سایه سبک زندگی غربی بر سلامت/ آمار تکان دهنده ابتلا به سرطان

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا)، همیشه بهترین راه اصلاح کجی ها و ناهمگونی ها، آغاز از خود انسان است؛ سرطان نیز که امروز به یکی از نامیمون ترین مشکلات انسانی تبدیل شده است با اصلاح سبک زندگی و دوری از عوامل پرخطر میسر می شود.

قنبری مطلق، مدیر برنامه ملی مبارزه با سرطان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تاکید بر اینکه میزان بروز سرطان در ایران سیرصعودی دارد ولی میزان بروز آن از متوسط جهانی پایین‌تر است، اضافه کرد: مهم‌ترین علل افزایش بروز بیماری سرطان در ایران به سه عامل اصلی بازمی‌گردد. نخست افزایش سن جمعیت و امید به زندگی است که مسلما هر چه سن افزایش پیدا می‌کند میزان بروز سرطان نیز بیشتر می‌شود. دومین علل افزایش بروز سرطان نیز تغییر شیوه زندگی است، میزان شهرنشینی در ایران از سی سال پیش تاکنون افزایش قابل توجهی پیدا کرده و از حدود کمتر از 50 درصد به بیش از 70 درصد رسیده است که طبیعتا صنعتی شدن و شهرنشینی عواقب خاص خود را دارد.
میزان استفاده از پنج وعده میوه و سبزیجات در رژیم غذایی ایرانیان به کمتر از 12 درصد رسیده است
مطلق با بیان اینکه در چنین شرایطی افراد به لحاظ جسمی تغذیه نامناسبی دارند، عنوان کرد: به عنوان مثال میزان استفاده از پنج وعده میوه و سبزیجات در رژیم غذایی ایرانیان به کمتر از 12 درصد رسیده، 40 درصد آقایان و 50 درصد خانم‌ها افزایش وزن دارند و میزان فعالیت جسمی و ورزشی در ایران پایین است؛ از سوی دیگر افزایش میزان مصرف قلیان و سیگار در کشور به عنوان یکی از عوامل بروز بیماری سرطان قابل توجه است و میزان متوسط مصرف سیگار در جمعیت ایرانی به حدود 20 درصد برای آقایان و سه درصد به خانم‌ها رسیده است.
40 درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری است
وی علل سوم افزایش بروز سرطان در ایران را عوامل محیطی همچون آلودگی آب و هوا برشمرد و افزود: افزایش آگاهی و اطلاع عمومی و سواد سلامت باعث می‌شود میزان ابتلا به سرطان در هر کشوری کاهش پیدا کند، به طوری کلی از 40 درصد سرطان‌ها با روش پیشگیری می‌توان جلوگیری کرد، روشی که به صرفه‌ترین شیوه برای کنترل و مبارزه با سرطان است.
نیمی از سرطان‌ها مرتبط با عادات شخصی افراد است
مدیر برنامه ملی مبارزه با سرطان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بیان کرد: تقریبا بیش از نیمی از سرطان‌ها به مسائلی برمی‌گردد که به عادات شخصی افراد مرتبط است به طور مثال دسته کم یک سوم سرطان‌ها به شیوه زندگی ناسالم( فعالیت فیزیکی نامناسب، غذای نامناسب، چاقی و...) برمی‌گردد و هر جمعیتی که به سمت شهرنشینی پیش می‌رود این رقم هم افزایش پیدا می‌کند و حداقل 10 تا 20 درصد سرطان در کشورهای در حال توسعه به سیگار مربوط است بنابراین بیش از نیمی از سرطان‌ها به مسائلی مربوط است که تحت کنترل شخص است و فرد می‌تواند در کاهش بروز آن داشته باشد.
سرطان در 10سال آینده به دومین علت مرگ و میر تبدیل می‌شود
مطلق بیان کرد: بحث سرطان یک معضل جدی است و پس از بیماری‌های قلبی و عروقی و حوادث به عنوان سومین علل مرگ و میر در ایران شناخته می‌‌شود ولی پیش‌بینی می‌شود در ده سال آینده سرطان به دومین علت مرگ و میر تبدیل شود، بنابراین مبارزه با سرطان نیاز به عزم جدی و همکاری دارد با وجود اینکه متولی کنترل و مبارزه با سرطان وزارت بهداشت است ولی بدون همکاری سایر وزارتحانه‌ها همچون جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت، سازمان محیط زیست و سازمان انرژی اتمی و... امر مبارزه با سرطان به نتیجه مطلوب نخواهد رسید بنابراین نیاز است همه سازمان‌ها مرتبط چه در مورد کاهش عوامل خطر سرطان و چه در افزایش آگاهی عمومی و کنترل آن با هم مشارکت جدی‌تر و مهمتری داشته باشند تا معضل سرطان گسترش پیدا نکند و مهار شود.
