نجواهای قرآنی پدربزرگ؛ سرآغاز طی مسیر در محضر قرآن

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از کردستان، ژاله حیدری‌مقدم، یکی از بانوان فعال قرآنی اهل تسنن شهر سنندج است که علاوه بر تدریس قرآن کریم، توانسته کارهای پژوهشی را نیز در کنار آن انجام دهد؛ به سراغ او رفتیم تا لحظاتی را پای صحبت‌های وی بنشینیم؛ او از نحوه فعالیت‌های قرآنی و کارهای پژوهشی خود برای ما توضیحاتی را ارائه داد.
این بانوی قرآن‌پژوه، سال 1358 در شهر سنندج و در خانواده‌ای اهل دین و قرآن به دنیا آمده است، خانواده‌ای که به اصول اسلامی و دینی بسیار پایبند بوده و بر رعایت آداب مسلمانی اهتمام ویژه‌ای می‌ورزند، او اولین فرزند خانواده است؛ خودش و همچنین بیشتر اعضای خانواده‌اش از جمله پدر، برادران، خواهران، دایی‌ها و ... حافظ یا قاری قرآن هستند.
به گفته خودش اولین مشوقش در زمینه ورود به عرصه قرآن کریم پدربزرگش(احمد حیدریان) بوده که خود نیز حافظ کل قرآن نیز بوده است.
حیدری‌مقدم با بیان خاطره‌ای جالب، نحوه ورودش به این عرصه را برای ما بازگو می‌کند و می‌گوید: در خانه پدربزرگم اتاقی وجود داشت که محل عبادت و مطالعه بود و بیشتر اوقات پدربزرگم در آنجا سپری می‌شد؛ زمانی‌که کودک بودم و هنوز مدرسه نمی‌رفتم یکبار پشت درِ‌ این اتاق رفتم و به در کوبیدم، پدربزرگم اجازه ورود به اتاق را به من داد؛ آن لحظه ایشان داشتند آیات مبارکه سوره بقره(آیة‌الکرسی) را تلاوت می‌کردند؛ چندین بار آیةالکرسی را تکرار کردند و من نیز پشت سر ایشان تلاوت کردم تا اینکه این آیات را همان لحظه حفظ شدم؛ پدربزرگم خودنویس بسیار زیبایی داشت که آن را به من هدیه دادند، این بود که شیرینی آیات قرآن همان لحظه زیر زبان من مزه کرد و این مسئله مشوق و انگیزه‌ای برای من شد تا بعد از آن راه قرآن را در پیش گیرم.
نزد پدربزرگم کل قرآن را ختم کردم
وی عنوان کرد: نزد پدربزرگم کل قرآن را ختم کردم و بعد از آن در دوران دبیرستان در کلاس‌های تخصصی روخوانی، روان‌خوانی، تربیت معلم سطح یک و دو، تربیت معلم مفاهیم، دوره تخصصی داوری و تربیت ممتحن شرکت کردم و از محضر اساتید بزرگواری چون زاهد مرادی که بیشترین تلمذ را در محضر ایشان داشته‌ام و همچنین اساتید قرآنی استان اسماعیل تمهیدی، عابد ساعدی، منوچهر گرامیاری، محمدرضا نوابی و اساتید کشوری داوود تک‌فلاح، رمضانی‌فر بهره برده‌ام و همچنین یک دوره کوتاه‌مدت تفسیر را نیز به مدرسی حجت‌الاسلام قرائتی گذراندم.
این بانوی فعال قرآنی داری مدرک لیسانس رشته حقوق از دانشگاه کردستان است و همزمان با آن نیز در مدرسه علوم دینی صالحات کردستان به‌عنوان طلبه رشته الهیات و معارف اسلامی در فقه شافعی پذیرفته شده که اکنون سال آخر این رشته است و وابستگی این دو رشته را به هم و ارتباط آن‌ها را با قرآن از دلایل علاقه‌مندی خود به این رشته‌ها ذکر می‌کند و در همین زمینه قصد ادامه تحصیل را نیز دارد.

