم آوردن اساتید متخصص قرآن کریم پدر زمینه مسائل آموزشی از جمله عملکردهای ثمربخش اداره آموزش معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد بهشمار میرود که طبق آخرین برآورد آمار این مرکز قرآنی، پروژهای با عنوان «تربیت معلم قرآن» در 5 گرایش کودک، روخوانی، روانخوانی و تجوید، مفاهیم و حفظ و تدبر در قرآن کریم تهیه شده است.
پرورش 20 هزار معلم قرآن توسط بخش آموزش وزارت ارشاد
خدمتکار با اشاره به اینکه تربیت معلمان قرآن از رسالتهای اصلی اداره آموزش معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد بهشمار میرود، اظهار کرد: این مرکز توانسته طی مهرماه سال گذشته تا شهریورماه سال 92 در قالب 300 دوره تخصصی تربیت معلم قرآن 20 هزار معلم را پرورش دهد.
وی به خروجی دوررههای تربیت معلم قرآن اداره آموزش معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد اشاره و تصریح کرد: با توجه به اینکه 90 درصد این پروژه بهصورت مطلوب عملیاتی شد اما در حال حاضر در بخش جمعآوری اطلاعات مربوطه و جمعبندی این گزارش هستیم.
سرمایهگذاری 7 میلیارد ریال برای دوره تربیت معلم قرآن
به گفته خدمتکار، معلمانی که در دوره تربیت معلم قرآن حضور یافتند، توانستند در گرایشهای متفاوت با در اختیار داشتن اساتید متخصص کشوری تحت تعلیم قرار گیرند؛ ناگفته نماند که سرمایهگذاری که در این راستا بهعمل آمده است، 7 میلیارد ریال بوده و میتوان از جمله اساتید این زمینه را حجج اسلام محمد حاجابوالقاسم، سیدمحمدمهدی طباطبایی و احمدرضا محسنی نام برد.

وی در رابطه با تعداد اساتید متخصص کشوری اظهار کرد: 30 نفر در بخش مفاهیم قرآن، 60 نفر در بخش حفظ قرآن، 5 نفر در بخش کودک، 10 نفر در بخش تدبر در قرآن و همچنین 5 نفر در بخش روخوانی، روانخوانی و تجوید قرآن حضور یافتند و با شیوههای به روز متعلمان را در بخش تربیت معلم قرآن تحت آموزش قرار دادند.
اجرای طرح تربیت معلم نهجالبلاغه و صحیفه سجادیه توسط وزارت ارشاد
با توجه به اینکه تولید محتوا مهمترین فعالیت مؤسسات قرآنی است، اداره آموزش معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد اقدام به تربیت مربیان در زمینه صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه کرده است؛ براین اساس 700 نفر از مؤسسات قرآنی طی شهریورماه بهمدت 3 روز در جمکران حاضر شدند و مباحثی در مورد شرح و تفسیر نهجالبلاغه، ترجمه و مفاهیم نهجالبلاغه، معارف نهجالبلاغه و پژوهش در نهجالبلاغه را فراگرفتند.
در این طرح از کتابهای آموزش «ترجمه و مفاهیم نهجالبلاغه» و «ترجمه و مفاهیم قرآن» به پژوهش و تألیف محمد نظری، حمید امننژاد، عطاالله اسدزاده، محمدمهدی علیقی، حسین صبوحی، مهدی یاررحماندوست، رضا نوریان و جمعی از پژوهشگران حوزه و دانشگاه استفاده شد که در این میان تنها 300 نفر خروجی دورههای تربیت معلم صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه اعلام شدند.

خدمتکار در رابطه با ارزشیابی معلمان قرآن و نهجالبلاغه و صحیفه سجادیه عنوان کرد: از مهمترین فعالیتهای اداره آموزش معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد در طول سال، ارزشیابی معلمان است که طی سه مقطع تربیت، ارزیابی و ارتقای سطح دانش به اعمال این رویداد میپردازد.