سرعت رو به رشد ایران در استعمال دخانیات نسبت به کشورهای غربی
براساس گزارش ایکنا، اسماعیل اکبری، رئیس مرکز تحقیقات سرطان نیز با اشاره به سرعت رو به رشد ایران در استعمال دخانیات نسبت به کشورهای غربی به عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار در بروز سرطان، گفت: در همه جای دنیا دولت‌ها و حکومت‌ها برای کنترل دخانیات در تلاش هستند ولی مبانی اقتصادی دخانیات در ایران دارای تفصیلی متفاوت است و بسیاری از مسئولان اجرایی سازمان دخانیات کشور تولید این اقلام را سرمایه گذاری و تولید ثروت می‌دانند در حالی که موازین علمی ثابت کرده این حرف درست نیست و بار اقتصادی فرایند‌های ناشی از بیماری استعمال دخانیات بسیار سنگین‌تر و سختر از تولید آن پولی است که در حال انجام است.
20 درصد از نوجوانان کشور دارای چاقی و اضافه وزن هستند
وی با انتقاد از رسوخ ساختارهای زندگی غربی به ویژه در حوزه تغذیه، عنوان کرد: متاسفانه امروه در کشور با رژیم‌های غذایی بسیار نامناسبی روبه رو هستیم که به طور مثال میزان مصرف نمک در ایران چندین برابر استاندارد بین‌المللی است، در حال حاضر 20 درصد از نوجوانان کشور دارای چاقش و اضافه وزن هستند که مسلما که بیست درصد از جوان‌های آن چاق باشند جامعه سالمی نخواهد بود به طوری که ثابت شده علل بسیاری از بیماری‌های دوران بزرگ‌سالی در دوران کودکی و نوجوانی شکل گرفته است.
شاخصه‌های علمی را در مصرف برخی از داروها رعایت نمی‌کنیم
رئیس مرکز تحقیقات سرطان ایران با تاکید بر اینکه شاخصه‌های علمی را در مصرف برخی از داروها رعایت نمی‌کنیم، گفت:  ابتلا سرطان در ایران نسبت به کشورهای غربی کمتر است اما روند رو به رشد ایران از تمام کشورهای غربی بیشتر است.
سرطان یک بیماری صعب العلاج است نه لاعلاج
براساس گزارش ایکنا، فودازی، عضو هیئت مدیره انجمن آنکولوژی ایران نیز با تاکید بر اینکه سرطان یک بیماری صعب العلاج است نه لاعلاج، بیان کرد: این بیماری دارای علت واحدی نیست و عوامل متعددی در ابتلا به آن نقش دارد، شاید سابق بر این تصور می‌شد که سرطان ارثی و ژنتیکی باشد ولی تنها 10 تا 15 درصد پایه اصلی موارد ابتلا به سرطان سابقه خانوادگی و مسائل ارثی بوده و بیش از 60 تا 70 درصد علت موارد ابتلا به سرطان مربوط به عامل زیست محیطی و تغییر سبک و سیاق زندگی است.
70 درصد عوامل سرطان را بشر با دست خود ایجاد می‌کند
عضو هیئت مدیره انجمن آنکولوژی ایران با بیان اینکه 70 درصد عوامل سرطان را بشر با دست خود ایجاد می‌کند، گفت: این مباحث شامل تغییرات در محیط زندگی، آب و هوا، نوع تغذیه، چاقی بیش زیاد از حد و مصرف مواد دخانی است که اگر از امروز قرار باشد هیچ فردی در ایران مواد دخانی استفاده نکند تا 10 سال دیگر موارد ابتلا به سرطان یک سوم کاهش خواهد یافت.
وی خاطرنشان کرد: متاسفانه تغذیه در کشور ما نامناسب است، در تمامی دنیا سرطان معده به عنوان ششمین سرطان دنیا شناخته می‌‌‌‌شود ولی در کشور ما این مقوله به عنوان شایع ترین نوع سرطان شناخته می‌شود که در این بین ممکن است آب مصرفی ما مناسب نباشد و دارای فلزات سنگین هم باشد و یا ترکیبات غذایی که استفاده می‌کنیم همچون روغن جند برابر نرمال دنیا باشد.
میزان مصرف کود شیمیایی و سموم دفع آفات ما در کشاورزی چهار تا هشت برابر نرمال دنیا است
فودازی اضافه کرد: برخی با خوشحالی عنوان می‌کنند که کود شمیایی را به رایگان در اختیار کشاورزان قرار می‌دهیم ولی متاسفانه امروزه شاهدیم که براساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی میزان مصرف کود شیمیایی و سموم دفع آفات ما در کشاورزی چهار تا هشت برابر نرمال دنیا است.