وی با اشاره به اینکه قرآن کریم یک اعجاز کامل است که درک جنبه‌هایی از این اعجاز، نیازمند مسلح بودن به ابزارهایی خاص است، اعلام کرد: داشتن تسلط کامل بر ادبیات عرب، آشنایی با علم حدیث، علم رجال و فقه از جمله ابزارهایی هستند که می‌توانند به درک جنبه‌هایی از اعجاز قرآن کریم کمک کنند؛ به همین دلیل تصمیم گرفتم در حوزه علمیه نیز تحصیل کنم.
شنا کردن در دریای قرآن انسان را هرگز خسته نمی‌کند
حیدری‌مقدم با عنوان اینکه قرآن کریم آئین‌نامه جامع زندگی بشریت است، گفت: قرآن مانند دریایی است که هرچه در آن شنا کنی به عمق آن نمی‌رسی و در این راه نیز هرگز خسته نمی‌شوی؛ بلکه بیشتر علاقه‌مند و مشتاق‌تر می‌شوی.
وی با اشاره به اینکه هر آنچه را که دارم از قرآن دارم و از لحظه به لحظه بودن در محضر قرآن لذت می‌برم، بیان کرد: بهترین لحظات عمرم در کلاس‌های قرآن سپری می‌شود؛ اگر کوله‌باری از مشکلات را داشته باشم همین که در کلاس قرآن حاضر شوم همه آنها از یادم می‌رود؛ معنویت حاکم بر کلاس‌های قرآن و پاکی دل‌های حاضر در کلاس و اینکه هر قدمی که در راه قرآن برمی‌داری حسنه‌ای برای تو نوشته می‌شود، همه و همه حال و هوای بی‌نظیری به انسان می‌بخشد که قابل وصف نیست.
این بانوی قرآن‌پژوه با بیان اینکه مطالعه و کسب علم در ذات خود لذت‌بخش بوده و همواره مورد تحسین قرار گرفته است، ذکر کرد: بسیار لذت‌بخش‌تر آن است که در علم دین سیر کنیم و پاسخ مجهولات عقیدتی و دینی خودمان را پیدا کنیم.

وی عنوان می‌کند: اولین کلاس قرآنم را زمانی‌که در مقطع راهنمایی درس می‌خواندم برپا کردم، شاگردهایم تعدادی از همسایگان و اهالی محل خودمان بودند که در خانه خودمان قرآن را به آنها آموزش می‌دادم.
حیدری‌مقدم با اشاره به اینکه از حدود 13 سال پیش به‌طور رسمی کلاس‌های قرآن را در بخش‌های روخوانی، روان‌خوانی، تجوید، حفظ، احکام و تفسیر در شهر سننندج برگزار کرده‌ام، بیان می‌کند: در کنار این کلاس‌‌ها، هنوز هم خودم برای افزایش معلومات قرآنی‌ام به کلاس‌های دیگر اساتید حاضر در شهر می‌روم و از کوچکترین فرصت‌ها استفاده لازم را می‌برم.
قرآن هیچگاه سیمای کهنگی به خود نمی‌گیرد
وی با بیان اینکه قرآن علمی راکد نیست و زمان و مکان نیز نمی‌شناسد، اعلام کرد: قرآن هیچگاه سیمای کهنگی به خود نمی‌گیرد و هر بار که آن را می‌خوانیم، برای انسان تازگی و جذابیت خاص خودش را دارد.
این فعال قرآنی با اشاره به اینکه از حدود هفت سال پیش به کارهای پژوهشی روی آورده است، عنوان کرد: پژوهش قرآنی فرآیندی است که با هدف کشف مجهولات شروع و به معلومات ختم می‌شود؛ هدف نهایی پژوهش شکافتن مجهولاتی است که در حال حاضر وجود دارد و دست یافتن به نتایج این پژوهش‌ها، منجر به پیشرفت آن حوزه می‌شود.
وی با عنوان اینکه روز به روز بر گستره تعالیم دینی و معارف قرآنی افزوده می‌شود، ذکر کرد: با توجه به اینکه در عصر کنونی در دنیای تکنولوژی، اطلاعات و ارتباطات قرار داریم و روز به روز به ابزارهای نوین آموزشی و علمی افزوده می‌شود، نیاز هست که برای قشر جوان که بیشترین مخاطبان ما هستند با ابزارهای روز دنیا صحبت کنیم؛ که این مسئله اهمیت مسلح بودن به ابزارها و اطلاعات روز را نشان می‌دهد و در همین برهه است که ضرورت انجام کارهای پژوهشی بیشتر خودش را نشان می‌دهد.
حیدری‌مقدم ادامه داد: باید یک نفر مبلغ به اطلاعات و ابزارهای روز دنیا مجهز باشد تا بتواند مطالب دینی را برای جوانان به زبان آنان توضیح دهد؛ بر همین اساس انجام کارهای پژوهشی تا حدودی می‌تواند کاستی‌ها را در این زمینه جبران کند؛ مخصوصاً امروزه در زمینه مباحث کلامی و فقه معاصر بسیار نیاز هست که کارهای پژوهشی صورت گیرد.