تأثیر ابزارهای سختافزاری یا نرمافزاری در تقویت مؤسسات قرآنی ـ مردمی
به گفته رئیس اداره آموزش معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد ابزارهای سختافزاری و نرمافزاری، هر دو یک نیاز اساسی در تشکیل و بهطورکلی تقویت زیرساختهای مؤسسات قرآنی است؛ در واقع هر یک از این بخشها زیربنای این دست از مراکز قرآنی را تکمیل میکنند.
وی در پایان یادآور شد: مهمترین عمل مؤسسات قرآنی، اعمال برنامههای محتوایی و تربیتی است که به بحث آموزش باز میگردد و این مهم باید بهصورت اساسی در دستور کار قرار گیرد و بهطورقطع اعمال این عملیات نیازمند ابزارهای سختافزاری که همان فضای آموزشی، مکان و تجهیزات لازمه بهشمار میرود، است.
تأمین 4 میلیارد ریال اعتبار حمایتهای ساختمانی برای بیتالاحزان حضرت زهرا(س)
در ادامه این گزارش به گفتوگو با دو تن از مدیران موفق مؤسسات قرآنی کشور میپردازیم که از کمکهای دفتر حمایت وزارت ارشاد بهرهمند شدهاند؛ حجتالاسلام والمسلمین علیرضا شاهسونی، مدیرمسئول مؤسسه قرآنی و فرهنگی بیتالاحزان حضرت زهرا(س) در گفتوگو با ایکنا در رابطه نسبت به حمایتهای معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: با توجه به حمایتهایی که وزارت ارشاد طی سالهای 1386 تا پایان 1391 داشته، مؤسسه بیتالاحزان حضرت زهرا(س) بهطور گسترده و وسیع بهرهمند شده است.
وی در رابطه با نوع حمایتهای بخش ساختمانی و تجهیزات اظهار کرد: مؤسسه بیتالاحزان حضرت زهرا(س) در قالب طرحهای آموزشی، پژوهشی، پرورش حافظان قرآن، برگزاری کلاسهای ترجمه و مفاهیم قرآن، دورههای تربیت مربی قرآن کریم و از همه مهمتر ساخت و ساز مورد حمایت ارشاد واقع شده است.
به گفته مدیرمسئول مؤسسه بیتالاحزان حضرت زهرا(س) حمایتهای معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دارای آثار و برکات عالی بوده و توانسته در رشد فعالیتهای قرآنی این مرکز تأثیر بسزایی داشته باشد.
فعالیت 132 شعبه از مؤسسه بیتالاحزان حضرت زهرا(س) در کشور
در بخش پایانی این گزارش باید گفت که از میان تعداد مؤسسات قرآنی تحت حمایت ساختمانی وزارت ارشاد، دو مؤسسه از دیگر مؤسسات بهطور تخصصی و مطلوب فعالیت دارند که میتوان به مؤسسه بیتالاحزان حضرت زهرا(س) و مهد قرآن آذربایجان شرقی اشاره کرد.
مؤسسه بیتالاحزان حضرت زهرا(س) در هفتهای که گذشت صد و سی و دومین شعبه خود را در استان خوزستان راهاندازی کرد که تحقق این مهم با حمایتهای وزارت ارشاد و خیران قرآنی صورت گرفت؛ هماکنون از 40 شعبه به 132 شعبه در 10 استان کشور افزایش یافته است.
تاکنون معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی 10 مورد خرید با اعتبار 4 میلیارد ریال برای مؤسسه بیتالاحزان حضرت زهرا(س) اجرایی کرده است؛ ناگفته نماند که مکان از مهمترین مواردی است که باید مدنظر متولیان قرآنی کشور قرار گیرد.
مدیرعامل مؤسسه بیتالاحزان حضرت زهرا(س) در مورد تأثیر فضای آموزشی در نوع فعالیت مؤسسات قرآنی مطرح کرد: اولین چیزی که هر ارگانی نیاز دارد، فضایی مستقل است که این مؤسسات با در اختیار داشتن مکان ثابت میتوانند از آموزش بهتر، کشف استعدادهای درخشان و دیگر برنامههای فرهنگی ـ دینی بهرهمند شوند.