در سلامت کشاورزی تردید داریم
وی با تاکید بر اینکه در سلامت کشاورزی تردید داریم، افزود: تولیدات کشاوری ما افزایش قابل توجهی یافته و خبر خوبی است ولی زمانی که ما دانشجو بدیم به ما تاکید می‌شد که به مردم توصیه کنید میوه و سبزیجات زیادی مصرف کنند ولی هم اکنون که وارد امر طبابت شده‌ایم حتی این توصیه را هم نمی‌توانیم بکنیم چه می‌دانیم که این میوه و سبزیجات ما دیگر سالم نیست. زمانی که کود شیمیایی را فراتر از نرمال استفاده می‌کنیم مطمئنا تمامی این‌ها مواد سرطان زاست که وارد آب و خاک می‌شود و کودی که 20 سال پیش بیشتر از میزان نرمال در کشور استفاده شده باعث شده که امروزه سرطان معده به عنوان شایع ترین سرطان در ایران شناخته شود متاسفانه ما تغییراتی در شرایط محیطی خود ایجاد کرده‌ایم که باعث افزایش ابتلا و تغییر نوع شیوه سرطان شده است.
ظرف کمتر از 10 سال آینده موارد ابتلا به سرطان 2 برابر خواهد شد
عضو هیئت مدیره انجمن آنکولوژی ایران خاطرنشان کرد: باید بپذیریم که امروزه در کشور هوای درستی نداریم، در بسیاری از مناطق آب درستی وجود ندارد و تغذیه و فرآوردهای کشاورزیمان از نظر میزان مصرف کودشیمایی و سموم دفع آفات مشکل دارند، ما زمانی که محیط خود را آلوده می‌کنیم نتیجه این می‌شود که 10 تا 15 سال دیگر خواهیم گفت که مبتلا به سونامی سرطان شده‌ایم که حتی طبق نتایج سازمان بهداشت جهانی ظرف کمتر از ده سال آینده موارد ابتلا به سرطان دو برابر خواهد شد که امیدواریم این مسئله اتفاق نیفتد.
60 درصد هزینه‌های سلامت یک جامعه به درمان سرطان اختصاص دارد
فودازی بر لزوم توجه هر چه بیشتر به امر پیشگیری در حوزه بیماری سرطان تاکید کرد و گفت: بیماری سرطان فوق العاده هزینه بر و طبق مطالعات صورت گرفته 60 درصد هزینه‌های سلامت یک جامعه به درمان سرطان اختصاص دارد، بنابراین به دو دلیل پیشگیری در این حوزه از اهمیت بیشتری برخوردار است نخست اینکه ابتلا به سرطان می‌تواند باعث مرگ افراد شود و دوم اینکه فوق العاده هزینه بر است و خانواده‌های بسیاری را به زیر خط فقر می‌برد.
براساس گزارش ایکنا، عبدالله فضعلی‌زاده، نائب رئیس انجمن سرطان ایران نیز افزایش میزان ابتلا به سرطان را تنها مربوط به کشور ایران ندانست و گفت: در طی سالیان اخیر میزان سال‌های امید به زندگی افزایش پیدا کرده که طبق بررسی‌های صورت گرفته مشخص شده به طبع افزایش سن، شانس ابتلا به بیماری سرطان نیز بیشتر می‌شود.
وی ادامه داد: برای مبارزه با بیماری سرطان و پایین آوردن سطح ابتلا به آن باید مسائل و فاکتورهای متعددی که در ایجاد این بیماری به عنوان عوامل خطرساز ایجاد شده است را به آگاهی مردم برسانیم و درک مردم را در این رابطه بالا ببریم که چه عواملی بیشتر باعث بروز سرطان و در زندگی روزمره و محیط زندگی افراد بیشتر یافت می‌شود.
فضعلی‌زاده خاطرنشان کرد: از جمله این عوامل می‌توان به آلودگی هوا، استفاده از دخانیات، روش تغذیه، عدم تحرک و افزایش وزن اشاره کرد، زمانی که مردم به این عوامل آگاهی پیدا کنند مطمئنا در جهت بهبود وضعیت زندگیشان و دوری از این عوامل خطرساز تصمیمات عاقلانه خواهند گرفت تا شانس ابتلا به سرطان آن‌ها کمتر شود.

گاهی عواملی دست به دست هم می دهند تا عده کثیری در یک مسئله مشترک دخیل شوند ولی در این اثنا همچنان یک عامل بر موارد دیگر غلبه دارد و آن اراده و علم آدمی است؛ برای دوری از سرطان بهتر است در گام اول سبک زندگی خود را اصلاح کنیم و در گامهای بعد از مسئولان مطالبه گری داشته باشیم برای رفع مشکلات موجود مسائلی چون آب و هوا، مصرف بالای کشاورزان از کودهای شیمیایی و ....