وی اعلام کرد: اولین جرقه در ذهن یک پژوهشگر زمانی ظهور و بروز پیدا می‌کند که یک انسان به عمق مطالب به‌طور ویژه توجه می‌کند و برای فهم بیشتر با مشکل مواجه می‌شود، به جاهایی برخورد می‌کند که دیگر توان علمی او پاسخگوی سؤالات ذهنیش نیست و نیاز هست که خودش دست به اقدام بزند.
این بانوی پژوهشگر عنوان کرد: من برای دست یافتن به جواب سؤالات ذهنی خودم و همچنین اینکه این نیاز را احساس می‌کردم که در زمینه مسائل موضوعی مطرح در قرآن باید به فهم بیشتری دست یابم، به امر پژوهش اقدام کردم.
وی با اشاره به اینکه جدیدترین پژوهش‌هایم در زمینه مسائل فقه و احکام است، گفت: از جمله پژوهش‌هایی که تاکنون انجام داده‌ام موضوعاتی از جمله «وحی»، «فسق از دیدگاه قرآن»، «نگاه ویژه به جایگاه زن در اسلام» بوده و آخرین مقاله‌ام نیز با عنوان «آسیب‌شناسی آموزش در حوزه‌های علمیه کردستان» بوده است.
حیدری‌مقدم در مورد پژوهش آخرش اظهار می‌کند: این موضوع مدت‌ها بود که ذهنم را مشغول کرده بود؛ احساس کردم بحث آموزش در حوزه‌های علمیه، جدای از حسن‌هایی که دارد و قابل سپاس نیز هست، گاهی با کاستی‌هایی نیز همراه بوده است، که این کاستی‌ها می‌تواند در زمینه برنامه‌ریزی تا مدیریت، اجرا و حتی انتخاب محتوای آموزشی باشد.
وی ادامه داد: یکی از ضعف‌های حوزه‌های علمیه این است که در درس‌هایشان واحدی به نام پژوهش گنجانده نشده است، به همین دلیل طلاب به انجام امور پژوهشی ترغیب نمی‌شوند، و در کردستان نیز به‌دلیل محدودیت فضای آموزشی، امکانات و فضای مجازی در اختیار طلاب قرار نمی‌گیرد.

دین اسلام برای کامل کردن اخلاق نیکو آمده است
وی با اشاره به حدیثی از پیامبر اکرم(ص) با عنوان «اِنِّی بُعِثتُ لِاُتِمِمُ مَکارِمُ الاَخلاق؛ من برای کامل کردن مکارم اخلاق برگزیده شده‌ام»، اعلام کرد:‌ اخلاق به دو دسته تقسیم می‌‌‌شود؛ یک دسته اخلاق انسانی و فرا‌دینی بوده که لازم است هر انسانی در چارچوب روابط فردی و اجتماعی خود و در روابط با دوستان و حتی حکومت کشورش آن را رعایت کند؛ دسته دیگر اخلاق را اخلاق اسلامی گویند که شامل مجموعه‌ای از آداب و شاخصه‌های فرد مسلمان و بایدها و نبایدهاست؛ بسیار زیباست که یک فرد مسلمان خودش را به اخلاق اسلامی مزین کند.
حیدری‎مقدم گفت: جامعه اسلامی از یک فرد قرآنی چه در قالب معلم، هنرمند، نویسنده و یا پژوهشگر قرآنی انتظار دارد که فردی با‌اخلاق و متخلق به اخلاق اسلامی باشد؛ اولین عامل در وجود یک فرد فعال قرآنی همان اخلاق و ظاهر اوست که می‌تواند الگو و تشویق‌کننده دیگران به‌سمت قرآن باشد؛ بسیار زیباست که همه مربی‌های قرآن جنبه‌های زیبای اخلاق اسلامی را در خود پرورش دهند و در ظاهر آنها نیز این مسئله نمود عینی داشته باشد.
این بانوی قرآن‌پژوه اظهار کرد: تقوا امری درونی است که نمود بیرونی پیدا می‌کند؛ امیدوارم همه متعلمان و مربی‌های قرآن‌مان بتوانند با آرامش، صداقت، خلوص نیت، امانتداری و اخلاق نیکو وظیفه خودشان را به‌نحو احسن انجام دهند؛ زیرا خطایی که از یک فرد قرآنی سر می‌زند به مراتب بازتاب بزرگتری از دیگر افراد جامعه دارد؛ به‌دلیل اینکه یک فرد فعال قرآنی، نقش الگو و تأثیرگذاری در جامعه دارد که نباید این مسئله نادیده گرفته شود و امیدوارم که همه ما این مقوله مهم را در خودمان پررنگ‌تر کنیم.