به گفته وی پس از جامعةالقرآن الکریم و اهل البیت(ع) با مدیریت حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمدمهدی طباطبایی، بیتالاحزان حضرت زهرا(س) رتبه بالایی از فعالیتهای قرآنی کشور را در رزومه خود قرار داده است؛ این مؤسسه از نظر برنامههای پژوهشی، کاربردی، آموزشی و فرهنگی دومین مرکز قرآنی موفق در سطح کشور بهشمار میرود.
مؤسسه مهد قرآن آذربایجان شرقی یکی از دیگر مؤسساتی است که توانسته با استفاده از حمایتهای مالی و عمرانی معاونت قرآن و عترت تا حدی مشکل مکانی خود را مرتفع کرده و در مسیر گسترش و توسعه فرهنگ قرآن گام بردارد.
رحیم وظیفهشعاع، مدیرمسئول مؤسسه مهد قرآن آذربایجان شرقی در رابطه با حمایتهای عمرانی صورت گرفته از سوی معاونت قرآن و عترت گفت: ایـن مؤسسه از سال 1372 تأسیس و فعالیـت خود را با دریافت مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در زمیـنه آموزشی و ترویج فرهنگ نورانی قرآن کریم آغاز کرده و در جهت احداث هشت ساختمان مهد قرآن مبلغی بالغ بر 4 میلیارد و 700 میلیون ریال تا کنون دریافت کرده است.
وی در ادامه بیان کرد: این مؤسسه در حال حاضر دارای 34 شعبه در استان آذربایجان شرقی است و در سالهای گذشته، حمایتهای مالی خوبی را جذب کرده است.
حمایت عمرانی معاونت قرآن و عترت از هشت ساختمان مؤسسه مهد قرآن
وظیفهشعاع اظهار کرد: این مؤسسه برای احداث سه ساختمان مؤسسه 3 میلیارد ریال، احداث سه ساختمان مؤسسه 900 میلیون ریال و دو ساختمان مؤسسه نیز 800 میلیون ریال حمایت مالی از دفتر حمایتهای ساختمانی و تجهیزات معاونت قرآن و عترت دریافت کرده است.
وی تصریح کرد: 50 درصد مکان شعب این مؤسسه رهنی و 50 درصد مکانها تملکی است و این مؤسسه هر سال بالغ بر 30 هزار فراگیر را طی دورههای 4 ترمی خود آموزش میدهد و تاکنون نیز موفق به پرورش 300 حافظ کل قرآن شده است.
وظیفهشعاع با اشاره به اینکه در حال حاضر بیش از هزار نفر در حافظ بیش از 5 جزء قرآن در این مؤسسه و شعب آن در حال حفظ قرآن هستند، افزود: این مؤسسه تا کنون موفق به راهانداز 15 مدرسه صدرا شده است که 9 مدرسه در حوزه پیشدبستانی و شش مدرسه نیز در مقطع ابتدایی و راهنمایی در حال فعالیت هستند.
وی در ادامه بیان کرد: این مؤسسه تا کنون موفق به برای 56 دوره تربیت معلم قرآن و آموزش 5 هزار و 500 مربی قرآن شده است که از این تعداد 600 مربی در حال فعالیت در این مؤسسه وشعب آن هستند.
مدیرمسئول مؤسسه مهد قرآن آذربایجان شرقی در پایان عنوان کرد: این مؤسسه تا کنون موفق به صدور 100 هزار کارنامه برای فراگیران شده و در حال حاضر نیز 3 نفر از قرآنآموزان این مؤسسه در مسابقات بینالمللی حضور یافتهاند.
با تخصیص بودجه لازمه، حمایتهای مالی و معنوی از سوی متولیان قرآنی کشور میتوان مؤسسات قرآنی بیشتر و نخبگان متعددی را در زمینه قرآن داشت؛ وزارت ارشاد اسلامی توانسته بهگونهای عمل کند که 977 مؤسسه قرآنی از مکان مستقل بهرهمند شوند که این مهم از نقاط قوت در جهت توسعه فرهنگ قرآنی بهشمار میرود.