زیارت مشهد مقدس یکی از خاطره انگیزترین لحظات زندگی‌‌ام است
وی عنوان کرد: سه سال پیش همراه جمعی از دوستانم به مشهد مقدس رفتیم؛ اولین باری که برای زیارت مرقد مطهر امام رضا(ع) رفتیم شب بود و من از درب «باب الجواد» وارد صحن مطهر شدم، همین که مناره‌های بارگاه را دیدم ناخودآگاه اشک در چشمانم حلقه زد و فقط جمله «السلام علیک یا علی‌بن موسی الرضا» در ذهنم آمد، در همان لحظه از خداوند خواستم که زیارت کعبه و مرقد مطهر حضرت رسول اکرم(ص) را نصیبم کند؛ این سفر حال و هوای بسیار خوبی برای من داشت و یکی از خاطره‌انگیزترین لحظات زندگی‌ام است.
حیدری‌مقدم با اشاره به اینکه قرآن کریم تابلویی سرشار از رنگ‌های زیباست، بیان کرد: همیشه از تلاوت آیه 57 سوره یونس «یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْکُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّکُمْ وَشِفَاء لِّمَا فِی الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِینَ؛ اى مردم به یقین براى شما از جانب پروردگارتان اندرزى و درمانى براى آنچه در سینه‏‌هاست و رهنمود و رحمتى براى گروندگان [به خدا] آمده است» حس خوشایندی به من دست می‌دهد و این آیه را یکی از زیباترین آیات قرآن می‌دانم.
وی همچنین آیه 2 سوره صف «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ؛ اى کسانى که ایمان آورده‌‏اید چرا چیزى مى‌‏گویید که انجام نمى‌‏دهید» را نیز یکی از هشداردهنده‌ترین آیات قرآن کریم بیان می‌کند.

کسب مقام چهارم کشوری مسابقات مفاهیم قرآن
این بانوی فعال قرآنی که تاکنون در مسابقات زیادی شرکت کرده است، بیان می‌کند: کسب مقام چهارم کشوری در مسابقات مفاهیم قرآن، اول منطقه‌ای رشته ترتیل قرآن ویژه طلاب و روحانیان و همچنین مقام اول مسابقات ترتیل شهرستانی و استانی از جمله عناوین کسب شده‌‌ام، بوده است.
وی همچنین در بخش‌های مختلف مسابقات قرآنی، ابتهال و تواشیح و در مرحله‌های شهرستانی، استانی و حتی کشوری ادارات اوقاف و امور خیریه، فرهنگ و ارشاد اسلامی، دانشگاه‌ها و نهادها به امر داوری پرداخته است.
حیدری‌مقدم کتاب «در سایه اسرا» را نیز تألیف کرده که مجوز آن اخذ شده اما هنوز چاپ نشده است؛ وی در حال حاضر در سطح مساجد، مدارس و مؤسسات قرآنی شهر سنندج مشغول تدریس قرآن کریم است؛ همچنین در طول هفته نیز به‌عنوان نیروی قرآنی اداره تبلیغات اسلامی شهرستان سنندج مشغول فعالیت است.
وی در پایان با اشاره به اینکه خوشا به حال آنانکه از عمق قرآن بهره‌مند می‌شوند و لحظه به لحظه زندگیشان با قرآن کریم عجین شده است، یادآور شد: از خداوند می‌خواهم به من زندگی قرآنی، مرگ قرآنی و حشر قرآنی عطا کند.

یادآور می‌شود، این بانوی فعال قرآنی اهل تسنن در همایش بین‌المللی بانوان قرآن‌پژوه که روز 22 اسفند‌ برگزار خواهد شد، تجلیل می‌شود.